Từ năm 1962 đến 1975, phong trào dạy bồi dưỡng học sinh giỏi (HSG) của huyện Nam Trực (tỉnh Nam Định) đã phát triển mạnh mẽ. Những năm đó, HSG của các trường cấp II trong huyện được dự thi miền, thi huyện rồi được Phòng giáo dục tuyển chọn về theo nhóm bộ môn bồi dưỡng thi tỉnh, thi miền bắc, nhiều HSG đã đạt giải cao cấp tỉnh và giải miền bắc.
Năm 1976, trường Năng khiếu cấp II của huyện Nam Trực được thành lập, trường có sáu lớp, mỗi lớp là một đội tuyển. Trụ sở chính của trường là Chùa Cháy, thôn Liên Tỉnh, xã Nam Hồng (Nam Trực). Các lớp học là nhà chùa, nhà kho hợp tác xã thủ công dệt, nhà dòng xóm đạo Trung Thịnh và nhà trẻ xóm Đông Thành, thôn Liên Tỉnh. Năm 1982, trường được tiếp nhận cơ sở vật chất của trường Sư phạm cấp 1 ở chợ Yên, xã Nam Hồng. Năm 1991, UBND huyện quyết định đổi tên trường là Trường Năng khiếu Nguyễn Hiền - Người đã đỗ Trạng nguyên khi mới 12 tuổi ở triều đại nhà Trần, quê thôn Dương A, xã Nam Thắng (Nam Trực). Năm 1993, Phòng GD-ĐT đã xây dựng cho nhà trường một nhà học hai tầng với 12 phòng học trên đất xã Nam Thanh kề với thôn Liên Tỉnh, Nam Hồng. Và kể từ năm 1998, nhà trường chính thức đổi tên thành Trường THCS Nguyễn Hiền cho đến hiện nay.
Ba mươi chín năm qua, Trường THCS Nguyễn Hiền không ngừng phát triển về quy mô trường lớp và cơ sở vật chất. Từ năm 2006 đến nay, nhà trường duy trì ổn định 20 lớp học, cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học ngày càng được tăng cường. Các thế hệ thầy và trò nhà trường không ngừng cố gắng, nỗ lực phấn đấu và đạt được nhiều thành tích cao trong giảng dạy và học tập, nhất là nhiệm vụ dạy bồi dưỡng HSG cấp huyện, cấp tỉnh. Cán bộ, giáo viên nhà trường luôn có ý thức tự giác, tích cực thực hiện tốt các cuộc vận động của Đảng, Nhà nước và ngành GD-ĐT, là những thầy cô say chuyên môn, có trình độ và tay nghề cao, giàu lòng yêu nghề, mến trẻ, luôn phấn đấu tự học, tự bồi dưỡng, trau dồi chuyên môn nghiệp vụ, trang bị kiến thức, để bồi dưỡng tri thức, tâm hồn, lý tưởng và nhân cách sống cho học sinh thân yêu. Nhiều thầy cô tâm huyết với nhiệm vụ bồi dưỡng HSG, liên tục đạt giải cao cấp huyện, cấp tỉnh, góp phần vào thành tích chung của đoàn HSG huyện Nam Trực luôn đứng tốp đầu của tỉnh.
Nam Trực là vùng quê hiếu học, học sinh nhà trường có truyền thống chăm ngoan, học giỏi, không ngừng tu dưỡng, rèn luyện về đạo đức, tích cực học tập. Hằng năm học sinh đạt hạnh kiểm tốt và khá hơn 99%, học lực giỏi từ 50% đến 70%; học sinh lớp 9 đỗ vào THPT công lập từ 96% đến 98 %, trong đó có 25% đến 30% đỗ THPT chuyên Lê Hồng Phong (Nam Định). Đáng chú ý, đoàn HSG lớp 9 của trường dự thi cấp tỉnh, 10 năm gần đây (từ 2006 đến 2015) có 5 năm đạt giải nhất, 5 năm đạt giải nhì toàn tỉnh. Kể từ năm 1976 đến nay, nhà trường có hàng vạn học sinh đạt giải HSG cấp huyện và cấp tỉnh, hơn 100 học sinh đạt giải tại các kỳ thi Quốc gia. Nhà trường đã tổ chức và tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh tham gia có hiệu quả các hoạt động ngoài giờ lên lớp, thông qua hình thức thi tìm hiểu lịch sử về Đảng, về Bác Hồ, tìm hiểu truyền thống của quê hương đất nước nhân các ngày lễ lớn của dân tộc, tạo nên môi trường thân thiện, giúp các em có cơ hội giao lưu, học tập lẫn nhau, nhằm phát triển toàn diện về tri thức, thể chất, nhân cách và kỹ năng sống.
Từ trường Năng khiếu những ngày đầu thành lập đến Trường THCS Nguyễn Hiền ngày nay, có biết bao thế hệ học sinh tiếp tục học tập và trưởng thành, là những nhà lãnh đạo trong tổ chức Đảng và chính quyền các cấp; nhà quản lý kinh tế, sĩ quan quân đội, Tiến sĩ, Thạc sĩ, Cử nhân khoa học, nhà giáo giỏi đang công tác, cống hiến trên mọi miền Tổ quốc. Nhà trường trong nhiều năm liên tục đạt danh hiệu "Tập thể lao động xuất sắc" của tỉnh, được Nhà nước tặng Huân chương Lao động hạng ba, Thủ tướng Chính phủ tặng hai Bằng khen, một cờ "Đơn vị dẫn đầu phong trào thi đua"; Bộ trưởng Bộ GD-ĐT tặng hai Bằng khen; UBND tỉnh tặng chín Bằng khen... Chi bộ Đảng liên tục đạt danh hiệu "Trong sạch, vững mạnh", Công đoàn cơ sở được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tặng Cờ thi đua xuất sắc. Nhà trường có bảy nhà giáo được Nhà nước phong tặng NGƯT, hai nhà giáo được tặng Huân chương Lao động hạng ba, sáu Nhà giáo được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen và hàng trăm lượt nhà giáo được tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua, giáo viên giỏi cấp tỉnh, cấp cơ sở.
Tháng 12 năm 2014, Trường THCS Nguyễn Hiền được Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam tặng thưởng Huân chương Lao động hạng nhì. Đây là mốc son mới khẳng định thành tích xuất sắc của nhà trường trong 39 năm qua với sự nghiệp GD-ĐT, đặc biệt là thành tích bồi dưỡng HSG các cấp. Với niềm vui hân hoan chào đón năm học mới, đón nhận Huân chương Lao động hạng nhì, nhận bàn giao các công trình mới xây dựng do Ngân hàng Bưu điện Liên Việt tài trợ, Trường THCS Nguyễn Hiền tiếp tục đẩy mạnh mục tiêu: Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo; thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của năm học, phấn đấu trở thành một trong những "Cơ sở giáo dục chất lượng cao" của tỉnh Nam Định.
TRẦN VĂN LỰC
Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Hiền, Nam Trực, tỉnh Nam Định
