Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Ảnh: QĐND
Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Ảnh: QĐND

Có dịp đến thăm căn hộ nơi đây, chúng tôi mới cảm nhận ý nghĩa của hai chữ hậu phương. Đó không chỉ là nơi để trở về, mà còn là điểm tựa lặng thầm để những người lính ngoài khơi vững lòng bám biển.

Nghe tiếng biển nhớ bố

Căn hộ của Thiếu tá Nguyễn Thế Vinh (Hiện đang công tác tại Đặc khu Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa), nằm bình yên giữa dãy nhà trong Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh. Tiếp chúng tôi là chị Trần Thị Phượng - vợ anh Vinh. Không có bóng dáng người đàn ông trong nhà, nhưng mọi thứ được chị thu vén gọn gàng. Từ chậu hoa trước hiên, góc học tập của các con đến từng vật dụng trong phòng đều ngăn nắp, chỉn chu. Một mình chăm hai con nhỏ, chị vẫn giữ cho tổ ấm luôn ấm cúng.

Ngoài phòng khách đặt chiếc tủ nhỏ của bé Nguyễn Duy Hưng, 7 tuổi. Trên đó có nhiều món đồ chơi, xen lẫn vài món quà từ biển bố gửi về, tất cả đều được sắp xếp gọn gàng. Món đồ Hưng yêu thích nhất là hai vỏ ốc bố gửi từ Trường Sa về. “Mỗi khi nhớ bố, con lại áp nó vào tai, lặng im lắng nghe tiếng biển giống như bố đang thì thầm bên cạnh vậy”, Hưng kể.

Với Hưng, hai chiếc vỏ ốc ấy không chỉ là món quà bố gửi từ Trường Sa, mà còn là cách cậu bé muốn bố ở thật gần. Mỗi lần áp ốc vào tai lắng nghe tiếng sóng, khoảng cách hàng trăm hải lý dường như được rút ngắn lại.

Chị Trần Thị Phượng tâm sự: “Dù còn nhiều khó khăn, nhất là những lúc một mình chăm con nhỏ, nhưng ngay từ ngày đầu cưới nhau, em đã xác định làm vợ lính thì phải chấp nhận những tháng ngày xa cách. Bởi vậy, mỗi món quà nhỏ anh gửi từ đảo về, dù chẳng có gì lớn lao, cũng đủ làm mẹ con em thấy ấm lòng”.

Một ngày của chị Phượng bắt đầu sớm. Trong căn nhà nhỏ, bữa sáng chị chuẩn bị để hai đứa trẻ ríu rít sửa soạn đến trường. Mọi việc cứ thế nối tiếp nhau dưới đôi bàn tay tảo tần của người phụ nữ đã quen một mình quán xuyến tổ ấm.

Gần bốn năm chồng công tác ngoài Trường Sa cũng là chừng ấy thời gian chị học cách thay anh gánh vác mọi việc trong gia đình. Từ những việc nặng nhọc trong nhà đến chuyện chăm con, dạy con, chị đều đảm đang thu vén. Chị hiểu rằng, để chồng yên tâm nơi đầu sóng, mình phải là điểm tựa vững vàng.

Xa chồng, không có người đàn ông gánh vác những việc nặng trong nhà, chị Phượng học cách tự mình xoay xở. Từ thay bóng đèn, sửa vòi nước rò rỉ đến chăm con, dạy con, việc gì chị cũng lặng lẽ đảm đương. Thời gian và những tháng ngày xa chồng đã khiến người vợ trẻ trở nên mạnh mẽ hơn lúc nào không hay. “Lúc khó khăn nhất chắc chắn là lúc con ốm” - chị Phượng kể. Có những đợt bé Hưng sốt liền mấy hôm, một mình chị Phương thức trắng đêm ôm con đi viện. “Tủi thân thì có chứ. Nhưng mỗi lần điện thoại từ đảo gọi về, nghe anh động viên, lòng lại nhẹ đi nhiều. Em nghĩ, mình còn ở nhà chăm được con, còn anh ngoài đó chẳng thể ở bên vợ con lúc cần nhất, chắc còn bận lòng hơn. Thế là hai vợ chồng lại tự động viên nhau để cùng cố gắng”.

51.jpg
Cả nhà chị Trần Thị Phượng vui vẻ chờ cuộc gọi điện thoại của bố từ Trường Sa.

Có lẽ cũng từ sự thiếu vắng ấy mà cậu con trai đầu của anh chị sớm biết sẻ chia với mẹ. Mới 7 tuổi, Nguyễn Duy Hưng đã ra dáng một người đàn ông nhỏ trong gia đình. Tan học về, Hưng tự giác tưới cây ngoài ban-công, ngồi nhặt rau, phụ mẹ làm những công việc vừa sức. Những việc làm tưởng chừng rất đỗi bình thường ấy lại khiến chị Phượng thấy ấm lòng, bởi trong mỗi hành động của con thấp thoáng hình bóng người cha đang công tác ngoài đảo xa.

Ở Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh, khoảng cách giữa đất liền và Trường Sa nhiều khi chỉ được nối bằng một cuộc gọi từ chiếc điện thoại. Nhiều hôm thời tiết xấu tín hiệu chập chờn theo từng con sóng. Với mẹ con chị Phượng, mỗi lần bố gọi về là những khoảnh khắc được mong chờ nhất trong ngày. “Hôm nào bố không gọi về đúng giờ là bọn trẻ lại sốt ruột, cứ gặng hỏi mẹ xem hôm nay trên đảo có chuyện gì không”.

Cùng giữ lửa hậu phương

Những ngày chồng công tác ngoài Trường Sa, điều khiến chị Phượng và nhiều người vợ lính vững lòng không chỉ là những cuộc điện thoại từ đảo, mà còn là tình nghĩa của những người hàng xóm cùng chung hoàn cảnh. Sống cạnh nhau trong Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh, họ sớm coi nhau như người một nhà, sẵn sàng sẻ chia từ những việc nhỏ nhất.

Chúng tôi đến thăm nhà chị Lê Thị Phượng (vợ của Thiếu tá Lê Văn Anh, hiện đang công tác tại Đặc khu Trường Sa). Căn nhà rộn rã tiếng cười của các em nhỏ và câu chuyện vui của những người vợ, người mẹ quân nhân.

Chị Lê Thị Phượng, mỉm cười kể: "Chị em ở đây đều chung một hoàn cảnh nên thấu hiểu nhau. Nhà này con ốm thì nhà kia trông con giúp. Lúc khó khăn cứ nương tựa vào nhau. Chính cái tình cảm láng giềng ấy đã bù đắp rất nhiều cho những khoảng trống khi chồng đi biển".

Chiều xuống, khi nắng Cam Ranh dịu dần, khoảng sân chung của khu đô thị lại rộn rã tiếng cười trẻ nhỏ. Những đứa con của các chiến sĩ lớn lên cùng tình yêu thương của mẹ, sự chở che của những người hàng xóm và niềm tự hào về người cha đang ngày đêm canh giữ biển trời Tổ quốc.

52.jpg

Hạnh phúc của những gia đình có chồng đang công tác tại Trường Sa không chỉ đong đếm bằng những tháng ngày sum họp, mà còn được bồi đắp từ sự chờ đợi, sẻ chia và niềm tin dành cho nhau.

Chị Lê Thị Phượng lý giải: “Chỉ cần hai trái tim cùng nhìn về một hướng, thì dù khoảng cách địa lý có xa xôi đến mấy, mọi thứ cũng sẽ trở nên thật gần.”

Tôi thầm nghĩ, ngoài khơi xa, những người lính vẫn ngày đêm chắc tay súng giữa trùng khơi. Còn nơi đất liền, những mái ấm bình yên vẫn lặng lẽ giữ lửa, để mỗi cuộc gọi từ Trường Sa không chỉ nối liền khoảng cách giữa biển và bờ, mà còn nối những trái tim luôn hướng về nhau.

Có thể bạn quan tâm

Những tiết học nghề dệt thổ cẩm tại Trường TH-THCS A Túc (xã Lìa, Quảng Trị).

Tiếng khung cửi ngân giữa sân trường biên giới

Tưởng chừng đến một ngày nào đó chỉ còn trong ký ức của những người già, tiếng khung cửi lại ngân lên giữa sân trường vùng biên giới xã Lìa (Quảng Trị). Những cô cậu học trò Pa Cô, Vân Kiều đang học cách đưa thoi, phối màu, “dệt” tiếp câu chuyện văn hóa của dân tộc mình.

Khoa và Thủy mong muốn Thư viện âm thanh Việt Nam sẽ được nhiều người biết đến, khai thác để lan tỏa câu chuyện văn hóa theo chất liệu rất riêng.

Nhặt "tiếng đời" qua những thanh âm

Từ những tệp âm thanh ban đầu thuần ngôn ngữ kỹ thuật phục vụ cho việc dựng phim, sau gần hai năm triển khai, thư viện cộng đồng của Trần Đăng Khoa và Đinh Vũ Thu Thủy (phường Phú Thọ Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh) đã lan tỏa nhiều câu chuyện văn hóa độc đáo theo cách rất riêng.

Cả nhà cùng ngồi hát then khi rảnh rỗi.

Nhịp then bốn thế hệ giữa đại ngàn

Giữa núi rừng, nơi dòng sông Năng cần mẫn chảy qua những bản Tày, căn nhà sàn của gia đình nghệ nhân dân gian Mã Văn Trực ở thôn Bản Hon, xã Phúc Lộc, tỉnh Thái Nguyên vẫn ngân vang tiếng đàn tính, lời then cổ mỗi độ chiều buông. Qua bốn thế hệ, “ngọn lửa” then nơi đây chưa từng ngắt quãng.

Ông Phạm Hữu Phụ và Thượng úy Lê Sỹ Vũ ở thôn Đoàn Kết.

Người ở nông trường, người ra biên giới vùng biên Tây Nam (kỳ 1)

Tuyến biên giới phía Tây Nam tiếp giáp giữa Việt Nam và Campuchia giữ vị trí chiến lược đặc biệt trọng yếu đối với quốc phòng, an ninh quốc gia. Thế nhưng do yếu tố lịch sử cùng điều kiện địa hình phức tạp, nhiều đoạn biên giới dài trong nhiều năm gần như vắng bóng người dân sinh sống ổn định. Đầu tháng 4 năm 2019, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 chính thức khởi xướng và triển khai Đề án Xây dựng điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới, đồn, trạm biên phòng (thường được biết đến với tên gọi Đề án 811). Đó là bước ngoặt chiến lược đưa dân ra lập ấp, đưa các dải biên cương thành thế trận biên phòng toàn dân vững chắc. Nhưng những câu chuyện vùng biên, không chỉ nằm ở một đề án.

Anh Lê Quang Đảng gắn bó với thư pháp Việt tròn 20 năm.

Gieo duyên qua nét thư pháp Việt

Để lưu giữ nét đẹp của thư pháp Việt, nhà thư pháp Lê Quang Đảng (36 tuổi) cho rằng, viết một con chữ dựa trên cái tâm muốn làm chứ không vì tấm huy hiệu hay lời khen, mọi công đoạn đều trở nên nhẹ nhàng, tự nhiên như hơi thở. Viết thư pháp Việt là cách giúp anh Đảng kể lại từng câu chuyện sâu thẳm bên trong thế giới nội tâm.

Khung cảnh Ngải Thầu nhìn từ trên cao.

Hoa nở trên mũi đá Ma Cha Va

Tháng chín mùa thu, đang mùa lúa chín, Y Tý đẹp như miền cổ tích. Từ bản nhỏ Chi Chu Lìn, già làng Sùng A Lử, ngước đôi mắt xa xăm về phía vách đá Ngải Thầu. Vách đá nhô ra như chiếc mỏ con diều hâu khổng lồ, xòe đôi cánh lớn trùm lấy ngọn núi Ma Cha Va vòi vọi trên nền trời xanh thăm thẳm.

Con thuyền đưa chúng tôi ngược dòng Ô Lâu lên thượng nguồn.

Ô Lâu, dòng sông của những lời hẹn

Có lần, trong một buổi dừng chân bên đình Lương Điền, phía sau lũy tre làng bỗng vọng ra câu hát ru: “Trăm năm đành lỗi hẹn hò…”. Câu hát cũ đưa chúng tôi lần theo một dòng sông đã đi qua bao miền ký ức của đất Quảng Trị. Nhưng trước khi gặp cây đa, bến cộ (bến sông Ô Lâu), những cuộc tình và những thân phận đời người, chúng tôi ngược lên miền tây Hải Lăng, tìm về nơi những nhánh nước đầu tiên góp thành dòng Ô Lâu. Ở đó, dưới những cánh rừng còn mang dấu tích chiến tranh, có những người đã nằm lại và có những người vẫn miệt mài đi tìm nhau sau hơn nửa thế kỷ.

Chị Trương Thị Phượng và con gái chuẩn bị quần áo đem tặng.

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Trở lại Kim Vân

Trở lại Kim Vân

Gần một năm kể từ trận lũ lịch sử tháng 10/2025, ở thôn Kim Vân (xã Văn Lang, tỉnh Thái Nguyên), ám ảnh về đợt thiên tai khủng khiếp vẫn còn đó. Nhưng trong sự thăng trầm của mảnh đất lòng chảo này, một hành trình hồi sinh đang diễn ra trên đồi Lũng Cậu, nơi đang khẩn trương thi công dự án khu tái định cư.

Du khách tham gia du lịch trải nghiệm tại khu sinh thái của vợ chồng Alex- Mai Dung.

Đôi vợ chồng Việt-Đức và thương hiệu Chocolate tương lai

Anh là Axel Krauss đến từ thành phố Quedlinburg ở miền bắc nước Đức. Chị là Lê Mai Dung, sinh ra tại cao nguyên Đà Lạt (Lâm Đồng). Họ đã chọn miền núi rừng xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) để tạo dựng một câu chuyện đẹp. Hòa hợp với rừng và cư dân rừng, đôi vợ chồng Việt-Đức ấy đã trở thành láng giềng, bạn bè và đối tác của đồng bào Cơ Ho, M'Nông địa phương từ nhiều năm nay…

Lê Minh Vũ (bên phải) tham gia công tác trọng tài Giải Yoga tỉnh Khánh Hòa 2026.

Vượt giới hạn cùng Yoga

Với kiện tướng Yoga cấp quốc gia Lê Minh Vũ (26 tuổi, trú phường Phú Xuân, thành phố Huế), Yoga là hành trình lắng nghe, thấu hiểu từng đổi thay của bản thân. Phía sau những kết quả anh Vũ đạt được là sự kiên trì trong luyện tập, sẵn sàng chinh phục từng cấp độ mới. Các tư thế Yoga uyển chuyển, mềm mại tạo cho Vũ một hướng đi khác biệt, chứa đựng sự đam mê đầy nghiêm túc.

Nhà báo Lưu Động (1920 - 2004). Ảnh tư liệu của Kiều Mai Sơn

Bắc thành khởi nghĩa

Nhà báo Lưu Động (1920 - 2004) nguyên Trưởng ban Nông nghiệp Báo Nhân Dân, tham gia chỉ huy khởi nghĩa giành chính quyền tại tỉnh Bắc Ninh trong Cách mạng Tháng Tám 1945. Cách mạng thành công, ông trở thành Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh. Một năm sau, trên báo Cứu quốc (Đặc san Cách mạng Tháng Tám phát hành ngày 19/8/1946), nhà báo Lưu Động đã ôn lại qua bút ký “Bắc thành khởi nghĩa”. Nhân dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, chúng tôi trích đăng bài bút ký này. Tư liệu do cộng tác viên Kiều Mai Sơn cung cấp.

Cụ bà Nguyễn Thị Cúc.

Hồn tre trăm tuổi

​Tôi tìm đến căn nhà nhỏ nằm ẩn mình dưới bóng cây râm mát ở TP Thủ Đức (TP Hồ Chí Minh) vào một buổi trưa nắng gắt phương nam. Trong căn nhà nhỏ xinh, bên chiếc bàn gỗ mộc, một cụ bà tóc bạc trắng, ngồi xe lăn, lưng đã còng nhưng ánh mắt vẫn tinh anh, đang cặm cụi dùng thước kẻ từng đường viền xanh lá trên trang giấy học trò. ​Đó là cụ Nguyễn Thị Cúc, phu nhân nhà ngoại giao Nguyễn Đức Quỳ (Đào Bình Luống), người vừa bước qua tuổi 100.

Bản Hà Lẹc nhìn từ trên cao.

Đổi thay khi nhà sàn đón... người lạ

Một buổi chiều đầu thu, mây từ đỉnh Trường Sơn đổ xuống bản Rum Ho (Kim Ngân, Quảng Trị), phủ mờ những mái nhà sàn nép mình bên triền núi. Tiếng suối len qua từng phiến đá, tiếng gió xào xạc trong tán cây và mùi khói bếp quyện vào hương rừng. Trong căn nhà sàn của mình, chị Hồ Thị Son lặng lẽ trải từng tấm đệm mới.

Tiết mục “Thiên thần đến từ Thiên hà” giành Vương miện Bạc tại Liên hoan quốc tế Công chúa Xiếc 2026 diễn ra từ ngày 28/5 đến 31/5/2026 tại thành phố Saratov, Liên bang Nga.

Những thiên thần của thánh đường xiếc

Chỉ còn chưa đầy 5 tiếng nữa, tiết mục "Đu Ô" sẽ chính thức công diễn lần đầu tiên. Trong phòng tập của Liên đoàn Xiếc Việt Nam, tiếng nhạc vẫn đều đều vang lên, xen lẫn những nhịp hô ngắn của huấn luyện viên và âm thanh của đạo cụ va chạm sau mỗi lần tiếp đất. Trên tấm thảm tập đã sờn màu, nữ nghệ sĩ Trần Thanh Hòa và NSƯT Thu Hương (Liên đoàn Xiếc Việt Nam) lặp đi lặp lại từng động tác. Một cú xoay chưa đủ đẹp lại làm lại từ đầu. Một nhịp bắt tay chưa thật khớp cũng phải thực hiện thêm nhiều lần.

Cắm cờ báo điểm nghi có vật nổ trên điểm cao 1.100 (xã Thanh Thủy, Tuyên Quang).

Trọn lời hẹn, vẹn tấm lòng tri ân (kỳ 1)

Hơn 40 năm sau những ngày khốc liệt ở mặt trận Vị Xuyên (Tuyên Quang), màu xanh đã phủ lên những điểm cao từng bị pháo đạn nghiền nát, nhưng dưới những tầng đất đá, trong hang sâu và khe núi, nhiều người lính vẫn chưa thể trở về. Từ ký ức đau đáu của các cựu binh, những người lính công binh thận trọng dò mìn mở lối cho đội quy tập khoan từng phiến đá, lần tìm từng dấu tích.

Một góc thôn Tà Han nằm phía dưới dự án cầu Tà Han trên đường mở mới từ Nam Cường sang tỉnh Tuyên Quang. Ảnh: TÙNG VÂN

Nắng mới ở Tà Han

Giữa đại ngàn, nơi mây mù quanh năm, trên những đỉnh núi đá tai mèo sắc nhọn của xã Nam Cường (Thái Nguyên), có một bản làng đang lặng lẽ viết nên câu chuyện “tái sinh” của chính mình. Đó là Tà Han. Gạt đi những ký ức buồn về những trận lũ dưới màu trời xám xịt, Tà Han đang chuyển mình, một cuộc sống mới đã bắt đầu với bao đổi thay và hy vọng.

Nguyện cầu bình yên nơi Trường Sa. Ảnh: NGUYỄN TRƯỜNG

Theo tiếng chuông ra Trường Sa (kỳ 1)

Giữa mênh mông sóng nước Trường Sa, tiếng chuông chùa mỗi buổi sớm, mỗi chiều hòa cùng tiếng Quốc ca và nhịp sống bình yên của quân, dân trên đảo tạo nên một không gian văn hóa rất riêng. Từ những mái chùa hướng về đất mẹ, chúng tôi cảm nhận sâu sắc rằng, chủ quyền không chỉ được gìn giữ bằng ý chí và sức mạnh, mà còn được bồi đắp bằng truyền thống văn hóa, đời sống tâm linh và niềm tin bền bỉ của con người Việt Nam giữa trùng khơi.

Những người thân của Ma Oanh đón bố mẹ chồng của cô sang thăm.

Chàng kỹ sư Úc ở rể buôn làng Chu Ru

Chàng trai ấy cùng lên rẫy chăm sóc cà-phê, lội ruộng nhổ cỏ lúa với mọi người, ghé thăm rồi tặng chút quà cho các gia đình khó khăn. Anh là Congerton Matthew, một kỹ sư xây dựng từ nước Úc (Australia) xa xôi về plei Tounéh làm con rể của bà Ma Thiêu giữa cộng đồng tộc người Chu Ru.

Nụ cười của người Vân Kiều ở Cu Vơ trước vụ mùa bội thu.

Gieo màu xanh giữa miền gió chướng

Gần 30 năm trước, một người đàn ông Vân Kiều lặng lẽ ngược lên đỉnh Cu Vơ (xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị), vùng đất chỉ có gió chướng, lau lách và những quả đồi khô cằn. Từ những bước chân tiên phong ấy, một bản làng đã thành hình dưới những cánh rừng xanh.