Rời ASIAD 20 tại Aichi-Nagoya (Nhật Bản) với 3 Huy chương vàng (HCV), 3 Huy chương bạc (HCB) và 19 Huy chương đồng (HCĐ), đoàn thể thao Việt Nam xếp thứ 20 trên bảng tổng sắp huy chương chung cuộc, đứng thứ 5 tại Đông Nam Á. Đáng nói là nhiều môn thể thao trọng điểm thuộc hệ thống Olympic liên tiếp bỏ lỡ cơ hội giành huy chương, khiến đoàn không thể đạt mục tiêu 4 HCV đã đề ra trước đại hội.
Trong đó, cầu mây nữ nắm giữ 2 trong 3 HCV của đoàn, tấm còn lại thuộc về karate nội dung kata đồng đội nữ. Tấm HCV thứ nhất đến từ nội dung đôi nữ. Nguyễn Thị Khánh Ly, Nguyễn Thị Thu Trang và Lê Thị Hồng Liên đã đánh bại Philippines 2-0 trong trận chung kết, đánh dấu sự trở lại đầy ấn tượng của cầu mây nữ Việt Nam bước lên đỉnh cao ASIAD sau 20 năm.
Chỉ sau đó vài ngày, đội hình 4 người với Nguyễn Thị My, Trần Thị Ngọc Yến, Nguyễn Thị Yến và Nguyễn Thị Ngọc Huyền (cùng Hoàng Thị Thu Thảo, Lê Ngọc Tuyết dự bị) đã tạo nên màn ngược dòng nghẹt thở trước Thái Lan - cường quốc số một của môn thể thao này. Việt Nam thắng set một 15-11, thua set hai 15-17, rồi thắng set quyết định 15-11. Đây là tấm HCV thứ ba của đoàn Việt Nam và cũng là lần đầu tiên trong lịch sử cầu mây Việt Nam bảo vệ thành công HCV ASIAD ở một nội dung.
Hành trình của họ không hề dễ dàng. Ở vòng bảng nội dung 4 người, Việt Nam toàn thắng Ấn Độ, Thái Lan và Philippines với cùng tỷ số 2-0, đứng đầu bảng. Bán kết gặp chủ nhà Nhật Bản cũng kết thúc với tỷ số 2-0. Song trận chung kết với Thái Lan mới thật sự là bài kiểm tra bản lĩnh. Thái Lan từng thắng Việt Nam ở chung kết King’s Cup 2026 (Giải vô địch thế giới) chỉ khoảng hai tháng trước. Lần này, dưới sự chỉ đạo của huấn luyện viên (HLV) Trần Thị Vui, các cô gái áo đỏ đã rút ra nhiều kinh nghiệm bài học từ thất bại ấy: bình tĩnh khi bị dẫn điểm, tận dụng tối đa những cú móc cầu sắc bén của Ngọc Yến, luân chuyển người giao cầu linh hoạt giữa My và Thảo để đối thủ khó bắt bài.
Ở nội dung đôi nữ, ngay trận ra quân, Việt Nam bất ngờ thua Lào, khiến cả đội lo lắng. Với nhiều đoàn, một trận thua đầu giải dễ kéo theo sụp đổ tâm lý. Nhưng Ban huấn luyện đã điều chỉnh kịp thời, đội lần lượt thắng Myanmar, Malaysia rồi vào bán kết. Bán kết với Hàn Quốc là trận thể hiện rõ nhất tư duy cầm quân. Set đầu Việt Nam bị dẫn 3-6, HLV Trần Thị Vui tung Hồng Liên vào sân, tạo chuỗi 12 điểm liên tiếp và thắng set 15-6. Điều đáng chú ý là Hồng Liên mới vào đội từ đầu năm nay. Tin vào một cầu thủ trẻ ở thời khắc nghẹt thở nhất là một “canh bạc” và quyết định mạo hiểm ấy đã thắng nhờ sự thấu hiểu năng lực từng vận động viên. Bà Vui cũng nhấn mạnh việc thay người nằm trong tính toán chiến thuật, không phải vì ai đó thi đấu không tốt. Cách nói ấy giữ được tinh thần tập thể, điều quý giá với các môn đồng đội.
Đằng sau những cú ngả người móc cầu mạo hiểm và chính xác trên thảm đấu là cả một hành trình rèn luyện miệt mài, âm thầm và đầy mồ hôi, nước mắt. Cầu mây là bộ môn đòi hỏi sự kết hợp toàn diện giữa dẻo dai, tốc độ, phản xạ cực nhanh và sự ăn ý tuyệt đối giữa các vị trí.
Song, cần tỉnh táo để không biến cầu mây thành tấm khiên che đi những vấn đề lớn hơn. Đây là môn thế mạnh khu vực, ít cạnh tranh toàn cầu so với điền kinh, bơi, bắn súng... mà Việt Nam vẫn khó với tới. Hơn nữa, ngay trong môn này, đội nam cũng thi đấu không như kỳ vọng. Bản thân người trong cuộc cũng thừa nhận nội dung nam là cuộc đua rất mở, nên thành công của đội nữ chưa thể là thành công của cả bộ môn.
Nhưng chiến công của cầu mây nữ Việt Nam tại ASIAD chắc chắn là một trong những điểm sáng trong một kỳ đại hội nhiều tiếc nuối, là lời khẳng định về giá trị của sự kiên trì và lòng quyết tâm. Đó sẽ là nguồn cảm hứng lớn để thể thao Việt Nam nhìn lại, tái cấu trúc và hướng tới những mục tiêu xa hơn.
