Trong chiến dịch nói trên, lực lượng chức năng đã bắt giữ một đối tượng bị mô tả là “kẻ buôn người quốc tế nguy hiểm” cùng chín đồng phạm. Sau khi bị bắt tại thị trấn Shire, thuộc vùng Tigray bất ổn ở phía bắc Ethiopia, các nghi phạm gồm bảy nam giới và ba phụ nữ đã được áp giải về Thủ đô Addis Ababa để phục vụ công tác điều tra. Theo tài liệu ban đầu do cảnh sát liên bang Ethiopia công bố, trong gần một thập kỷ, mạng lưới tội phạm đã lôi kéo ít nhất 3.000 nghìn người, đặc biệt là thanh, thiếu niên từ nhiều quốc gia trong khu vực, gồm Ethiopia, Sudan, Eritrea, Djibouti, Kenya và Somalia, hứa hẹn sẽ đưa họ tới châu Âu để tìm kiếm cơ hội việc làm và cuộc sống tốt đẹp hơn, song thực tế lại trái ngược hoàn toàn.
Theo đó, khi đến Libya, điểm trung chuyển quan trọng trong hành trình di cư, các thanh, thiếu niên lập tức bị giam giữ trong các nhà kho do nhóm buôn người kiểm soát. Tại đây, họ bị biến thành con tin để buộc gia đình phải trả những khoản tiền chuộc lớn nhằm đổi lại tự do. Không chỉ vậy, các nạn nhân còn bị tra tấn bằng nhiều phương thức dã man, như bị làm bỏng bằng nhựa nóng chảy, bị đánh đập, quất bằng dây điện hoặc dây cao su, bị xích tay, chân trong thời gian dài... Những người không có khả năng chi trả tiền chuộc thường chỉ được cung cấp một bữa ăn mỗi ngày, sống trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt. Đặc biệt, nhiều phụ nữ đã trở thành nạn nhân của bạo lực tình dục, gây ra những tổn thương nghiêm trọng cả về thể chất lẫn tinh thần.
Các số liệu điều tra cho thấy, nhóm tội phạm này có thể đã sát hại hơn 100 người và cưỡng hiếp hơn 50 phụ nữ trong quá trình hoạt động. Những trường hợp tử vong thường bị che giấu bằng cách phi tang thi thể, khiến việc xác minh và truy vết trở nên đặc biệt khó khăn. Thủ lĩnh của đường dây này được cho là đã trực tiếp điều hành ít nhất năm nhà kho giam giữ và tra tấn tại Libya. Đây được xem là các “trung tâm cưỡng bức”, khiến nhiều nạn nhân bị bóc lột cả về thể xác lẫn tinh thần trong thời gian dài. Ước tính, hoạt động tội phạm của mạng lưới này đã mang lại khoản lợi nhuận khổng lồ, khoảng hơn 16 triệu euro. Sau khi đường dây này bị triệt phá, cảnh sát đã phong tỏa tài khoản ngân hàng của các đối tượng, đồng thời tịch thu tài sản liên quan nhằm phục vụ công tác điều tra và ngăn chặn dòng tiền bất hợp pháp.
Theo AFP, chiến dịch triệt phá đường dây này là kết quả của quá trình điều tra kéo dài nhiều năm của cảnh sát Ethiopia và Dự án Trung tâm Điều hành Khu vực (ROCK). Đây là một sáng kiến do Liên minh châu Âu (EU) tài trợ nhằm hỗ trợ lực lượng cảnh sát quốc gia tại nhiều nước Đông Phi trong việc triệt phá các mạng lưới buôn lậu và buôn bán người. Nhóm buôn người đã bị đưa vào tầm ngắm điều tra từ năm 2018, dù thực tế chúng được cho là đã hoạt động từ năm 2010. Nhờ nguồn dữ liệu do ROCK cung cấp, lực lượng chức năng Ethiopia đã từng bước lần theo dấu vết, xác định các mắt xích quan trọng trong mạng lưới và thu thập chứng cứ phục vụ việc bắt giữ.
Trong khuôn khổ chiến dịch, các nhà điều tra đã thu thập lời khai từ hơn 100 thân nhân của các nạn nhân, không chỉ tại Ethiopia mà còn ở nhiều quốc gia như Libya, Sudan, Canada và một số nước châu Âu khác. Những lời khai này giúp làm rõ phương thức hoạt động cũng như quy mô thật sự của đường dây. Đáng chú ý, các cuộc điều tra và bắt giữ đã giúp giới chức xác định thêm hơn 70 đối tượng buôn người khác tại Ethiopia và nhiều quốc gia trong khu vực. Điều này cho thấy, mạng lưới tội phạm có tổ chức chặt chẽ và phạm vi hoạt động rộng lớn hơn nhiều so nhận định ban đầu.
Việc triệt phá đường dây buôn người nói trên được cho là một thành công lớn của lực lượng thực thi pháp luật, song cũng là lời cảnh tỉnh về mức độ nguy hiểm và tàn bạo của nạn buôn người hiện nay. Dù chiến dịch đã thành công, giới chức Ethiopia vẫn cảnh báo cuộc chiến chống buôn người tại quốc gia này vẫn còn gian nan khi phải đối mặt thách thức từ gốc rễ, đó là kinh tế yếu kém của khu vực cũng như tình trạng di cư bất hợp pháp do xung đột.
