Ngày Tết bàn chuyện kiến tạo, khô khan quá chăng?
Có mấy nhà khoa học được đào tạo bài bản ở xứ người nói vanh vách từ “một là” đến “năm là, sáu là” những đặc trưng của Chính phủ kiến tạo. Nhưng theo họ điều bao trùm nhất là, Chính phủ kiến tạo có sự chủ động hơn về chính sách, pháp luật, để tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn, nhằm phục vụ tốt nhất công dân của mình.
Nhìn rộng ra thế giới và trong lịch sử, đã từng có ba mô hình Chính phủ. Đó là Chính phủ điều chỉnh, mô hình này ta gặp ở Chính phủ của các nước theo mô hình thị trường tự do. Mô hình thứ hai là Chính phủ kế hoạch hóa tập trung quan liêu, khi Chính phủ phủ nhận vai trò của thị trường. Còn Chính phủ kiến tạo phát triển luôn coi trọng vai trò của thị trường, cố nhiên không tuyệt đối hóa vai trò này, mà tích cực can thiệp để định hướng thị trường. Chính phủ kiến tạo phải thiết kế được con đường ray cho đoàn tàu của bộ máy hành chính và kinh tế đất nước vận hành đúng hướng. Theo một chuyên gia kinh tế người Mỹ, Chính phủ kiến tạo phát triển có thể ví như dấu gạch nối của hai mô hình Chính phủ điều chỉnh và Chính phủ kế hoạch hóa tập trung, quan liêu.
Mới đây, trong kỳ họp Quốc hội thứ tư, trả lời chất vấn của ĐBQH, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trả lời ngắn gọn: Chính phủ kiến tạo là Chính phủ hành động, nói đi đôi với làm, đề cao trách nhiệm cá nhân, thiết lập kỷ cương, nhất là theo thẩm quyền, phải thay thế ngay khi cán bộ không đáp ứng yêu cầu. Điều cốt lõi nhất là phải phục vụ tốt nhất yêu cầu của nhân dân.
Đấy là trên diễn đàn. Còn trong cuộc sống thì người dân đã cảm nhận rất rõ sự chuyển động của đất nước trong năm Con Gà vừa mới đi qua.
Xuân đã về. Hoa đào bừng thắm làng hoa Hà Nội. Đào rừng phơn phớt hồng thấp thoáng trên những nẻo đường Tây Bắc, từ Sơn La đến Điện Biên, Lào Cai làm mê đắm lòng người trước muôn vàn nụ xuân hàm tiếu. Hoa mai Nam Bộ vàng rực từ miền tây đến miền đông, rộn rã sắc mầu nơi chợ hoa đường Nguyễn Huệ trên thành phố mang tên Bác. Nhưng cách đây chỉ mấy tháng, bão lũ đã tàn phá mảnh đất này. Tây Bắc lũ quét, Nam Trung Bộ hết bão lại lũ, lũ sau chồng lũ trước. Hàng trăm người thiệt mạng, hàng chục nghìn tỷ đồng bị cuốn theo dòng nước oan nghiệt, hàng nghìn ngôi nhà đổ sập, khiến cho người dân sống trong cảnh màn trời chiếu nước. Trong gian nan, thử thách, hình ảnh các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước xuất hiện ở nơi bão vừa tan, nước lũ còn chưa rút, khiến lòng dân ấm lại. Chính phủ kiến tạo phải là Chính phủ phục vụ nhân dân. Thủ tướng chỉ đạo: “Phải giải quyết gạo đến dân kịp thời nhất; cơ số thuốc mà Bộ Y tế giải quyết cho các địa phương phải đưa đến dân sớm nhất; việc đề phòng dịch bệnh sau lũ cần phải làm ngay!”.
Nhưng dấu ấn kiến tạo năm qua thể hiện rõ nhất ở chỗ kinh tế phát triển. Mặc dù gặp rất nhiều khó khăn, thách thức, nhưng kinh tế vĩ mô vẫn ổn định, tăng trưởng GDP cả năm đạt 6,81%, trong khi đó, theo thông báo của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), tăng trưởng kinh tế của châu Á chỉ đạt mức tăng trưởng 6% trong năm 2017. Đạt được kết quả đó là do Chính phủ đã quyết liệt trong việc đẩy mạnh thực hiện cơ cấu lại đồng bộ, tổng thể nền kinh tế và các ngành, các lĩnh vực. Cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước, trọng tâm là các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước. Cơ cấu lại nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, gắn với phát triển kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới.
Cơ cấu lại, nói thì đơn giản nhưng khi thực hiện biết mấy cam go. Năm 2017, nhiều vụ án lớn do tham nhũng, do thiếu trách nhiệm, kỷ luật, kỷ cương mà gây nên những hậu quả nặng nề đã bị đưa ra xét xử. Với sự chỉ đạo quyết liệt của Bộ Chính trị, của Trung ương, của cả hệ thống chính trị, cuộc đấu tranh chống tham nhũng, chống sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống đã thu hút sự quan tâm của toàn xã hội. Sức nóng của nó đã lan đến từng khu phố, từng xóm bản. Người dân đồng tình và bày tỏ sự tin tưởng, ủng hộ, khi Đảng kỷ luật nghiêm minh những người vi phạm kỷ luật, pháp luật, tha hóa về nhân cách, đạo đức, từ những người từng giữ các cương vị lãnh đạo cao trong bộ máy của Đảng, Nhà nước, đến những vị chủ tịch, tổng giám đốc từng một thời “hô phong hoán vũ”, sống xa hoa, lãng phí, coi đồng tiền thuế của dân như lá rụng. Chưa bao giờ những vụ tham ô, làm thất thoát hàng trăm nghìn tỷ đồng lại được nhắc đến nhiều như thế, xót lòng dân đến thế! Mất tiền của, mất cán bộ, mất lòng dân thì phải xử đến nơi đến chốn để lấy lại niềm tin của nhân dân. Đó chính là mặt trận nóng bỏng trong lúc này.
Cuộc đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, cơ hội là cuộc đấu tranh ngăn chặn và chống lại cái xấu, cái ác, cái bảo thủ, trì trệ. Cuộc đấu tranh ấy nhằm lập lại kỷ cương và sự công bằng trong Đảng và toàn xã hội. Đảng ta đã đề ra và kiên trì lãnh đạo, tổ chức thực hiện Nghị quyết T.Ư 4, khóa XI, XII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Các cấp ủy, tổ chức đảng đã tổ chức nhiều lần kiểm điểm, tự phê bình, phê bình rất kỹ, nhờ đó đã có những tác động tích cực góp phần cảnh báo, răn đe, làm chùn tay những ai toan tính lạm dụng quyền lực, chức quyền, vị trí công tác để vơ vét tài sản, trù dập cán bộ, ức hiếp nhân dân. Nhưng dường như “liều thuốc” phê bình còn chưa đủ mạnh. Ở nhiều nơi phê bình chỉ là tấm lá chắn, là chỗ để khen nhau, người ta né tránh cái sai và có khi né tránh cả cái đúng với một thái độ “mũ ni che tai”.
Năm 2017 có thể coi là năm kỷ luật, kỷ cương của Đảng. Hàng trăm cán bộ, trong đó có cả những người từng là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Thứ trưởng bị cách chức, bị khởi tố để xử lý theo pháp luật. Có những cán bộ cao cấp đã “hạ cánh” nhưng không “an toàn”, vì rằng khi đang bay ở độ cao họ đã “rơi”, rơi vào vũng bùn của cái tôi độc đoán và ích kỷ. Họ ham thích nói về thắng lợi, thành công, chạy theo những giá trị ảo, mà không hay đó là dấu hiệu đầu tiên của sự thất bại. Có những vụ việc kéo dài tưởng như “chìm xuồng” nhưng đã được thanh tra, kiểm tra kỹ lưỡng và xử lý nghiêm minh. Tham nhũng vật chất và tham nhũng quyền lực đều bị kiểm tra và đưa ra ánh sáng. Những ai chạy chức, chạy quyền, những ai nâng đỡ cấp dưới với động cơ không sáng, những ai tha hóa trên con đường quan lộ thần tốc đã phải nhận hình thức kỷ luật nghiêm khắc. Trị một người để cứu muôn người là bài học cũ mà rất mới trong lúc này.
Người xưa nói rằng: Dân sai thì mất mùa, vua sai thì mất nước. Khi dân với vua trên dưới đồng lòng, thuốc đắng khó uống nhưng có lợi cho việc làm thì cái sai sẽ ít xảy ra. Lòng dân là Quốc bảo. Bác Hồ căn dặn: tinh thần và lực lượng đều ở nơi dân. Giờ đây trong một xã hội phát triển, thông tin nhanh và rộng, dẫu không ít những thông tin nhiễu, thông tin sai lạc, nhưng người dân chính là người sàng lọc. Chiếc gối nơi đầu giường kia sẽ là chiếc gối trí tuệ trong một bầu khí quyển trong lành của pháp luật và đạo lý.
Người dân được làm chủ qua rất nhiều diễn đàn, mà dễ thấy nhất là qua các kỳ tiếp xúc cử tri, các kỳ họp Quốc hội. Những câu hỏi, câu trả lời thật là thẳng thắn, cụ thể. Nóng như chuyện nợ công, nợ xấu, các vụ đại án tham nhũng, án oan sai... Dai dẳng như chuyện đầu tư dàn trải, nhà nhà làm dự án; chuyện đổi mới giáo dục, bảo hiểm xã hội, y tế; chuyện ô nhiễm môi trường, thực phẩm bẩn; chuyện chống ma túy, buôn lậu, làm hàng giả... đều được hỏi đáp với tinh thần trách nhiệm cao, tranh luận thẳng thắn, không để những chuyện vô lý, nhiễu nhương đó trở thành “chuyện bình thường”.
Như vậy là thiết thực bảo đảm cho việc ý Đảng-lòng Dân gặp nhau. Lâu nay ta nói gần dân nhưng ở đâu đó, trong việc làm, trong phong cách còn có những biểu hiện sách nhiễu, gây phiền hà cho dân, như những chuyện buồn lòng xảy ra ở không ít nơi, từ UBND phường, xã, đến quán xá, vỉa hè; từ việc xác nhận lý lịch cho con em đi học đại học, đến chuyện cấp giấy khai sinh, khai tử... chuyện chẳng đáng ồn ào cũng gây bức xúc cho người dân, dậy sóng trong dư luận. Chợt nhớ những câu thơ viết đã lâu của nhà thơ Tiếng thu Lưu Trọng Lư (1911-1991): “Gần dân hai tiếng gần dân/ Tưởng như bên nách bên thềm/Bên da bên thịt/ Mà sao ngàn trùng xa cách/Âm dương hai ngả tách rời”. Muốn gần dân thì hãy sống là một người dân thực thụ. Sống và lao động. Muốn chống mắc sai lầm cũng phải lao động không ngơi nghỉ, mồ hôi - ít phạm điều sai trái nhất. Hãy nhóm lên ngọn lửa thay vì than vãn bóng tối!
Một mùa xuân dạt dào tình yêu sau mùa đông chín chắn đã về. Mùa xuân lao động mê say đã đến. Mùa xuân đang kiến tạo nắng gió, mây lành, ánh sáng... Và rồi con người lại kiến tạo mùa xuân theo cách của mình.
| Người dân đồng tình và bày tỏ sự tin tưởng, ủng hộ, khi Đảng kỷ luật nghiêm minh những người vi phạm kỷ luật, pháp luật, tha hóa về nhân cách, đạo đức. |
