"Mua phiếu bầu hợp pháp"
17 năm trời, Blatter "dính" không biết bao nhiêu scandal, tuôn ra không biết bao nhiêu phát ngôn gây tranh cãi (như chuyện gợi ý các nữ cầu thủ mặc bikini thi đấu để thêm phần hấp dẫn, chia trận đấu làm bốn hiệp nhằm tăng thời gian quảng cáo, hay mở rộng khung thành để các bàn thắng đến dễ dàng hơn...). Vậy mà, chiếc ghế ông ngồi vẫn vững như bàn thạch. Nhà báo A.Gien-ninh (Andrew Jennings), trong cuốn sách Luật im lặng (Omerta) nổi tiếng của mình đã viết: "Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA) được vận hành theo cơ chế gia đình, không khác gì những tổ chức MAFIA". Tất nhiên, Blatter chính là "Bố già" của cái "gia đình" ấy.
Mới tuần trước, ở ngay trung tâm thủ đô Quần đảo Cay-man (Cayman), người ta thấy không khí yên bình cố hữu nơi đây bị phá vỡ. Tiếng đàn gà nháo nhác tìm chỗ trốn khi một chiếc máy ủi san phẳng một mảnh đất để có chỗ cho một sân cỏ nhân tạo, ngay trước trụ sở của Liên đoàn bóng đá (LĐBĐ) Quần đảo Cayman. Có lẽ, đây là lần đầu tiên nhiều người nghe đến tên quốc gia này. Nhưng, FIFA đã rót cho Quần đảo Cayman 2,2 triệu USD từ năm 2002 đến nay để phát triển bóng đá.
Sự "hào phóng" của FIFA, hay chính xác hơn là của Blatter, quả là không có giới hạn. Bởi, Quần đảo Cayman, một vùng đất sống chủ yếu bằng du lịch, hiện xếp tận vị trí thứ 191 trên BXH 209 quốc gia của FIFA. Đội bóng ấy chưa bao giờ dự World Cup, chưa bao giờ có tiếng nói trong khu vực CONCACAF (Bắc - Trung Mỹ và Ca-ri-bê). Tổng dân số của Quần đảo Cayman - 58 nghìn người - không đủ lấp đầy những sân bóng có sức chứa lớn ở châu Âu!
Nhưng Blatter không quan tâm. Ông chưa bao giờ từ chối bất kỳ lời đề nghị giúp đỡ nào từ các LĐBĐ thành viên. Cũng giống như nhân vật "Bố già" (Don Vito Corleone) trong bộ sách bất hủ của M.Pu-giô (Mario Puzo), cái Blatter cần chỉ là... tình cảm và sự tôn trọng. Đã là bạn hữu của "Bố già", khó khăn cỡ nào cũng sẽ được giải quyết.
Đấy là lý do ở rất nhiều quốc gia thuộc vùng Ca-ri-bê (Caribbean), châu Phi, châu Á và châu Đại Dương, Blatter được xem như một "ông thánh". Ông sẵn sàng làm đầy ngân sách của các LĐBĐ một cách rộng lượng (và có trời mới biết, những nguồn ngân sách ấy được sử dụng như thế nào!). Đổi lại, không phải bàn cãi nữa, là sự phục tùng tuyệt đối. Theo tờ Thời báo phố Uôn (Wall Street Journal), đây là cách mà Blatter "mua phiếu bầu" một cách hợp pháp.
Chính sách "dân chủ hóa bóng đá" của Blatter thật sự là một "độc chiêu". Từ năm 1975, khi Blatter được bổ nhiệm Giám đốc kỹ thuật của FIFA dưới thời cựu Chủ tịch G.Ha-vê-lan-giơ (Joao Havelange, Chủ tịch FIFA từ 1974 đến 1998, thực ra là người khơi nguồn những ý tưởng mà Blatter đã kế thừa và đang "phát huy"), số thành viên FIFA đã tăng từ 141 thành 209. Mà mỗi thành viên tức là một phiếu trong kỳ bầu cử Chủ tịch FIFA. Phiếu của LĐBĐ Man-đi-vơ (Maldives) cũng ngang với phiếu của LĐBĐ Đức, phiếu của LĐBĐ Mông Cổ cũng ngang với phiếu của LĐBĐ Bra-xin (Brazil).
Fifa chấp thuận cho những quốc gia thậm chí còn chưa chính thức độc lập như Quần đảo Vơ-gin (Virgin) hay Niu Ca-lê-đô-ni-a (New Caledonia) gia nhập. Trước khi Blatter đến FIFA, số phiếu của châu Âu và Nam Mỹ - hai khu vực bóng đá mạnh nhất - chiếm 35% trong Đại hội với tổng cộng 49 phiếu. Chỉ thêm 22 phiếu nữa là đạt mức quá bán. Bây giờ, tổng 63 thành viên của UEFA chỉ được có 30% số phiếu. Họ cần... 42 phiếu nữa, nếu muốn một ai đó không phải là Blatter đắc cử. Thế mới có chuyện: Khỏi bầu, Blatter cũng coi như đã thắng. Cựu danh thủ Bồ Đào Nha L.Phi-gô (Luis Figo), một người từng rất quyết tâm lật đổ Blatter trong cuộc bầu cử mới đây, chua chát bình luận: "Đây thậm chí không phải là một cuộc bầu cử". Và anh nói thẳng: "Tôi từng tận mắt chứng kiến những Chủ tịch LĐBĐ mới hôm trước gọi lãnh đạo FIFA là ác quỷ thì ngay hôm sau đã ví ông ta với Chúa Giê-xu (Jesus)".
Bước đường cùng
Chương trình "Goal" của Blatter giúp ông có được sự trung thành tuyệt đối của những thành viên vừa và nhỏ. Đổi lại, nó cho phép bất kỳ LĐBĐ nào cũng có thể xin "trợ cấp" lên đến nửa triệu USD/lần cho các dự án bóng đá (năm nay tăng thành 600.000 USD). "Blatter giống một nhà từ thiện hơn một lãnh đạo bóng đá" - Tổng Thư ký LĐBĐ Lê-xô-thô (Lesotho), M.Mô-ha-pi (Mokhosi Mohapi), phát biểu.
Đó cũng là lý do FIFA dưới triều đại Blatter đề ra ý tưởng tổ chức World Cup luân phiên. Năm 2010, FIFA trao quyền đăng cai cho Nam Phi để lần đầu tiên World Cup xuất hiện ở "lục địa đen". Chỉ sáu tháng sau đó, Blatter xuất hiện trong buổi lễ công bố chủ nhà cho hai kỳ World Cup 2018 và 2022. Ông chỉ nói một câu ngắn gọn mà tạo ra một scandal khủng khiếp, với hậu quả kéo dài cho đến ngày nay: "Chúng ta sẽ đi đến những vùng đất mới".
"Những vùng đất mới" ấy chính là Nga (World Cup 2018) và Ca-ta (Qatar, World Cup 2022). Qatar thật sự là một cú sốc, bởi quốc gia này không có truyền thống bóng đá, chưa có cơ sở hạ tầng phù hợp và thời tiết gần 50 độ C của mùa hè Trung Đông là một sự tra tấn dành cho các cầu thủ khi phải thi đấu. Nhưng Blatter phớt lờ tất cả.
Người Mỹ, thất bại chua chát trước Qatar năm nào, đã âm thầm chuẩn bị cho một cuộc "tổng phản công". Và cuộc "tổng phản công" ấy đã xuất hiện ngay trước thềm cuộc bầu cử Chủ tịch FIFA mới đây, với việc bảy quan chức cấp cao của FIFA bị bắt (và có thể phải nhận án 20 năm tù giam cho mỗi người). Đến ngày 1-6, thêm hàng loạt quan chức cấp cao bị điều tra. Vòng xoáy sụp đổ lan cả đến "cánh tay phải" của Blatter - Tổng Thư ký G.Van-cơ (J. Valcke), người vừa bị cáo buộc tham ô, hối lộ và rửa tiền.
Chiến thắng rực rỡ, khi tái đắc cử mà không cần đến vòng bỏ phiếu thứ hai, nhưng chiến thắng cũng nhanh chóng trở thành vô nghĩa. Blatter, trong bài diễn văn công bố quyết định từ chức, song song đề nghị triệu tập một Đại hội FIFA bất thường, cũng đã buộc phải thừa nhận: "Tôi không thấy mình được cả thế giới ủng hộ".
Quả vậy, đến lúc này, lòng trung thành của những LĐBĐ nhỏ đã không còn áp đảo được phản ứng dữ dội của những khu vực bóng đá phát triển, và không còn chống đỡ được với sự vào cuộc ráo riết của các định chế kiểm soát tài chính quốc tế. Blatter đang rút chạy. Cái "gia đình" mà ông gây dựng đang tan rã. Và quả vậy, như "Bố già" đã 79 tuổi này nói (dù là đầu môi chót lưỡi), "Cần một cuộc đại phẫu, để cải tổ từ gốc rễ FIFA"...
