Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Ảnh: QĐND
Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Ảnh: QĐND

Có dịp đến thăm căn hộ nơi đây, chúng tôi mới cảm nhận ý nghĩa của hai chữ hậu phương. Đó không chỉ là nơi để trở về, mà còn là điểm tựa lặng thầm để những người lính ngoài khơi vững lòng bám biển.

Nghe tiếng biển nhớ bố

Căn hộ của Thiếu tá Nguyễn Thế Vinh (Hiện đang công tác tại Đặc khu Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa), nằm bình yên giữa dãy nhà trong Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh. Tiếp chúng tôi là chị Trần Thị Phượng - vợ anh Vinh. Không có bóng dáng người đàn ông trong nhà, nhưng mọi thứ được chị thu vén gọn gàng. Từ chậu hoa trước hiên, góc học tập của các con đến từng vật dụng trong phòng đều ngăn nắp, chỉn chu. Một mình chăm hai con nhỏ, chị vẫn giữ cho tổ ấm luôn ấm cúng.

Ngoài phòng khách đặt chiếc tủ nhỏ của bé Nguyễn Duy Hưng, 7 tuổi. Trên đó có nhiều món đồ chơi, xen lẫn vài món quà từ biển bố gửi về, tất cả đều được sắp xếp gọn gàng. Món đồ Hưng yêu thích nhất là hai vỏ ốc bố gửi từ Trường Sa về. “Mỗi khi nhớ bố, con lại áp nó vào tai, lặng im lắng nghe tiếng biển giống như bố đang thì thầm bên cạnh vậy”, Hưng kể.

Với Hưng, hai chiếc vỏ ốc ấy không chỉ là món quà bố gửi từ Trường Sa, mà còn là cách cậu bé muốn bố ở thật gần. Mỗi lần áp ốc vào tai lắng nghe tiếng sóng, khoảng cách hàng trăm hải lý dường như được rút ngắn lại.

Chị Trần Thị Phượng tâm sự: “Dù còn nhiều khó khăn, nhất là những lúc một mình chăm con nhỏ, nhưng ngay từ ngày đầu cưới nhau, em đã xác định làm vợ lính thì phải chấp nhận những tháng ngày xa cách. Bởi vậy, mỗi món quà nhỏ anh gửi từ đảo về, dù chẳng có gì lớn lao, cũng đủ làm mẹ con em thấy ấm lòng”.

Một ngày của chị Phượng bắt đầu sớm. Trong căn nhà nhỏ, bữa sáng chị chuẩn bị để hai đứa trẻ ríu rít sửa soạn đến trường. Mọi việc cứ thế nối tiếp nhau dưới đôi bàn tay tảo tần của người phụ nữ đã quen một mình quán xuyến tổ ấm.

Gần bốn năm chồng công tác ngoài Trường Sa cũng là chừng ấy thời gian chị học cách thay anh gánh vác mọi việc trong gia đình. Từ những việc nặng nhọc trong nhà đến chuyện chăm con, dạy con, chị đều đảm đang thu vén. Chị hiểu rằng, để chồng yên tâm nơi đầu sóng, mình phải là điểm tựa vững vàng.

Xa chồng, không có người đàn ông gánh vác những việc nặng trong nhà, chị Phượng học cách tự mình xoay xở. Từ thay bóng đèn, sửa vòi nước rò rỉ đến chăm con, dạy con, việc gì chị cũng lặng lẽ đảm đương. Thời gian và những tháng ngày xa chồng đã khiến người vợ trẻ trở nên mạnh mẽ hơn lúc nào không hay. “Lúc khó khăn nhất chắc chắn là lúc con ốm” - chị Phượng kể. Có những đợt bé Hưng sốt liền mấy hôm, một mình chị Phương thức trắng đêm ôm con đi viện. “Tủi thân thì có chứ. Nhưng mỗi lần điện thoại từ đảo gọi về, nghe anh động viên, lòng lại nhẹ đi nhiều. Em nghĩ, mình còn ở nhà chăm được con, còn anh ngoài đó chẳng thể ở bên vợ con lúc cần nhất, chắc còn bận lòng hơn. Thế là hai vợ chồng lại tự động viên nhau để cùng cố gắng”.

51.jpg
Cả nhà chị Trần Thị Phượng vui vẻ chờ cuộc gọi điện thoại của bố từ Trường Sa.

Có lẽ cũng từ sự thiếu vắng ấy mà cậu con trai đầu của anh chị sớm biết sẻ chia với mẹ. Mới 7 tuổi, Nguyễn Duy Hưng đã ra dáng một người đàn ông nhỏ trong gia đình. Tan học về, Hưng tự giác tưới cây ngoài ban-công, ngồi nhặt rau, phụ mẹ làm những công việc vừa sức. Những việc làm tưởng chừng rất đỗi bình thường ấy lại khiến chị Phượng thấy ấm lòng, bởi trong mỗi hành động của con thấp thoáng hình bóng người cha đang công tác ngoài đảo xa.

Ở Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh, khoảng cách giữa đất liền và Trường Sa nhiều khi chỉ được nối bằng một cuộc gọi từ chiếc điện thoại. Nhiều hôm thời tiết xấu tín hiệu chập chờn theo từng con sóng. Với mẹ con chị Phượng, mỗi lần bố gọi về là những khoảnh khắc được mong chờ nhất trong ngày. “Hôm nào bố không gọi về đúng giờ là bọn trẻ lại sốt ruột, cứ gặng hỏi mẹ xem hôm nay trên đảo có chuyện gì không”.

Cùng giữ lửa hậu phương

Những ngày chồng công tác ngoài Trường Sa, điều khiến chị Phượng và nhiều người vợ lính vững lòng không chỉ là những cuộc điện thoại từ đảo, mà còn là tình nghĩa của những người hàng xóm cùng chung hoàn cảnh. Sống cạnh nhau trong Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh, họ sớm coi nhau như người một nhà, sẵn sàng sẻ chia từ những việc nhỏ nhất.

Chúng tôi đến thăm nhà chị Lê Thị Phượng (vợ của Thiếu tá Lê Văn Anh, hiện đang công tác tại Đặc khu Trường Sa). Căn nhà rộn rã tiếng cười của các em nhỏ và câu chuyện vui của những người vợ, người mẹ quân nhân.

Chị Lê Thị Phượng, mỉm cười kể: "Chị em ở đây đều chung một hoàn cảnh nên thấu hiểu nhau. Nhà này con ốm thì nhà kia trông con giúp. Lúc khó khăn cứ nương tựa vào nhau. Chính cái tình cảm láng giềng ấy đã bù đắp rất nhiều cho những khoảng trống khi chồng đi biển".

Chiều xuống, khi nắng Cam Ranh dịu dần, khoảng sân chung của khu đô thị lại rộn rã tiếng cười trẻ nhỏ. Những đứa con của các chiến sĩ lớn lên cùng tình yêu thương của mẹ, sự chở che của những người hàng xóm và niềm tự hào về người cha đang ngày đêm canh giữ biển trời Tổ quốc.

52.jpg

Hạnh phúc của những gia đình có chồng đang công tác tại Trường Sa không chỉ đong đếm bằng những tháng ngày sum họp, mà còn được bồi đắp từ sự chờ đợi, sẻ chia và niềm tin dành cho nhau.

Chị Lê Thị Phượng lý giải: “Chỉ cần hai trái tim cùng nhìn về một hướng, thì dù khoảng cách địa lý có xa xôi đến mấy, mọi thứ cũng sẽ trở nên thật gần.”

Tôi thầm nghĩ, ngoài khơi xa, những người lính vẫn ngày đêm chắc tay súng giữa trùng khơi. Còn nơi đất liền, những mái ấm bình yên vẫn lặng lẽ giữ lửa, để mỗi cuộc gọi từ Trường Sa không chỉ nối liền khoảng cách giữa biển và bờ, mà còn nối những trái tim luôn hướng về nhau.

Có thể bạn quan tâm

Cụ bà Nguyễn Thị Cúc.

Hồn tre trăm tuổi

​Tôi tìm đến căn nhà nhỏ nằm ẩn mình dưới bóng cây râm mát ở TP Thủ Đức (TP Hồ Chí Minh) vào một buổi trưa nắng gắt phương nam. Trong căn nhà nhỏ xinh, bên chiếc bàn gỗ mộc, một cụ bà tóc bạc trắng, ngồi xe lăn, lưng đã còng nhưng ánh mắt vẫn tinh anh, đang cặm cụi dùng thước kẻ từng đường viền xanh lá trên trang giấy học trò. ​Đó là cụ Nguyễn Thị Cúc, phu nhân nhà ngoại giao Nguyễn Đức Quỳ (Đào Bình Luống), người vừa bước qua tuổi 100.

Bản Hà Lẹc nhìn từ trên cao.

Đổi thay khi nhà sàn đón... người lạ

Một buổi chiều đầu thu, mây từ đỉnh Trường Sơn đổ xuống bản Rum Ho (Kim Ngân, Quảng Trị), phủ mờ những mái nhà sàn nép mình bên triền núi. Tiếng suối len qua từng phiến đá, tiếng gió xào xạc trong tán cây và mùi khói bếp quyện vào hương rừng. Trong căn nhà sàn của mình, chị Hồ Thị Son lặng lẽ trải từng tấm đệm mới.

Tiết mục “Thiên thần đến từ Thiên hà” giành Vương miện Bạc tại Liên hoan quốc tế Công chúa Xiếc 2026 diễn ra từ ngày 28/5 đến 31/5/2026 tại thành phố Saratov, Liên bang Nga.

Những thiên thần của thánh đường xiếc

Chỉ còn chưa đầy 5 tiếng nữa, tiết mục "Đu Ô" sẽ chính thức công diễn lần đầu tiên. Trong phòng tập của Liên đoàn Xiếc Việt Nam, tiếng nhạc vẫn đều đều vang lên, xen lẫn những nhịp hô ngắn của huấn luyện viên và âm thanh của đạo cụ va chạm sau mỗi lần tiếp đất. Trên tấm thảm tập đã sờn màu, nữ nghệ sĩ Trần Thanh Hòa và NSƯT Thu Hương (Liên đoàn Xiếc Việt Nam) lặp đi lặp lại từng động tác. Một cú xoay chưa đủ đẹp lại làm lại từ đầu. Một nhịp bắt tay chưa thật khớp cũng phải thực hiện thêm nhiều lần.

Cắm cờ báo điểm nghi có vật nổ trên điểm cao 1.100 (xã Thanh Thủy, Tuyên Quang).

Trọn lời hẹn, vẹn tấm lòng tri ân (kỳ 1)

Hơn 40 năm sau những ngày khốc liệt ở mặt trận Vị Xuyên (Tuyên Quang), màu xanh đã phủ lên những điểm cao từng bị pháo đạn nghiền nát, nhưng dưới những tầng đất đá, trong hang sâu và khe núi, nhiều người lính vẫn chưa thể trở về. Từ ký ức đau đáu của các cựu binh, những người lính công binh thận trọng dò mìn mở lối cho đội quy tập khoan từng phiến đá, lần tìm từng dấu tích.

Một góc thôn Tà Han nằm phía dưới dự án cầu Tà Han trên đường mở mới từ Nam Cường sang tỉnh Tuyên Quang. Ảnh: TÙNG VÂN

Nắng mới ở Tà Han

Giữa đại ngàn, nơi mây mù quanh năm, trên những đỉnh núi đá tai mèo sắc nhọn của xã Nam Cường (Thái Nguyên), có một bản làng đang lặng lẽ viết nên câu chuyện “tái sinh” của chính mình. Đó là Tà Han. Gạt đi những ký ức buồn về những trận lũ dưới màu trời xám xịt, Tà Han đang chuyển mình, một cuộc sống mới đã bắt đầu với bao đổi thay và hy vọng.

Nguyện cầu bình yên nơi Trường Sa. Ảnh: NGUYỄN TRƯỜNG

Theo tiếng chuông ra Trường Sa (kỳ 1)

Giữa mênh mông sóng nước Trường Sa, tiếng chuông chùa mỗi buổi sớm, mỗi chiều hòa cùng tiếng Quốc ca và nhịp sống bình yên của quân, dân trên đảo tạo nên một không gian văn hóa rất riêng. Từ những mái chùa hướng về đất mẹ, chúng tôi cảm nhận sâu sắc rằng, chủ quyền không chỉ được gìn giữ bằng ý chí và sức mạnh, mà còn được bồi đắp bằng truyền thống văn hóa, đời sống tâm linh và niềm tin bền bỉ của con người Việt Nam giữa trùng khơi.

Những người thân của Ma Oanh đón bố mẹ chồng của cô sang thăm.

Chàng kỹ sư Úc ở rể buôn làng Chu Ru

Chàng trai ấy cùng lên rẫy chăm sóc cà-phê, lội ruộng nhổ cỏ lúa với mọi người, ghé thăm rồi tặng chút quà cho các gia đình khó khăn. Anh là Congerton Matthew, một kỹ sư xây dựng từ nước Úc (Australia) xa xôi về plei Tounéh làm con rể của bà Ma Thiêu giữa cộng đồng tộc người Chu Ru.

Nụ cười của người Vân Kiều ở Cu Vơ trước vụ mùa bội thu.

Gieo màu xanh giữa miền gió chướng

Gần 30 năm trước, một người đàn ông Vân Kiều lặng lẽ ngược lên đỉnh Cu Vơ (xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị), vùng đất chỉ có gió chướng, lau lách và những quả đồi khô cằn. Từ những bước chân tiên phong ấy, một bản làng đã thành hình dưới những cánh rừng xanh.

Vị trí tìm kiếm ở sâu trong rừng nguyên sinh.

Hãy về đồng đội ơi! (Kỳ 1)

Chúng ta đang vào trong giai đoạn cao điểm của chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Đó là một cuộc ra quân thần tốc trên mọi mặt trận, với quyết tâm cao nhất đưa nhiều nhất có thể những người con nằm lại chiến trường năm xưa được trở về. Những ngày này, phóng viên Báo Thời Nay đã theo chân Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (HCLS) K72 (Bộ CHQS TP Đồng Nai), theo hành trình đưa những người lính nằm dưới đất sâu hơn nửa thế kỷ, được về với quê hương.

Trạm radar 67 nhìn từ xa.

Một ngày cùng những con mắt canh trời gió

Giữa lòng bán đảo Cam Ranh (Khánh Hoà), trận địa của Trạm radar 67 (Trung đoàn 292, Sư đoàn 377, Quân chủng Phòng không - Không quân) được xem là những đôi mắt trên đỉnh đồi, canh giữ biển đảo tiền tiêu.

Đoàn văn nghệ sĩ TP Hồ Chí Minh chụp hình ở Cột mốc 240.

Biên cương một dải mùa nào cũng đẹp

Chúng tôi nói với nhau về một vùng biên Tây Nam xa thành phố. Câu chuyện nối liền những miền thời gian và không gian để khi ánh bình minh vừa ló rạng thì xe chúng tôi cũng vừa hay chạm đất Cửu Long.

Đồng bào Vân Kiều, Pa Kô dưới chân dãy Trường Sơn (Quảng Trị) giữ gìn nghề đan lát.

Chiếc a chói giữa rừng Trường Sơn

Dưới mái hiên nhà sàn ở xã La Lay (Quảng Trị), tiếng dao chẻ tre vang lên đều đặn giữa buổi sớm. Nghệ nhân Hồ Văn Thành ngồi bên bó mây vừa lấy từ rừng về. Ông tỉ mẩn đường dao chuốt từng sợi nan tre. Ở miền tây Quảng Trị, hình ảnh ấy không hiếm gặp...

Người S'tiêng vẫn giữ được kỹ thuật dệt truyền thống.

Giữ lửa truyền thống từ những đứa con của thần (Kỳ 1)

Người S’tiêng có thể xem như một tộc người có mặt lâu đời ở Việt Nam. Nhiều tài liệu cho thấy dấu vết của họ đã có từ thời đồ đá cũ. Người S’tiêng ở Bình Phước đang có số lượng đông nhất. Kể từ sau khi Bình Phước sáp nhập với Đồng Nai, một dải rừng rộng lớn đã là “thành phố”. Nhưng người S’tiêng, không vì mình lên thành phố mà khác trước.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Bình góp công sức đưa dòng tranh Kim Hoàng trở lại.

Góp sức hồi sinh tranh Kim Hoàng

Dành nhiều tình cảm cho văn hóa quê hương, bên cạnh nhiều nỗ lực của những người khác, nghệ nhân Nguyễn Thị Bình (xã Sơn Đồng, Hà Nội) đang từng ngày phục dựng, thúc đẩy dòng tranh dân gian Kim Hoàng (xã Vân Canh, huyện Hoài Đức cũ) phát triển trở lại.

Chị Hoan kiểm tra miến phơi khô tự nhiên dưới nắng.

Người phụ nữ Tày đưa miến dong vượt đại dương

Từ đại ngàn xã Côn Minh (Thái Nguyên), người phụ nữ dân tộc Tày Nguyễn Thị Hoan đã viết nên câu chuyện cổ tích cho nông sản quê hương. Không cam chịu nhìn sản vật quý của bản làng bị ép giá, chị tìm cách biến những sợi miến mộc mạc thành “sợi vàng” chắp cánh cho ước mơ thoát nghèo vùng cao.