Chủ nhật ngày 12-8 vừa qua, tại Trung tâm âm nhạc truyền thống Thăng Long (số 124, ngõ 34 Hoàng Cầu, Đống Đa, Hà Nội) đã diễn ra buổi trải nghiệm đầu tiên: Hát Xẩm với 15 nhân vật trải nghiệm đăng ký bằng hình thức online cùng các nghệ nhân. Theo Giám đốc trung tâm Vũ Anh Tuấn: “Mục đích của cuộc trải nghiệm lần này là giúp các bạn trẻ hiểu rõ hơn về bộ môn nghệ thuật xẩm, từ ca từ, âm nhạc, nhạc cụ,… tới lịch sử ra đời và phát triển của xẩm. Các bạn sẽ được trực tiếp học từ các nghệ nhân qua đó tìm hiểu rõ hơn về xẩm”.
“Mình thật sự rất thích xẩm”, “Mình muốn hiểu hơn về xẩm để có thể giới thiệu cho mọi người”…, đây là cảm nhận chung các nhân vật trải nghiệm. Như chị Phạm Thị Thu Hằng, công tác tại Công ty cổ phần Giáo dục Tiềm chất, muốn hiểu rõ hơn về xẩm để lan tỏa tới mọi người, đặc biệt là các bạn nhỏ. Hay bạn Nguyễn Hồng Thúy, đang là giảng viên trẻ của Học viện Ngoại giao, hay tiếp xúc với các bạn bè nước ngoài, Hồng Thúy thấy rằng khi đến với Việt Nam thì họ rất quan tâm đến nghệ thuật truyền thống của nước ta nhưng những người có thể giới thiệu với họ lại rất ít. Hay bạn Trần Nguyễn Anh Thư đang là sinh viên khoa Luật - ĐH Quốc gia Hà Nội. Anh Thư có ý định đi du học nên bạn muốn tìm hiểu kỹ hơn về văn hóa dân tộc, những gì là bản sắc, những gì nổi bật nhất để biết “mình là ai, từ đâu tới”, khi sống trong một môi trường khác thì không bị lẫn. Tất cả mọi người đều trông đợi một ngày trải nghiệm thú vị và ý nghĩa.
2. Các nhân vật trải nghiệm đã được tiếp xúc với nhà nghiên cứu Mai Đức Thiện - một trong những người trẻ hiếm hoi sưu tập, phục chế, biểu diễn xẩm và bạn Ngô Văn Hảo, sinh năm 1996, là học trò của nghệ nhân dân gian Bạch Linh. Sự xuất hiện bất ngờ của nghệ nhân Đào Bạch Linh - chủ nhân của Chiếu xẩm Hải Phòng, đã khiến buổi trải nghiệm sôi nổi hơn với các bài xẩm “Công cha ngãi mẹ sinh thành”, “Tứ hải giai huynh đệ”, “Cô gái Sơn Tây”… Các nghệ nhân cũng dạy nhân vật trải nghiệm cách sử dụng sênh, phách. Cuộc trải nghiệm còn đón nghệ sĩ hát xẩm trẻ Bùi Công Sơn, người đang sống bằng nghề hát xẩm và NSND Xuân Hoạch. Ông đã cho 15 nhân vật trải nghiệm bài xẩm “Hà Nội 36 phố phường” theo phong cách xẩm tàu điện.
Nghệ nhân Bạch Linh chia sẻ: “Tôi rất phục các bạn. Từ những người chưa biết gì về xẩm mà có thể học xong được một bài mà bình thường khi chúng tôi đi dạy, một bài như vậy thường mất tới vài ngày”. Còn nhà nghiên cứu Mai Đức Thiện thì vui khi các bạn trải nghiệm đều rất nhiệt tình và nghiêm túc làm theo những hướng dẫn của ban tổ chức và các nghệ nhân. Anh Thiện nhấn mạnh, nếu có bạn nào muốn theo học xẩm tiếp, hãy đến với trung tâm, sẽ được học miễn phí.
