Mùa mưa bão năm nay sẽ là dịp “thử lửa” cho hiệu quả của các công trình này. Nhưng thực tế thời gian qua cũng đang đặt ra không ít câu hỏi cho việc cần giải quyết bất cập xây dựng, đường sá, cầu cống ở nhiều khu vực, địa bàn nhỏ hẹp. Mà có nắm bắt, cải tạo được tổng thể những tồn tại như thế thì việc phát huy công năng của các công trình lớn và cả hệ thống mới khả quan.
Cơn mưa lớn bất ngờ nhưng ngớt cũng nhanh vào một sáng gần đây đã kịp khiến một phần đoạn đường phố Kim Ngưu bị “úng nước” mặc dù mặt đường cao hơn nhiều so với mặt sông Kim Ngưu, dưới vỉa hè giữa đường và sông có các ống cống để thoát nước. Quan sát bằng mắt thường cũng có thể thấy miệng nhiều ống cống được làm cao so với mặt đường, rất hạn chế luồng nước chảy xuống. Nước thoát chậm khiến đường bị ngập cục bộ một cách “không đáng”! Cách đây chưa lâu, người đi trên đường Đê La Thành là con đường vượt cao hơn hẳn so các đường phố khác song song hoặc cắt ngang, nhưng cũng có thể ngạc nhiên khi mưa lớn gây ra những vũng nước ngập kéo dài trên Đê La Thành. Nước thoát xuống rất chậm khi hệ thống nhà, hè gần như dựng thành vách ngăn hai bên đường. Không ít địa bàn khác, dù đường mới hẳn hoi, có hệ thống cống, rãnh cũng mới, nhưng mưa to là lại ngập sâu như khu vực đường Dương Đình Nghệ. Còn trên một đoạn tầng 2 của đường cao tốc dẫn từ cầu Thăng Long vào đường Phạm Văn Đồng, thì mưa rất hay làm ngập kéo dài đến nửa, hơn nửa đường, trong khi mặt đường tầng 2 cao hơn mặt dưới hàng chục mét và đương nhiên là có cống thoát.
Vài thí dụ để thấy bên cạnh mục tiêu quan trọng cho hệ thống thoát nước quy mô với việc mở rộng, kết nối để tiêu thoát nước ra sông, hồ, đồng ruộng thì còn những việc cần làm ngay khác. Đó là cần thấy rõ nhiều nguyên nhân đến từ bất cập trong xây dựng các bộ phận khác của không gian đô thị, trên các đường phố, ở các khu dân cư, trong việc xây dựng, cơi nới nhà cửa bên đường, trong các ngõ, ngách… Sự chen chúc, chen lấp, thiết kế và thi công hệ thống thoát nước tại chỗ không khoa học đã góp phần gây nên nhiều điểm úng ngập cục bộ trước khi nước có thể thoát ra những khu vực rộng lớn hơn. Như thế, ở các không gian rộng, khi mưa to, nước có thể thoát theo hệ thống quy mô thì ở nhiều vị trí, địa bàn nhỏ như trên vẫn thường trực nguy cơ úng ngập cục bộ.
Nhiều hoạt động làm đường to, cầu mới, cải tạo và chỉnh trang đô thị đang được thực hiện ở rất nhiều nơi. Xin sớm sửa những “lỗi” tiêu thoát nước và đừng để lặp lại những sai sót, bất cập đó.