Vẫn là "ném đá ao bèo"?

Cơ quan quản lý bất lực?

Cơ quan quản lý nhà nước bất lực nhìn nhà tổ chức lừa công chúng, đây là một thực tế đang tồn tại ở một số địa phương. Có chương trình đã diễn ra, nhà tổ chức đã "cao chạy xa bay" thì cơ quan quản lý mới biết. Hoặc có trường hợp khi được báo vi phạm quảng cáo trước giờ chương trình diễn ra, tuy nhiên do cơ quan chức năng phản ứng chậm chạp, nên nhà tổ chức đã khéo léo rút hết các băng-rôn, quảng cáo vi phạm và thay vào đó là những băng-rôn, quảng cáo giống y như đăng ký trong giấy phép tổ chức biểu diễn. Có những trường hợp bắt được vi phạm rõ ràng trước giờ biểu diễn, nhưng cũng chỉ có thể xử phạt hành chính vài triệu đồng sau khi chương trình diễn ra. Các ông bầu đã thả sức tung hoành quảng bá "treo đầu dê" trong vài ngày trước khi chương trình diễn ra, người dân đã nhận được thông tin từ quảng cáo và đã mua vé đi xem...

NSƯT Chí Trung, Phó Giám đốc Nhà hát Tuổi Trẻ cho biết: "Phần lớn các đoàn nghệ thuật "treo đầu dê" chỉ diễn có một đêm duy nhất rồi "rút lẹ" , bởi nếu kéo dài họ sẽ không thể có khách tới xem. Khi chúng tôi tới biểu diễn ở một số địa phương, luôn gặp cảnh phải đi sau các đoàn kém chất lượng vừa biểu diễn. Và dĩ nhiên, chúng tôi luôn phải mất rất nhiều công sức để chứng minh rằng mình là đoàn chuyên nghiệp của trung ương, chứ không phải cái kiểu trá hình thành "Trung tương", "Quang Thắng" thành "Quang Thằng" của các bầu sô". NSƯT Chí Trung nhấn mạnh rằng nhiều địa phương sau khi bị dính các vi phạm mới siết chặt lại quản lý, nhưng sự chặt chẽ lại đổ vào đầu các đoàn nghệ thuật nhà nước. Có địa phương "ngăn sông cấm chợ" như cấm không cho treo băng-rôn, biển quảng cáo, không cho đơn vị cho xe ô-tô đi quảng bá chương trình, trong đêm diễn thì đòi giấy mời đi duyệt chương trình...

Nhiều cán bộ văn hóa ở địa phương thừa nhận, họ chẳng thể phân biệt đâu là quảng cáo "treo đầu dê" vì đâu có biết mặt nghệ sĩ T.Ư hay tiết mục của họ thế nào, nên chỉ khi đơn vị bị vi phạm quảng cáo trá hình lên tiếng họ mới biết mà xử lý.

Cần "trám" những lỗ hổng quản lý

Những vi phạm ở địa phương nêu trên cho thấy việc triển khai thực hiện cấp phép và thẩm định tại một số địa phương còn nhiều bất cập. Việc cấp giấy phép biểu diễn, tổ chức biểu diễn nghệ thuật hiện nay chủ yếu thực hiện trên hồ sơ, không thực hiện thẩm định nội dung chương trình, trong khi công tác kiểm tra, hậu kiểm còn nhiều hạn chế. Vì vậy, chuyện quảng cáo không đúng sự thật hay tổ chức biểu diễn không đúng nội dung trong giấy phép vẫn liên tục xuất hiện.

Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các sở văn hóa, thể thao và du lịch các địa phương chưa chặt chẽ dẫn đến tình trạng doanh nghiệp núp dưới danh nghĩa từ thiện và giả mạo giấy phép để tổ chức biểu diễn nghệ thuật. Chúng ta chưa có một kênh thông tin hiệu quả về những đơn vị, doanh nghiệp nhiều lần vi phạm các quy định về tổ chức biểu diễn nghệ thuật để các địa phương tăng cường biện pháp giám sát. Ngoài ra, lực lượng thanh tra ở địa phương còn mỏng, không phân bố đều. Điều này cũng gây không ít khó khăn cho công tác thanh tra, giám sát trước, trong và sau khi biểu diễn.

Để hoạt động biểu diễn nghệ thuật được chấn chỉnh đi vào nền nếp, nằm trong tầm kiểm soát, các cơ quan quản lý nhà nước cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa nhằm tạo một hành lang pháp lý nghiêm túc, bảo đảm quyền lợi cho các doanh nghiệp, công ty tổ chức biểu diễn nghệ thuật làm ăn chính đáng, ngăn chặn những doanh nghiệp, cá nhân có mục đích trục lợi, làm ăn kém chất lượng, gây ảnh hưởng đến nhu cầu giải trí, thưởng thức nghệ thuật chính đáng của người dân.