Australia: Khát nhân lực trầm trọng khi kinh tế phục hồi

Quán cà-phê Bay Ten Espresso ở Sydney đã thuê một bảng điện tử trên một xa lộ chính quảng cáo: “Không làm đêm. Không làm cuối tuần” để tuyển bằng được một vị trí đầu bếp trưởng. Kristy Bannister, người quản lý quán cho biết: “Chi phí giờ cao hơn mức chúng tôi thường bỏ ra, nhưng chúng tôi không còn lựa chọn nào khác trong tình trạng khắc nghiệt này, khi có tới 300 chỗ trống cho cùng một vị trí chỉ riêng trong khu vực”.

Thứ Ba, ngày 04/10/2022 - 14:59

Công nhân thời vụ hái cam tại một vườn cây ăn quả ở Griffith, NewSouth Wales.

Nhiều việc, ít người

Bàn làm việc của cô Pauline Dunstan, quản lý nhà nghỉ Pine Tree gồm 50 phòng ở thị trấn Katherine thuộc Lãnh thổ Bắc Australia, từng có cả chồng hồ sơ xin việc, nhưng giờ đây khi cô cần lại chẳng có ứng viên nào. “Năm nay khi khách du lịch quay trở lại, chúng tôi rất khó khăn vì nhân viên phát ốm do phải làm việc đến kiệt sức”, cô nói với đài ABC. Cô Dunstan đã giảm bốn nhân viên trong đại dịch và giờ đây phải cố gắng kham cả núi công việc chồng chất. Giám đốc điều hành Phòng Thương mại NT Greg Ireland, cho biết chỉ riêng Lãnh thổ Bắc Australia sẽ cần thêm khoảng 3.000 lao động để giảm bớt áp lực.

Giáo sư Jeff Borland, nhà kinh tế học tại Đại học Melbourne, cho biết nhu cầu lao động rất lớn, tỷ lệ vị trí việc làm trống tăng ở tất cả các ngành và các nghề. Nhiều việc làm mới được tạo ra nhưng chúng ta cần thời gian để thuê người và để nguồn cung lao động bắt kịp nhu cầu. Trong khi các đường biên giới đã mở lại phần lớn và mọi người đang quay trở lại Australia.

Vụ thu hoạch xoài ở Lãnh thổ phía Bắc cũng cần đến hàng nghìn công nhân nông trại để thu hái và đóng gói. Ông nông dân Leo Skliros cho biết ông cần thuê tới 90 công nhân thu hoạch tại trang trại của mình nhưng rất khó khăn trong việc tìm người. Ông Paul Burke, giám đốc điều hành của NT Farmer nói: “Chúng tôi không có đủ tài xế xe tải, người đóng gói, người lấy hàng, điều này diễn ra xuyên suốt chuỗi cung ứng và tôi nghĩ rằng nó cần một hành động ngay lập tức”.

Theo tờ The Guardian, trên thị trường lao động Australia, các vị trí cần tuyển dụng không chỉ phục hồi sau đại dịch mà còn tăng gấp đôi so với lúc trước. Công bố mới nhất của Cục Thống kê Australia cho thấy hiện có tới hơn 480 nghìn vị trí việc làm ở Australia, tăng 111% kể từ tháng 2/2020. Vào tháng 6, tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống chỉ còn 3,5%, mức thấp nhất trong vòng 50 năm qua, khi Australia tiếp cận mức được coi là toàn dụng lao động, có nghĩa là hầu hết những người sẵn sàng và có khả năng làm việc đều có việc làm. Các ngành có số vị trí cần tuyển dụng tuyệt đối lớn nhất là chăm sóc sức khỏe và trợ giúp xã hội (68.900), dịch vụ lưu trú và ăn uống (51.900), và dịch vụ khoa học kỹ thuật chuyên nghiệp (42.900).

Tại Tây Australia, Giáo sư về khởi nghiệp và đổi mới

Pi-Shen Seet cũng đang đau đầu do nhân sự tại Đại học Edith Cowan giảm 20%. Ông cho rằng sự thiếu hụt lao động này có một phần do hậu quả của đại địch: “Các biên giới của Australia đã bị đóng cửa và điều đó dẫn đến việc giảm ít nhất 85% lượng người di cư. Sinh viên quốc tế cạn kiệt, khách du lịch ba-lô phải rời đi và chính phủ cũng khuyến khích những người có thị thực tạm thời quay trở lại đất nước của họ”. Giáo sư Seet cho biết “hiệu ứng tụt hậu” như vậy có thể gây ra hậu quả kéo dài tới hơn một năm nữa.

Trong lúc các công ty Australia tiếp tục đối mặt với thua lỗ thậm chí phải đóng cửa, các doanh nghiệp vẫn phải dùng đến các biện pháp tuyệt vọng để thu hút và giữ chân nhân viên. Công ty khai thác than Whitehaven Coal tuần trước cho biết họ sẽ xây dựng các khu nhà của riêng mình ở các khu vực hẻo lánh để thu hút lao động có tay nghề đến các vùng không đủ nhà ở. Giám đốc điều hành của Whitehaven, Paul Flynn trần tình về sự thiếu hụt lao động trong một cuộc họp báo: “Chúng tôi thường bị coi là kém sức cạnh tranh ở các thành phố, vậy thì chúng tôi phải làm điều gì đó khác biệt để thành công”.

Lao động nhập cư, giải pháp ngắn hạn?

Đài ABC dẫn lời một phát ngôn viên của Bộ Giáo dục, Kỹ năng và Việc làm liên bang cho biết chính phủ đã cam kết thực hiện một số sáng kiến để giải quyết cuộc khủng hoảng này. Chính phủ sẽ cung cấp 465.000 chỗ học ở trường nghề TAFE miễn phí cho sinh viên theo học các ngành đang thiếu lao động có tay nghề và 20.000 chỗ học đại học bổ sung vào năm 2022-2023. Một cơ quan mới chuyên về Việc làm và tay nghề được thành lập để cung cấp những lời khuyên độc lập cho chính phủ. Chính phủ cũng cam kết hỗ trợ mức lương tốt hơn cho người lao động, triển khai việc hỗ trợ dịch vụ chăm sóc trẻ em, đồng thời thu hẹp khoảng cách lương theo giới…

Đây cũng là vấn đề “nóng” được ra bàn thảo trong hội nghị thượng đỉnh về Việc làm và kỹ năng được tổ chức đầu tháng 9 vừa qua. Việc Australia tăng trần nhập cư lên tới 195 nghìn (từ 35 nghìn người) có thể coi là một dấu hiệu tích cực. Bộ trưởng Nội vụ Clare O’Neil hứa hẹn sẽ thu hút thêm “hàng nghìn” kỹ sư và y tá để giảm nhẹ “cơn khát” trong những ngành đang có nhu cầu cao. Cùng với những thay đổi về thuế giúp những người đã về hưu trở lại làm việc, những việc này đứng đầu danh sách “36 hành động cụ thể” mà chính quyền Thủ tướng Anthony Albanese sẽ thực hiện sau hội nghị để giải quyết những thách thức của nền kinh tế. Chủ trương tránh tập trung vào những người di cư ngắn hạn mà hướng tới sự lâu dài, quyền công dân và xây dựng quốc gia được thể hiện qua cam kết để sinh viên quốc tế tốt nghiệp ở lại và làm việc tại Australia lâu hơn, đi kèm với quyết định dỡ bỏ các hạn chế đối với người lao động tạm thời ở lại Australia (một biện pháp trong thời Covid), sẽ được gia hạn đến tháng 6 năm 2023…

Tuy vậy, Australia đang gặp khó ở chính sách nhập cư nổi tiếng “khó nhằn”, ngay cả đối với những lao động có kỹ năng được săn đón nhiều, bởi sự chậm chạp của hệ thống cấp thị thực. Ông Zahan Mistry, Giám đốc Easymigrate nói với hãng tin CNN rằng có thể mất từ 8 đến 12 tháng để một người được nhập cư, và điều này rõ ràng làm khó doanh nghiệp đang cần người làm ngay lập tức. Hiện tại vẫn tồn đọng gần l triệu đơn xin thị thực thường trú và tạm thời (tính đến tháng 8), trong số này có khoảng 370.000 thuộc các loại thị thực tạm thời của du khách, sinh viên và thị thực có tay nghề cao, là chìa khóa cho sự phục hồi kinh tế của đất nước, một phần cũng do thiếu người. Chính phủ cam kết sẽ chi hơn 36 triệu USD thuê thêm 500 nhân viên để giải quyết tình trạng đáng lo ngại này.

Vẫn cần tự lực cánh sinh

Trước những khó khăn mà các ngành nghề phải đối mặt khi nền kinh tế phục hổi, Phó Thủ tướng Richard Marles cho biết ông không tin rằng lao động nhập cư sẽ giải quyết được mọi vấn đề. Ông nói với Seven Network: “Khôi phục dòng di cư như trước khi xảy ra đại dịch rõ ràng là một phần của giải pháp. Nhưng bài học mà chúng ta phải học từ vài năm trước khi đóng cửa biên giới là chúng ta đã không đào tạo nghề đầy đủ”. Nhận xét của ông được đưa ra sau một cuộc khảo sát do Liên minh thương mại về điện (ETU) thực hiện cho thấy chỉ 52% người học nghề thợ điện hoàn thành bằng cấp của họ, với hơn một phần ba cân nhắc bỏ giữa chừng.

Cũng chia sẻ góc nhìn như vậy, Giáo sư Alan Duncan, Giám đốc Trung tâm Kinh tế Bankwest Curtin cho rằng một phần của vấn đề này “xoay quanh năng suất và cách chúng ta thúc đẩy việc tăng năng suất”. Thay vì chỉ cố gắng tìm kiếm thêm công nhân để khắc phục tình trạng thiếu lao động có tay nghề, ông cho rằng nên đầu tư nhiều hơn vào việc nâng cao kỹ năng cho chính công nhân của mình.

Vừa qua, Liên đoàn Lao động Australia đã đề xuất xem xét việc đưa ra các quy định mới yêu cầu người sử dụng lao động đào tạo một công nhân Australia song song với mỗi công nhân nước ngoài được tuyển dụng. “Chỉ dựa vào công nhân từ khắp nơi trên thế giới để vận hành các ngành công nghiệp của chúng ta, tại nơi làm việc của chúng ta, các công ty của chúng ta không phải là mô hình tốt cho tương lai”, Tổng thư ký Liên đoàn lao động Australia Daniel Walton khẳng định.

Không làm cuối tuần” để tuyển bằng được một vị trí đầu bếp trưởng. Kristy Bannister, người quản lý quán cho biết: “Chi phí giờ cao hơn mức chúng tôi thường bỏ ra, nhưng chúng tôi không còn lựa chọn nào khác trong tình trạng khắc nghiệt này, khi có tới 300 chỗ trống cho cùng một vị trí chỉ riêng trong khu vực”.

NHIỀU VIỆC, ÍT NGƯỜI

Câu chuyện trên không phải cá biệt. Khi thực khách quaytrở lại nhà hàng, quán rượu và khách du lịch đổ xô đến các tiểubang, các chủ doanh nghiệp đáng lẽ phải vui mừng. Tuy nhiên,họ buộc phải từ chối khách hàng hoặc đóng cửa nhiều ngày liềntrong lúc tranh nhau số người xin việc ít ỏi.Bàn làm việc của cô Pauline Dunstan, quản lý nhà nghỉ PineTree gồm 50 phòng ở thị trấn Katherine thuộc Lãnh thổ BắcAustralia, từng có cả chồng hồ sơ xin việc, nhưng giờ đây khi côcần lại chẳng có ứng viên nào.

“Năm nay khi khách du lịch quaytrở lại, chúng tôi rất khó khăn vì nhân viên phát ốm do phải làmviệc đến kiệt sức”, cô nói với đài ABC. Cô Dunstan đã giảm bốnnhân viên trong đại dịch và giờ đây phải cố gắng kham cả núicông việc chồng chất.

Giám đốc điều hành Phòng Thương mại NT Greg Ireland, cho biết chỉ riêng Lãnh thổ Bắc Australia sẽcần thêm khoảng 3.000 lao động để giảm bớt áp lực.Giáo sư Jeff Borland, nhà kinh tế học tại Đại học Melbourne,cho biết nhu cầu lao động rất lớn, tỷ lệ vị trí việc làm trống tăngở tất cả các ngành và các nghề. Nhiều việc làm mới được tạo ranhưng chúng ta cần thời gian để thuê người và để nguồn cunglao động bắt kịp nhu cầu. Trong khi các đường biên giới đã mởlại phần lớn và mọi người đang quay trở lại Australia.

Quán cà-phê Bay Ten Espresso vất vả tuyển người.

Ông Paul Burke, giám đốc điều hành của NT Farmernói: “Chúng tôi không có đủ tài xế xe tải, người đóng gói, người lấy hàng, điều này diễn ra xuyên suốt chuỗi cung ứng và tôi nghĩrằng nó cần một hành động ngay lập tức”.Theo tờ The Guardian, trên thị trường lao động Australia,các vị trí cần tuyển dụng không chỉ phục hồi sau đại dịch màcòn tăng gấp đôi so với lúc trước. Công bố mới nhất của Cục Thống kê Australia cho thấy hiện có tới hơn 480 nghìn vị trí việclàm ở Australia, tăng 111% kể từ tháng 2/2020.

Vào tháng 6, tỷlệ thất nghiệp giảm xuống chỉ còn 3,5%, mức thấp nhất trongvòng 50 năm qua, khi Australia tiếp cận mức được coi là toàndụng lao động, có nghĩa là hầu hết những người sẵn sàng và cókhả năng làm việc đều có việc làm. Các ngành có số vị trí cầntuyển dụng tuyệt đối lớn nhất là chăm sóc sức khỏe và trợ giúpxã hội (68.900), dịch vụ lưu trú và ăn uống (51.900), và dịch vụkhoa học kỹ thuật chuyên nghiệp (42.900).

Tại Tây Australia, Giáo sư về khởi nghiệp và đổi mớiPi-Shen Seet cũng đang đau đầu do nhân sự tại Đại học EdithCowan giảm 20%. Ông cho rằng sự thiếu hụt lao động này cómột phần do hậu quả của đại địch: “Các biên giới của Australiađã bị đóng cửa và điều đó dẫn đến việc giảm ít nhất 85% lượngngười di cư.

Sinh viên quốc tế cạn kiệt, khách du lịch ba-lô phải rời đi và chính phủ cũng khuyến khích những người có thị thựctạm thời quay trở lại đất nước của họ”. Giáo sư Seet cho biết“hiệu ứng tụt hậu” như vậy có thể gây ra hậu quả kéo dài tớihơn một năm nữa.

Giám đốc điều hành của Whitehaven, Paul Flynn trần tình về sự thiếu hụt lao động trong một cuộc họp báo: “Chúngtôi thường bị coi là kém sức cạnh tranh ở các thành phố, vậy thìchúng tôi phải làm điều gì đó khác biệt để thành công”.

LAO ĐỘNG NHẬP CƯ, GIẢI PHÁP NGẮN HẠN?

Một cơ quan mới chuyên về Việc làm và tay nghề đượcthành lập để cung cấp những lời khuyên độc lập cho chính phủ.Chính phủ cũng cam kết hỗ trợ mức lương tốt hơn cho ngườilao động, triển khai việc hỗ trợ dịch vụ chăm sóc trẻ em, đồngthời thu hẹp khoảng cách lương theo giới…Đây cũng là vấn đề “nóng” được ra bàn thảo trong hội nghịthượng đỉnh về Việc làm và kỹ năng được tổ chức đầu tháng 9vừa qua.

Việc Australia tăng trần nhập cư lên tới 195 nghìn (từ35 nghìn người) có thể coi là một dấu hiệu tích cực. Bộ trưởngNội vụ Clare O’Neil hứa hẹn sẽ thu hút thêm “hàng nghìn” kỹ sưvà y tá để giảm nhẹ “cơn khát” trong những ngành đang có nhucầu cao.

Cùng với những thay đổi về thuế giúp những ngườiđã về hưu trở lại làm việc, những việc này đứng đầu danh sách“36 hành động cụ thể” mà chính quyền Thủ tướng AnthonyAlbanese sẽ thực hiện sau hội nghị để giải quyết những tháchthức của nền kinh tế.

Chủ trương tránh tập trung vào nhữngngười di cư ngắn hạn mà hướng tới sự lâu dài, quyền công dânvà xây dựng quốc gia được thể hiện qua cam kết để sinh viênquốc tế tốt nghiệp ở lại và làm việc tại Australia lâu hơn, đi kèmvới quyết định dỡ bỏ các hạn chế đối với người lao động tạmthời ở lại Australia (một biện pháp trong thời Covid), sẽ đượcgia hạn đến tháng 6 năm 2023…

Hiện tại vẫn tồn đọng gần l triệu đơn xin thị thực thường trú và tạm thời (tính đến tháng 8), trongsố này có khoảng 370.000 thuộc các loại thị thực tạm thời củadu khách, sinh viên và thị thực có tay nghề cao, là chìa khóacho sự phục hồi kinh tế của đất nước, một phần cũng do thiếungười. Chính phủ cam kết sẽ chi hơn 36 triệu USD thuê thêm500 nhân viên để giải quyết tình trạng đáng lo ngại này.

VẪN CẦN TỰ LỰC CÁNH SINH

Trước những khó khăn mà các ngành nghề phải đối mặt khi nền kinh tế phục hổi, Phó Thủ tướng Richard Marles cho biết ông không tin rằng lao động nhập cư sẽ giải quyết đượcmọi vấn đề. Ông nói với Seven Network: “Khôi phục dòng di cưnhư trước khi xảy ra đại dịch rõ ràng là một phần của giải pháp.Nhưng bài học mà chúng ta phải học từ vài năm trước khi đóngcửa biên giới là chúng ta đã không đào tạo nghề đầy đủ”. Nhậnxét của ông được đưa ra sau một cuộc khảo sát do Liên minhthương mại về điện (ETU) thực hiện cho thấy chỉ 52% ngườihọc nghề thợ điện hoàn thành bằng cấp của họ, với hơn một phần ba cân nhắc bỏ giữa chừng.

Cũng chia sẻ góc nhìn như vậy, Giáo sư Alan Duncan, Giám đốc Trung tâm Kinh tế Bankwest Curtin cho rằng một phầncủa vấn đề này “xoay quanh năng suất và cách chúng ta thúcđẩy việc tăng năng suất”. Thay vì chỉ cố gắng tìm kiếm thêmcông nhân để khắc phục tình trạng thiếu lao động có tay nghề,ông cho rằng nên đầu tư nhiều hơn vào việc nâng cao kỹ năngcho chính công nhân của mình.

HOÀI DƯƠNG