Trong những ngày “mặt biển bằng vui như mái nhà ta” này, PV Thời Nay đã theo chân những con tàu mang những lá phiếu suốt hành trình kéo dài 15 ngày trên biển, tới các Nhà giàn DK1 trên các bãi cạn do Vùng 2 Hải quân quản lý, chứng kiến những ngày hân hoan thật sự của những công dân với lá phiếu chủ quyền trên thềm lục địa.
Kỳ 1: Lá phiếu vượt trùng khơi
Khi tôi hỏi những cử tri của tàu 740, Hải đoàn 129, Quân chủng Hải quân, rằng có ai đã hơn một lần bỏ phiếu trên biển, thì những cánh tay lần lượt giơ lên. Cả một đội ngũ cử tri đông đảo, cuối cùng chỉ còn vài anh lính trẻ mới vào nghề đi bỏ phiếu lần đầu. “Một đời này có mấy lần mười năm”, nhưng họ đã có nhiều lần hơn thế, gửi gắm niềm tin của mình qua những lá phiếu từ cách xa vạn trùng sóng gió.
Những cử tri của biển
Trên tàu 740, Trung tá Nguyễn Quang Tính, Thiếu tá Phạm Văn Thưởng, Trung úy Vu Văn Quang, Thiếu tá Võ Văn Nam, Trung úy Đoàn Văn Điệp… đều đã vài ba mùa bầu cử đang lênh đênh đâu đó trên mặt sóng Biển Đông. Như Thiếu tá Hà Văn Cương, Chính trị viên tàu 740, năm 2016, khi cuộc bầu cử ĐBQH khóa XIV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 diễn ra, đang làm nhiệm vụ tại khu vực nhà giàn DK1/12 (Bãi cạn Tư Chính, TP Hồ Chí Minh). Thiếu tá Võ Văn Nam, phó thuyền trưởng tàu 740 thì nhớ mãi năm 2021, anh đang làm nhiệm vụ gần đảo Trường Sa (đặc khu Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa): “Năm đó vẫn đang trong giai đoạn dịch Covid-19, mỗi người lên đảo bỏ phiếu đều phải tuân thủ giãn cách nghiêm ngặt”. Lại có anh em năm 2021 đang trực gần giàn khoan Hải Thạch - Mộc Tinh - giàn khoan xa nhất Việt Nam.
Theo chân tàu TS-04 trong hành trình mang hòm phiếu tới những người lính biển mới thấy hóa ra chuyện đấy với họ chẳng có gì đáng kể. Trung úy chuyên nghiệp Nguyễn Trung Phong, thuyền viên tàu 706 (Hải đoàn 128, Quân chủng Hải quân), kể năm 2021, anh đang làm nhiệm vụ trực tại bãi cạn Cà Mau trên con tàu 954. “Lúc đó cứ nghĩ sẽ bầu cử trên biển, thì gần tới ngày tàu nhận thông báo sang Thổ Chu đưa cử tri về Phú Quốc”, Phong nhớ lại. Thời điểm ấy, bão gió đột ngột, tàu khách ngừng hoạt động, hơn 100 người dân bị kẹt lại đặc khu Thổ Chu (An Giang). Vùng 5 Hải quân đã điều tàu 954 cơ động vào Thổ Chu để chở người và các hòm phiếu bầu ĐBQH khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021. Phong nói nhiệm vụ quá bất ngờ, tàu còn không kịp chuẩn bị đủ lương thực thực phẩm cho bà con. Thời tiết không thuận lợi, gió Tây Nam cấp 5, cấp 6, sóng cao, biển động. Bản thân Phong và các đồng đội nhận lệnh đổi phương án bầu cử, nhanh chóng thực hiện quyền bỏ phiếu ngay trên đảo Thổ Chu rồi cơ động tàu đi: “Toàn bộ thời gian từ lúc cập bến, đến điểm bỏ phiếu trên đảo thực hiện bầu cử, đưa bà con lên tàu, tới lúc tàu khởi hành chỉ khoảng hai tiếng”. Phong nói đó là lần bầu cử ấn tượng nhất cuộc đời anh. Bởi không chỉ có anh được đặt trong một tình huống đặc biệt khi thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân trong ngày trọng đại, mà 149 cử tri cũng đang chờ chuyến tàu của anh và các đồng đội, để hoàn thành trách nhiệm của mình với đất nước.
Trung úy chuyên nghiệp Nguyễn Trung Kiên, nhân viên báo vụ tàu 706, hơn 20 năm đi biển, đời người trải qua 4 kỳ bầu cử ĐBQH và HĐND các cấp thì đã có 3 lần bỏ phiếu trên biển. Năm 2016 và 2021, tổ bầu cử sớm tới vị trí tàu anh trực đều gặp đúng lúc sóng gió: “Xuồng chở đoàn tới điểm bỏ phiếu mà không một ai khô ráo”. Năm nay, thời tiết dường như rất ủng hộ hành trình của những lá phiếu tới các cử tri trên thềm lục địa phía nam. Các tàu trực trên vùng biển thềm lục địa phía nam do Vùng 2 Hải quân quản lý đều có hành trình bầu cử thuận lợi, đúng kế hoạch.
Cánh lính nhà giàn, cũng không ít người trải qua vài bận lá phiếu không chỉ có nét bút bản thân, mà còn có cả muối và gió biển. Trung tá Cao Đức Cảnh, Chính trị viên nhà giàn DK1/17 (bãi cạn Phúc Tần, TP Hồ Chí Minh) thuở mới chân ướt chân ráo ra nhà giàn lần đầu tiên, còn là anh trung úy trẻ măng, đã có lần bầu cử đầu tiên tại nhà giàn DK1/7 (bãi cạn Huyền Trân, TP Hồ Chí Minh) năm 2010: “Lúc ấy điều kiện thông tin liên lạc còn hạn chế, thông tin các ứng viên ra tới nhà giàn phải qua các kênh riêng, điện thoại cũng không thuận tiện như bây giờ”. Nhưng anh Cảnh nói không khí bầu cử mọi năm đều như vậy, đều chờ những chuyến tàu làm cầu nối, nhưng không phải vì thế mà mọi người kém đi phần hân hoan, hay không khí bầu cử bớt đi sự trang trọng: “Chúng tôi đã được triển khai từ trước, mọi người đều tham gia rất nghiêm túc, có trách nhiệm. Bởi vì lá phiếu là niềm tin của mỗi cử tri”. Năm nay, nhà giàn đã bắt tay vào chuẩn bị cho sự kiện lớn này từ trước Tết, từ khâu nghiên cứu danh sách ứng viên, quán triệt nội dung, chuẩn bị phòng bầu cử…
Phòng bỏ phiếu đặc biệt
Khác với đất liền, bầu cử trên biển có những phòng bầu cử cơ động. Quy trình của những điểm bỏ phiếu cũng không giống thông thường. Năm nay, Vùng 2 Hải quân tổ chức hai tàu đi theo hai tuyến tới các bãi cạn trên 15 nhà giàn do Vùng 2 Hải quân quản lý, thuộc TP Hồ Chí Minh và Cà Mau, thực hiện nhiệm vụ bầu cử sớm cho các nhà giàn DK1, tàu trực và các ngư dân đang khai thác thủy hải sản trên biển. Sau lễ bầu cử sớm trên bờ, sáng 26/2, tàu TS-04 và TS-21 (Hải đội 1, Lữ đoàn 125 Vùng 2 Hải quân) đã xuất phát, mang theo những hòm phiếu và các lá phiếu cử tri thẳng hướng thềm lục địa nam. Tổ bầu cử cũng đã tiếp nhận đầy đủ vật chất, trang bị phục vụ công tác bầu cử. Tàu TS-04 cũng là con tàu thực hiện nhiệm vụ chở Tổ bầu cử sớm của Vùng 2 Hải quân vào năm 2021. Đại úy Nguyễn Thành Trung, thuyền trưởng tàu TS-04 cho hay khi nhận lệnh, anh hiểu mình và đồng đội không chỉ đơn giản thực hiện một hải trình bình thường, mà đang mang trách nhiệm làm cầu nối cho tiếng nói của cử tri, của bà con ngư dân, của cán bộ, chiến sĩ đang làm nhiệm vụ nơi đầu sóng ngọn gió: “Để bà con ở bất cứ đâu cũng có thể thực hiện quyền làm chủ của mình”.
Năm nay, với cán bộ, chiến sĩ, nhân viên đang công tác trên các nhà giàn, khu vực bầu cử sẽ tổ chức ngay trên nhà giàn. Còn các ngư dân, các cán bộ, chiến sĩ tàu trực sẽ bầu cử tại tàu TS-04 và TS-21. Tổ bầu cử Vùng 2 Hải quân đã chuẩn bị phòng bầu cử trang trọng, bảo đảm không gian cho các cử tri thực hiện quyền bỏ phiếu trực tiếp bí mật, dân chủ và an toàn. Đại tá Lê Hồng Quang, Phó Chủ nhiệm Chính trị Vùng 2 Hải quân, Tổ trưởng Tổ bầu cử số 5, Khu vực bầu cử số 2, cho hay: “Khi nhận được quyết định thành lập tổ bầu cử sớm, chúng tôi đã xây dựng kế hoạch, thống kê số lượng cử tri, thông báo cho nhà giàn, các tàu trực để nắm tình hình, gửi danh sách và chương trình hành động để các cử tri nghiên cứu trước”. Tới mỗi điểm, tàu TS-04, TS-21 sẽ đưa xuồng tới đón các cử tri lên tàu, phổ biến quy định, kiểm tra thẻ cử tri rồi tiến hành bỏ phiếu. Những vật tư mang theo, từ các khẩu hiệu băng-rôn, tới danh sách các ứng cử viên và chương trình hành động đều được bọc chống nước để bảo đảm an toàn suốt hải trình. Mỗi một lần chuẩn bị bầu cử là cả tàu đều vô cùng khẩn trương. Bởi thuyền trưởng Trung cũng bày tỏ: “Dù thời tiết thuận lợi nhưng không thể chủ quan, một cơn gió mạnh, một đơn sóng lừng cũng có thể kéo theo mất an toàn”. Mọi hoạt động đều phải thực hiện chặt chẽ, phối hợp nhịp nhàng để việc bỏ phiếu diễn ra suôn sẻ.
Ở trên các nhà giàn, phòng bầu cử diễn ra ngay tại không gian phòng họp chính. Tổ bầu cử vừa đến là cả giàn đã tất bật với việc trang trí khánh tiết, treo cờ hoa, làm khu vực ghi phiếu bầu bảo đảm bí mật, khu vực đặt thùng phiếu… Đại úy Ngô Công Tuấn, Chính trị viên nhà giàn 1/9 (bãi cạn Ba Kè, TP Hồ Chí Minh) cho hay: “Đơn vị ở xa đất liền, không phải mọi thứ khánh tiết, trang trí đều có thể chuẩn bị đủ, tàu của Tổ bầu cử cũng đã cung cấp các vật tư rất đầy đủ để chúng tôi có thể bảo đảm không gian bầu cử trang trọng, đúng quy định nhất, để khi tàu tới là nhà giàn có thể triển khai ngay hoạt động bầu cử”. Điều khác biệt lớn nhất giữa những người lính đang làm nhiệm vụ và những cử tri trên đất liền, là những người lính, ngoài lá phiếu của chính mình, còn giữ nhiệm vụ đặc biệt, để bảo vệ chủ quyền biển đảo, bảo vệ bình yên cho vùng biển quê hương, đặc biệt trong những ngày bầu cử.
Những cuộc bỏ phiếu trên các nhà giàn hay của các tàu trực đều vô cùng khẩn trương, nhanh hơn hẳn đất liền. Nói như Thiếu tá Lưu Ngọc Anh, thuyền trưởng tàu 726 (Hải đoàn 128, Quân chủng Hải quân): “Làm nhiệm vụ trên biển, trước tiên mình phải bảo đảm nhiệm vụ, sẵn sàng các tình huống, bảo đảm an toàn, rồi mới nghĩ tới các việc khác”. Trung tá Cao Đức Cảnh thì bày tỏ, bản thân những người lính vẫn luôn ở trong trạng thái cảnh giác sẵn sàng chiến đấu: “Người này trực thì người kia bỏ phiếu, hoàn thành rồi lại trở lại vị trí ngay lập tức, thay phiên nhau”.
Có một điều quan trọng, mà những người lính - cử tri đều nhấn mạnh, rằng dù tham gia bầu cử một lần, hay nhiều lần trên biển, thì đó là bởi đặc thù công việc. Còn với họ, mỗi lần cầm lá phiếu trên tay, đều là một lần cân nhắc, cảm thấy vinh dự và đầy trách nhiệm.
(Còn nữa)
