Ngày 16-8 vừa qua, Thủ tướng Malaysia Muhyiddin Yassin và các thành viên chính phủ đã đệ đơn từ chức lên Quốc vương Malaysia. Quyết định này được đưa ra sau buổi họp giữa ông Yassin và các Bộ trưởng. Cùng ngày, Quốc vương Malaysia Sultan Abdullah Ahmad Shah đã chấp nhận đơn từ chức của Thủ tướng Muhyiddin Yassin. Dù vậy, Quốc vương chỉ định ông Yassin vẫn tiếp tục đảm nhận công việc của Thủ tướng cho tới khi có nhà lãnh đạo mới được bổ nhiệm. Dự kiến những ngày tới, Quốc vương Malaysia sẽ khởi động tiến trình lựa chọn một hạ nghị sĩ mà ông cho rằng có thể nhận được đa số ủng hộ tại Hạ viện để bổ nhiệm làm Thủ tướng đúng như quy định của Hiến pháp.
Theo The Strait Times, ông Yassin đã đi vào lịch sử Malaysia khi là Thủ tướng cầm quyền ngắn nhất. Thời gian ông nắm quyền chỉ vỏn vẹn 17 tháng. Ông từ chức do phải chịu áp lực đến từ nhiều phía, đặc biệt khi ông mất đa số phiếu ủng hộ tại Hạ viện. “Lợi ích và quyền lợi của người dân luôn là ưu tiên của chính phủ. Tôi không bao giờ can thiệp vào các vấn đề tư pháp hoặc vi phạm Hiến pháp chỉ để duy trì quyền lực”, ông Yassin cho biết, trong buổi họp báo sau khi thông báo từ chức.
Trong khi đó, thủ lĩnh phe đối lập Anwar Ibrahim bày tỏ hoan nghênh quyết định của ông Yassin, cho rằng việc ông từ chức mang đến cơ hội cải cách đất nước. Hiện, hai ứng cử viên hàng đầu cho chức thủ tướng gồm Phó Thủ tướng Ismail Sabri Yaakob và nhà lập pháp kỳ cựu Tengku Razaleigh Hamzah, đều thuộc đảng Tổ chức Dân tộc Mã Lai Thống nhất (UMNO).
Việc nhà lãnh đạo 74 tuổi từ chức được cho là sẽ khiến chính trường Malaysia có nhiều xáo trộn, đặc biệt trong bối cảnh nước này đang đứng trước vô vàn thách thức, đặc biệt là đại dịch Covid-19. Malaysia hiện ghi nhận khoảng hơn 1,4 triệu ca mắc Covid-19 trên tổng số 32,7 triệu dân, chiếm 4,28% dân số. Những ngày gần đây, nước này cũng liên tục ghi nhận trung bình hơn 20.000 ca bệnh mới mỗi ngày. Dù đã đẩy nhanh tốc độ tiêm chủng vaccine ngừa Covid-19 khiến số ca bệnh nặng giảm, song vẫn có hàng nghìn bệnh nhân phải điều trị tích cực, gây áp lực rất lớn lên hệ thống y tế.
Diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 đã khiến nền kinh tế Malaysia chịu những tổn thất nặng nề. Theo số liệu do Chính phủ nước này công bố, kinh tế Malaysia tăng trưởng 16,1% trong quý II, giảm 2% so quý trước. Tăng trưởng sụt giảm khiến hãng đánh giá tín dụng Fitch Solutions mới đây cắt giảm mức dự báo tăng trưởng GDP năm 2021 của Malaysia từ 4,9% trước đó xuống còn 0%. Tiêu dùng tư nhân vốn chiếm tới 70% GDP của Malaysia, được nhìn nhận là động lực chính của tăng trưởng kinh tế Malaysia, nhưng trong quý II đã suy giảm 11,5% so quý I, cho thấy dịch bệnh đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến dự định chi tiêu của người dân. Trong khi đó, Bộ Y tế Malaysia dự báo, dịch bệnh ở nước này vẫn chưa đạt đỉnh.
Không chỉ vậy, Malaysia hiện đối mặt bất ổn chính trị khi không có một đảng chính trị nào ở Malaysia đóng vai trò chi phối. Do đó, dù các đảng đang nỗ lực đưa ra ứng cử viên vào chiếc ghế mà ông Yassin để lại, song họ sẽ phải chấp nhận một chính phủ mới hình thành trên cơ sở liên minh.
Malaysia hiện có hai cách để tìm ra gương mặt thay thế ông Yassin. Một là Quốc vương Malaysia sẽ ra lệnh giải tán Quốc hội và tổ chức tổng tuyển cử trong 60 ngày tới. Tuy nhiên, đặt trong bối cảnh dịch Covid-19 vẫn chưa được kiểm soát, một cuộc bầu cử sớm là quá mạo hiểm. Vì vậy, nhiều khả năng hạ nghị sĩ nào theo lựa chọn của Quốc vương nhận được đa số ủng hộ tại Hạ viện sẽ trở thành Thủ tướng mới. Giới phân tích cho rằng, dù ai là người kế nhiệm ông Yassin, người đó cũng sẽ đứng trước những áp lực nặng nề nhằm giải quyết các thách thức tại Malaysia.
