Qua quá trình làm việc với các doanh nghiệp, tôi có nghe nhiều nhận xét của họ về đội ngũ lao động trẻ. Ứng viên trẻ ngày nay rất năng động, sáng tạo, họ có cách thể hiện CV rất mới lạ, thu hút sự chú ý của nhiều nhà tuyển dụng. Bên cạnh đó họ cũng còn tồn tại nhiều khuyết điểm như các bạn nói giỏi hơn làm. Rất nhiều trường hợp ứng viên thể hiện rất tốt trong CV, phỏng vấn cũng rất đạt nhưng khi bắt tay vào làm việc thì các bạn không thể hiện năng lực giống như những gì mình đã nói với nhà tuyển dụng.
Thứ hai, các bạn rất tự tin, nhưng cũng có xu hướng đòi hỏi nhiều hơn là đóng góp. Các bạn chưa quan tâm nhiều đến những giá trị mình sẽ mang đến cho doanh nghiệp nhưng lại đòi hỏi một mức lương rất cao so với thị trường. Các bạn chưa học được cách cho trước khi nhận. Thêm một điểm nổi bật là các bạn không có thái độ nghiêm túc trong quá trình tìm việc. Không hiếm trường hợp các bạn tìm việc chỉ để có việc chứ không nghĩ đó là cách mình đặt những viên gạch đầu tiên cho sự nghiệp của mình. Vì tìm việc với thái độ dễ dãi nên các bạn khó có được công việc mình yêu thích, chính vì không yêu thích nên các bạn không nhiệt thành với nhiệm vụ được giao và sau cùng là có kết quả làm việc không hiệu quả, ảnh hưởng rất nhiều đến đánh giá của nhà tuyển dụng/doanh nghiệp dành cho các bạn.
Tôi nghĩ, để thành công, các bạn cần thay đổi quan điểm trong cách tìm và làm việc. Trước tiên, các bạn phải tìm được một công việc mình thật sự đam mê và yêu thích để cống hiến hết mình với nó. Các bạn cần nhớ rằng với những SV mới ra trường, nhà tuyển dụng thường không quan tâm đến những kiến thức, kỹ năng mà các bạn có vì hầu như họ phải đào tạo lại để phù hợp với nhu cầu thực tế. Điểm họ chú trọng chính là thái độ tích cực của các bạn vì đó chính là yếu tố cốt lõi cho kết quả làm việc như mong muốn.
Để có một công việc đúng sở trường và nguyện vọng, tôi mong các bạn cần làm các việc sau trước khi xin việc: Xác định điểm mạnh - điểm yếu của bản thân; xác định công việc thích hợp với trình độ, chuyên môn và sở thích của mình; chọn lọc thông tin khi trình bày CV, tập trung chủ yếu những kỹ năng, kinh nghiệm làm việc tương thích/hỗ trợ để chứng minh cho nhà tuyển dụng thấy bạn phù hợp với vị trí ứng tuyển; tìm hiểu kỹ thông tin trước khi phỏng vấn: thông tin về công ty, thị trường lao động trong ngành, mức lương sàn để có thể đề nghị phù hợp; chuẩn bị kỹ và xác định nguyện vọng của bản thân trước khi phỏng vấn. Nếu các bạn nỗ lực làm việc hết mình thì chắc chắn sẽ có phần thưởng xứng đáng dành cho bạn.
Ông Goran Hultin, nguyên Trợ lý Tổng Giám đốc Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), Chủ tịch, Giám đốc điều hành Công ty Caden
Những thiếu hụt đáng lo ngại.
Chúng tôi đã thực hiện phỏng vấn nhiều lãnh đạo các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và người lao động trong các doanh nghiệp này thì thấy thiếu kỹ năng vi tính của người lao động được xem là thiếu hụt đáng lo ngại khi hầu hết các doanh nghiệp đều có kế hoạch cải tiến công nghệ trong tương lai gần (khoảng hai năm). Mức độ thiếu hụt cao nhất ở các kỹ năng mềm như: giao tiếp, làm việc nhóm cũng như thái độ làm việc, thí dụ như việc đúng giờ và đáng tin cậy. Nhiều doanh nghiệp thật sự khó khăn khi tìm được những lao động đáng tin cậy. Có những nhóm doanh nghiệp có nhu cầu về kỹ năng của người lao động thấp nhưng lại cần người lao động có ý thức cao về vấn đề vệ sinh... Việc thiếu kỹ năng mềm trầm trọng nhất ở nhóm lao động khu vực Nhà nước.
Ông Nguyễn Bá Ngọc, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội (Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội)
Thách thức đối với hệ thống giáo dục.
Một điều rất bất cập là tỷ lệ lao động có trình độ đại học trở lên thất nghiệp cao hơn nhiều so với tỷ lệ chung. Như vậy rõ ràng là cần phải xem khía cạnh chất lượng của hệ thống cung cấp nguồn lao động tức là hệ thống giáo dục đào tạo và dạy nghề của chúng ta. Chất lượng đầu ra của hệ thống này liên quan đến nội dung chương trình giảng dạy, chất lượng đội ngũ giáo viên, điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường có bảo đảm tốt như ở các doanh nghiệp... hay chưa? Chúng ta nặng về lý thuyết mà thiếu chương trình đào tạo kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng mềm trong quá trình làm việc kể cả trong kỹ năng mà chúng tôi gọi là kỹ năng liên quan đến phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp... của người lao động. Do vậy, tỷ lệ người được đào tạo tìm được việc làm cao cũng như sử dụng tốt được họ là thách thức của cả hệ thống giáo dục, đào tạo.
Với mỗi người lao động, nói họ cần kỹ năng gì để được tuyển dụng cũng thật là khó. Mỗi người phải "tự thân vận động" để biết được công việc mình làm cần các kỹ năng gì, làm cách nào để vượt qua được các vòng tuyển dụng khắt khe... Hiện nay trong các nhà trường không đào tạo điều này nhưng có nhiều trung tâm ngoài nhà trường có đào tạo và người lao động phải tự học, không còn cách nào khác.
