Tiếng cười thắng thế

Hài kịch “lên ngôi”

Năm 2015, cơn sốt THTT dạng tìm kiếm tài năng đã có dấu hiệu hạ nhiệt, sau một thời gian dài “làm mưa, làm gió” trên nhiều kênh truyền hình. Thay thế vào đó, nhiều chương trình hài ra đời và nhanh chóng nhận được sự đón nhận nồng nhiệt của đông đảo khán giả. Vì vậy, ngay từ đầu năm 2016, nhiều “tên tuổi” trong lĩnh vực sản xuất chương trình truyền hình như Đông Tây Promotion, Điền Quân M&E... đã tiếp tục chào hàng khá nhiều format mới, trong đó thể loại hài gần như chiếm lĩnh tuyệt đối với xấp xỉ 30 chương trình.

Tuy khá nhiều chương trình hài xuất hiện trên màn ảnh nhỏ nhưng tất cả đều tập trung chủ yếu ở nhóm đài có tỷ suất người xem cao nhất là: Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyền hình TP Hồ Chí Minh (HTV) và Đài truyền hình Vĩnh Long (THVL).

Đáng chú ý nhất là những “đại gia” trong lĩnh vực mua bản quyền và sản xuất các chương trình THTT nước ngoài dạng tìm kiếm tài năng (ca hát, nhảy múa, thời trang, nấu nướng) như BHD, Cát Tiên Sa... cũng đã bắt đầu rục rịch chuyển hướng, khi nhận thấy cơn sốt hài kịch đang đà tăng nhiệt. BHD tung ra Chết cười, Cười là thua. Còn Cát Tiên Sa cũng đã nhanh nhạy mua bản quyền Make us laughing từ Time Symphony (Anh) để trình làng Nghiêng ngả cười.

Số đông khán giả có xu hướng muốn được thư giãn, được cười sảng khoái sau những giờ làm việc căng thẳng, quay cuồng với áp lực mưu sinh. Có cầu ắt sẽ có cung. Và khi lượng “cung” dồi dào vẫn được công chúng nhiệt tình ủng hộ, vẫn đang mang lại lợi nhuận rất lớn cho nhà Đài, số lượng lớn chương trình hài đã và đang đổ bộ vào các kênh sóng là điều hiển nhiên.

Thỏi nam châm tỏa ra từ trường rất mạnh

Ngay từ mùa phát sóng đầu tiên, Thách thức danh hài, Ơn Giời - cậu đây rồi hay Cười xuyên Việt đều đạt được tỷ suất người xem (rating) đáng mơ ước, từ 6 đến 7%. Không chỉ thưởng thức qua màn ảnh nhỏ, lượng người bỏ thời gian xem lại các tập đã phát sóng trên kênh Youtube cũng đạt mức trung bình vài triệu. Có thể thí dụ Ơn Giời - cậu đây rồi tập 11 có tới gần 5,8 triệu lượt xem. Tập 12, cao hơn, với gần 6,5 triệu lượt. Tập 11 của Thách thức danh hài (mùa 2) cũng thu hút tới hơn một triệu lượt xem. Tập 10 trước đó còn khiến gần hai triệu người phải xem lại.

Sức hút từ những thỏi nam châm có từ trường cực mạnh này cũng đã khiến số lượng TVC quảng cáo đổ vào mỗi chương trình phát sóng ngày càng nhiều. Kèm theo đó, chi phí phải trả cho mỗi clip quảng cáo cũng ngày càng tăng. Nhìn vào biểu giá của Trung tâm dịch vụ quảng cáo - Đài truyền hình Việt Nam (TVAd), ta sẽ thấy để xuất hiện với thời lượng 30 giây trong chương trình Ơn Giời - cậu đây rồi, các doanh nghiệp phải chi trả số tiền lên tới 400 triệu đồng. Lấy chi phí đó nhân với lượng TVC xuất hiện dày đặc trong suốt thời lượng phát sóng mỗi số, dễ hiểu vì sao nhà đài có phần ưu ái những “con gà đẻ trứng vàng” này đến thế!

Thay đổi để ngày càng hấp dẫn

Có thể nói, các đài truyền hình đã chiều chuộng, chăm chút công chúng tới mức tối đa, với nỗ lực cung cấp những món ăn tinh thần đa dạng, hấp dẫn nhằm mang lại tiếng cười sảng khoái cho khán giả. Và mỗi chương trình sẽ có một chiêu thức thu hút khán giả rất riêng. Ơn Giời - cậu đây rồi trông chờ vào phản ứng nhanh nhạy, linh hoạt cùng ứng đối thông minh của các vị khách mời (vốn đều là những nghệ sĩ nổi tiếng) trước những tình huống bất ngờ do các vị trưởng phòng đưa ra. Cười xuyên Việt hy vọng vào cái duyên sân khấu của những cây hài rất trẻ. Gặp nhau để cười là một talk show, nơi nghệ sĩ hài có dịp tương tác trực tiếp với người xem. Hội ngộ danh hài quy tụ toàn bộ những tên tuổi đình đám nhất của sân khấu hài kịch bắc - nam...

Nhưng công thức chung nhất mà mọi chương trình đều áp dụng chính là khai thác tối đa sức hút từ những người nổi tiếng. Các ngôi sao, danh hài đều xuất hiện dày đặc, ở đủ mọi vai trò, từ diễn viên - thí sinh tới giám khảo. Chính vì thế, cũng đã có lúc khán giả cảm thấy nhàm chán, thậm chí “bội thực” khi bật kênh nào, xem chương trình nào cũng thấy từng ấy gương mặt trao qua, đổi lại. Nhưng cũng không thể phủ nhận, dù gương mặt, duyên hài bị khai thác có phần quá đà, các danh hài vẫn đủ sức níu giữ người xem chấp nhận đồng hành, hết mùa này sang mùa khác nhờ vào nỗ lực sáng tạo không ngừng nghỉ của bản thân. Thời điểm tiếng cười “thắng thế” cũng đã giúp bốn gương mặt danh hài gồm Hoài Linh - Trường Giang - Trấn Thành - Việt Hương lọt vào danh sách “thù lao đóng phim tiền tỷ” mùa phim 2015.

Chương trình 1000 độ hot.

Hài hước, giải trí nhẹ nhàng, mang lại tiếng cười bằng những tình huống, câu chuyện bất ngờ, thú vị là điều mà các chương trình hài cố gắng mang lại cho khán giả. Cũng là một tin vui, khi từ đầu năm 2016, các chương trình hài đã nỗ lực làm mới mình, theo một cách thức nghiêm túc và có chiều sâu hơn. Những tiểu phẩm đã dần thoát ra khỏi định dạng tấu hài nhảm nhí, rẻ tiền, lạm dụng yếu tố hình thể, giả gái, đồng tính... để gửi tới khán giả những câu chuyện nhẹ nhàng nhưng vẫn hàm chứa những thông điệp nhân văn sâu sắc. Khán giả, sau những tràng cười sảng khoái đã lặng đi, thậm chí rơi nước mắt với câu chuyện về hai anh em mồ côi mưu sinh nơi bãi rác của cặp Thanh Duy - Việt Hương; khi Trấn Thành trong vai chú bé nghịch ngợm mong nhận được món quà duy nhất: một ngày có mẹ ở nhà; khi cô gái trẻ Nhã Phương đối mặt với căn bệnh ung thư của người chồng (do Trường Giang thủ vai); khi cặp đôi trong trại dưỡng lão dành cho nhau một chuyện tình đầy cảm động (Ơn Giời - cậu đây rồi); khi tấm lòng của một ông già mù đã cảm hóa được cả thằng ăn trộm trong chiều 30 Tết (Gala Cười 2016)... Những nỗ lực làm nghề nghiêm túc ấy đang thổi một luồng sinh khí mới cho các chương trình hài, với mong muốn chất lượng phải tỷ lệ thuận với số lượng.

Từ bức tranh toàn cảnh tươi sáng ấy trong năm 2016, ta có thể chờ đợi một năm mà màn ảnh nhỏ sẽ tràn ngập những tiếng cười đích thực, giàu tính nhân văn. Đối tượng hưởng lợi, đương nhiên, sẽ là khán giả.