Theo tiếng địa phương, Visakhapatnam còn được gọi với cái tên Vizag- là thành phố lớn nhất và trung tâm tài chính của bang Andhra Pradesh. Điều này cũng dễ hiểu vì thành phố cảng Vizag còn là một thành phố công nghiệp có nhà máy thép và nhà máy đóng tàu - nơi cho ra đời chiếc tàu ngầm hạt nhân tự đóng đầu tiên của Ấn Độ.
Nhưng tò mò nhất là vì sao Vizag được mệnh danh là "Thành phố Định mệnh"? Hỏi người hướng dẫn viên du lịch tên Arjun khi tới công viên trên đỉnh đồi nổi tiếng mang tên Kailasagiri, anh nheo mắt nói "bạn tự khám phá sẽ thấy thú vị hơn đấy!".
Kẻ "đi săn" đối mặt kẻ "bị săn"
Có mặt tại Vizag trong một chuyến công tác đặc biệt, nên cách chúng tôi trải nghiệm nơi này cũng khá đặc biệt. Nơi chúng tôi được thăm đầu tiên là hai bảo tàng độc đáo, thuộc loại hiếm có trên thế giới.
Bảo tàng tàu ngầm INS Kurusura tọa lạc ngay trên bãi biển Ramakrishna, vốn nguyên bản là một chiếc tàu ngầm do Liên Xô chế tạo và sản xuất năm 1969, được phiên chế và phục vụ trong quân đội Ấn Độ 31 năm trước khi trở thành bảo tàng vào năm 2001. Người hướng dẫn viên trước đây từng phục vụ trong lực lượng Hải quân Ấn Độ cho biết, đây là bảo tàng tàu ngầm đầu tiên ở châu Á và thứ hai trên thế giới.
Điểm thú vị là những người quản lý và hướng dẫn viên của bảo tàng tàu ngầm này đều là những cựu binh của Hải quân Ấn Độ, nên cách họ giới thiệu về bảo tàng cũng khác biệt. Các hướng dẫn viên luống tuổi nói bằng cả tình cảm và niềm tự hào về những chiến tích của con tàu trong thời kỳ chiến tranh, lịch sử hoạt động cũng như hệ thống trang thiết bị, vũ khí của nó và chốt lại: "Những thủy thủ tàu ngầm của chúng tôi đã cống hiến và phụng sự cho Tổ quốc như thế!".
Những khoang làm việc chật hẹp, kín bưng mang lại cảm giác vô cùng ngột ngạt. Phòng ăn, phòng ngủ, phòng vệ sinh nhỏ xíu, gồ ghề những thiết bị... muốn vào là phải khom lưng, cúi đầu. Tất cả bảy khoang đều có các hình nộm mô phỏng cho các vị trí như thuyền trưởng Arun Auditto và thủy thủ đang làm việc và sinh hoạt trên tàu.
Người hướng dẫn viên cũng cho biết, nơi đây không chỉ thu hút rất đông khách du lịch, mà nhiều người dân bản địa cũng tìm tới, nhất là những thanh niên ước mơ trở thành những người lính Hải quân tinh nhuệ trong tương lai.
 |
| Du khách chỉ được phép chụp ảnh bên ngoài Bảo tàng máy bay TU-142. |
Như một sự hữu ý, ngay đối diện bên kia đường là Bảo tàng máy bay TU 142-"kẻ săn ngầm" nổi tiếng với 30.000 giờ bay an toàn tuyệt đối trong 29 năm phục vụ trong lực lượng Hải quân Ấn Độ. Qua các hình ảnh trên không gian ba chiều, các hiện vật trưng bày và cả phim tư liệu chúng tôi được xem, có thể thấy loại máy bay động cơ phản lực cánh quạt chuyên dùng trong tác chiến chống tàu ngầm và hàng hải tầm xa này quả xứng đáng với danh xưng "chiến binh" cừ khôi.
Năm 2017, chiếc máy bay được Hải quân Ấn Độ cho "nghỉ hưu" tại Arakkonam và sau đó, được chuyển đến Visakhapatnam để trở thành bảo tàng thu hút khách du lịch và những người đam mê công nghệ quân sự.
Hướng dẫn viên nhẹ nhàng nhắc không được phép chụp ảnh bên trong bảo tàng do các vấn đề liên quan tới bí mật quân sự. Có lẽ nguyên do một phần là bởi trong phòng trưng bày còn có cả hệ thống động cơ của TU-142 do kỹ sư hàng không người Nga Andrei Tupolev chế tạo.
Có lẽ, điều mà Vizag tạo được sự khác biệt với các điểm du lịch khác đó chính là cách thức độc đáo mà thành phố này tôn vinh lịch sử vẻ vang của lực lượng vũ trang quốc gia nói chung và Hải quân Ấn Độ nói riêng như vậy.
 |
| Hai bức tượng Phật nổi bật trong khuôn viên Công viên trên đồi Kailasagiri là nơi du khách yêu thích chụp ảnh check in. |
Thành phố cảng tươi đẹp
Sự nhiệt tình của người sĩ quan liên lạc Ấn Độ, luôn coi chúng tôi như những người bạn tới thăm nhà trong suốt quá trình ở Vizag, đã giúp cả đoàn có cơ hội khám phá thành phố nhiều hơn. Anh dẫn chúng tôi tới thăm công viên Kailasagiri trên đỉnh đồi, nơi có thể nhìn thấy toàn bộ thành phố Vizag và những bãi biển thơ mộng từ trên cao.
Cách trung tâm thành phố chừng 6km, vượt qua những con phố đông đúc, ồn ào, nóng nực, chúng tôi như được tắm mình trong một không gian thoáng mát với thảm thực vật xanh tươi vùng nhiệt đới tại đồi Kailasagiri. Thay vì di chuyển bằng cáp treo, chúng tôi lựa chọn dạo bộ để cảm nhận rõ nhất cảnh sắc và mùi vị thiên nhiên tại công viên thuộc loại lâu đời nhất ở Vizag.
Điểm thu hút đầu tiên chính là hai bức tượng Phật khổng lồ, nơi check in yêu thích của du khách. Trên đỉnh đồi còn có xe lửa mini cung cấp dịch vụ thăm quan vòng quanh công viên.
Anh sĩ quan liên lạc giục chúng tôi nhanh chân để kịp qua thăm Công viên bãi biển Tenneti sau khi đi xuống từ đồi Kailasagiri để tận hưởng bầu không khí tuyệt vời tại đây. Anh chia sẻ, nếu chọn được đúng điểm đứng ở khu vực này, bạn có thể may mắn ngắm được cảnh bình minh hay hoàng hôn trên những bãi biển nguyên sơ, rộng mênh mông ngút mắt, nơi tạo nguồn cảm hứng cho nhiều đoàn làm phim.
Một vài người trong đoàn thấm mệt nên tạt vào một cửa hàng bán đồ giải khát trong công viên Kailasagiri sau chừng hơn 1 giờ bách bộ. Nhưng mọi người lúng túng vì không chuẩn bị sẵn tiền lẻ, chừng 20 rupee một chai nước khoáng, trong khi người bán hàng không có tiền trả lại.
Thật may anh sĩ quan liên lạc đã vui vẻ nhận thanh toán giúp qua ví điện tử một cách nhanh chóng chỉ bằng mấy cái vuốt tay trên điện thoại. Được biết từ năm 2019, Ấn Độ đã vươn lên dẫn đầu thế giới về thanh toán số, với ứng dụng phổ biến có thể sử dụng trên cả điện thoại phổ thông, không kết nối internet.
Tới Vizag, không chỉ ngỡ ngàng bởi vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ, các di tích Phật giáo và nhiều danh thắng nổi tiếng, chúng tôi còn ngỡ ngàng bởi sự sạch sẽ của cảnh quan môi trường nơi đây. Chưa có dịp đi hết Vizag, nhưng chung quanh khu vực chúng tôi lưu trú trong thời gian ở cảng Visakhapatnam và một số nơi lân cận, ý thức bảo vệ môi trường ở nơi đây quả là đáng ngưỡng mộ.
Dễ dàng bắt gặp những tấm biển "không rác thải nhựa" được dựng trên các con phố. Thì ra, cảng Visakhapatnam là cảng sạch thứ hai ở Ấn Độ, chỉ sau cảng Cochin. Năm 2019, Visakhapatnam đã tiến hành nhiều chương trình làm sạch ở khu vực cảng, nâng cao nhận thức của người dân trong việc giữ sạch cảng biển.
Vizag quả xứng với biệt danh "Thành phố Định mệnh" mà nhà giáo dục nổi tiếng của Ấn Độ Kattamanchi Ramalinga Reddy đã đặt cho. Đó là bởi nơi đây có tiềm năng du lịch dồi dào, tiềm năng phát triển kinh tế nhờ cảng nước sâu tạo thuận lợi cho việc xuất, nhập khẩu nguyên liệu thô và các thành phẩm trở nên dễ dàng và tiết kiệm chi phí hơn nhiều...
Sự ra đời của Nhà máy thép Vizag, một trong những nơi sản xuất thép lớn nhất Ấn Độ, nhiều chục năm trước đã tạo động lực phát triển mạnh mẽ cho thành phố này. Nó không chỉ thay đổi vận mệnh của hàng nghìn người dân nơi đây, mà còn mở ra một tương lai xán lạn cho sự phát triển thịnh vượng ở khu vực này.
Chúng tôi tạm biệt Vizag trong nuối tiếc bởi còn quá nhiều điều lý thú, nhiều nơi độc đáo đặc trưng cho văn hóa đa sắc tộc, tôn giáo ở Ấn Độ chưa thể khám phá hết. Đành thầm hẹn một dịp nào đó trở lại với niềm tin mảnh đất này sẽ vươn mình mạnh mẽ, nhưng vẫn không mất đi những bản sắc độc đáo của một thành phố cảng tươi đẹp, giàu truyền thống lịch sử văn hóa, luôn cố gắng để phát triển trong hài hòa và bền vững.
