Những giây phút sinh tử
Thượng tá Bùi Hải Ðường, Trưởng phòng vừa lật giở tập hồ sơ dày cộp, chỉ cho tôi bản danh sách dài dằng dặc hơn 100 đối tượng truy nã. Bọn tội phạm ngày càng ranh ma xảo quyệt, luôn dùng đủ mưu ma chước quỷ hòng trốn tránh sự tầm nã của lực lượng truy bắt. Ðứa thay tên đổi họ, mài cả vân tay, phẫu thuật thẩm mỹ để 'thay hình đổi dạng'. Có tên 'cao chạy xa bay' vào phía nam hay lẩn trốn tận nơi rừng núi heo hút. Do đó, để giải bài toán truy bắt luôn hóc búa, đòi hỏi phải có cách đánh thông minh, nhanh và chuẩn xác nhất.
Từ lâu, tuyến quốc lộ 6 được ví là cung đường 'đen' bởi những 'cơn lũ' hê-rô-in từ biên giới tràn về. Từ Hà Nội, lên Hòa Bình tới Loóng Luông, Mộc Châu (Sơn La), vượt biên là có thể cõng 'hàng trắng' trở về ngay trong ngày nên nhiều đối tượng lao vào buôn ma túy chẳng khác thiêu thân lao vào lửa. Thời buổi phương tiện liên lạc hiện đại, chúng đánh hơi rất thính, chỉ cần có động là nhanh chân bỏ trốn, mặc đồng bọn trong bốn bức tường nhà giam lạnh lẽo. Nhưng 'lưới trời lồng lộng', dẫu ranh ma đến đâu cũng có lúc sơ hở. Từ những manh mối thông tin rất mong manh, các trinh sát đã phải sắm đủ vai cán bộ xóa đói, giảm nghèo, nghệ sĩ nhiếp ảnh hay người đi thu mua nông sản... dày công lần tìm, chắp nối mới phát hiện nơi ẩn náu của bọn tội phạm.
Với hai tiền án về tội cố ý gây thương tích, bị xử năm năm tù, Trương Tấn Ngọc ở An Dương, Lê Chân (Hải Phòng) nổi tiếng là tên giang hồ cộm cán đất Cảng, còn vợ Ngọc cũng phải vào tù 'bóc lịch' vì tội tàng trữ ma túy. Khi thấy hàng 'trắng' lãi cao, Ngọc chuyển ngạch buôn hê-rô-in về giao các đại lý ma túy ở vùng mỏ. Khi đồng bọn bị bắt cùng tang vật hai bánh hê-rô-in, Ngọc nhanh chân bỏ chạy, phiêu bạt khắp nơi. Với bản tính xảo quyệt, sau khi ở Hà Nội, Hải Phòng, hắn dạt về Lương Sơn (Hòa Bình) ẩn náu tại nhà cô bồ Hoàng Thị Hòa. Dưới vỏ bọc là anh họ đến ở nhờ chữa bệnh, Ngọc ít khi xuất đầu lộ diện, chỉ cố thủ trên gác. Từ hôm 28 Tết, sắc xuân đã gần kề nhưng các tổ trinh sát vẫn thay nhau kiên trì đeo bám. Một nguồn tin được tiết lộ, Ngọc sắp trở về quê, ra tay trừng trị bọn đàn em rồi chuồn sang Thái-lan. Trinh sát đóng giả giáo viên miền ngược tới cửa hàng mua đệm, ngỏ ý lên tầng ba căn nhà xem giúp phong thủy nhưng Hòa vội từ chối, lấy lý do hàng hóa để quá bừa bộn. Ngọc rất hung hăng, luôn lăm le súng bên người, sẵn sàng nhả đạn, do vậy phương án bắt phải tính toán hết sức kỹ lưỡng. Trong vai khách mua khăn trải gối, trinh sát Hoàng Anh Tuấn nhận diện chính xác Ngọc khi hắn xuống tầng ăn cơm. Nhận được tín hiệu, mũi trinh sát hỗ trợ bất thình lình quật ngã, khống chế khiến hắn không kịp trở tay. Mặc dù Ngọc lu loa bị bắt oan, nhưng khi các trinh sát gọi tên con gái hắn, hắn giật mình biến sắc. Ðến khi lôi khẩu súng K59 đựng sáu viên đạn giấu trong tủ nhựa ở tầng hai... thì y câm bặt.
Lần bắt Ðinh Công Lợi ở Ðồng Nghê, Ðà Bắc (Hòa Bình) là một kỷ niệm khó quên. Năm 2007, lợi dụng sơ hở, hắn trốn khỏi nhà tạm giam công an huyện Ðà Bắc, mai danh ẩn tích trong rừng, chặt gỗ bán cho lâm tặc. Sau nhiều ngày truy tìm, các trinh sát phát hiện tung tích Lợi đang ẩn náu tại một lều nhỏ trên đỉnh núi cao. Trèo lên đỉnh chỉ có một đường độc đạo, mất bốn tiếng đồng hồ nên nhiều lần Lợi vẫn 'sổng' khỏi lưới giăng của các trinh sát. Hóa ra, hắn rất cáo già, cài cắm đàn em dưới chân núi, hễ thấy bóng người lạ là mật báo. Sau mấy lần 'chết hụt', hắn rất manh động. Không thể để hắn có thêm cơ hội tẩu thoát, kế hoạch truy bắt được vạch sẵn. Dầm sương giữa đêm đông lạnh giá, tốp trinh sát nối đuôi nhau bám vào vách đá, lội suối, luồn rừng sâu hút đến điểm phục kích. Trời tối đen như mực nhưng không ai dám bật đèn pin, sợ chó sủa khiến đối tượng nghi ngờ. Trời mưa to, bốn giờ sáng, Lợi vẫn say giấc nồng trong lều. Từ mũi đột phá, đội phó Hoàng Hải tung cú đá trời giáng phủ đầu. Thấy động, Lợi vội vàng rút súng bắn trả nhưng không kịp. Như con thú cùng đường, hắn lồng lên, dùng tay cào cấu mặt trinh sát. Nghe tiếng kêu cứu, người nhà Lợi từ trong bản dùng gậy gộc, dao quắm xông tới định giải vây. Các trinh sát từ tốn giải thích rồi áp giải hắn suốt ba mươi cây số đường rừng về trụ sở. Ai cũng mệt phờ nhưng rất phấn chấn vì đã bắt được tên tội phạm khét tiếng.
Thương hiệu 'lính truy nã Hòa Bình'
Ðơn vị mới thành lập, khó khăn chồng chất. Nào là cơ sở vật chất phòng ốc còn chật chội, kinh phí hạn hẹp, trang thiết bị chưa nhiều. Quân số trong phòng chỉ 20 người, lại phải đối mặt tội phạm vô cùng nguy hiểm nên công việc càng bộn bề hơn. Miệt mài nghiên cứu, nắm lai lịch, chân tướng từng đối tượng, rồi anh em lại lang thang, ra bắc, vào nam cả nghìn cây số, lúc lặn lội tận các bản làng heo hút. Vắng nhà cả tuần, suốt tháng đã trở thành chuyện thường ngày. Hơn ai hết họ thấm thía với những bận rộn của nghề truy nã trong dịp Tết. Ðây chính là thời điểm thuận lợi để thuyết phục, kêu gọi đầu thú hoặc mật phục đối tượng truy nã nhiều năm lẩn trốn. Bởi theo lẽ thường, dẫu là tội phạm đang lẩn trốn ngoài vòng pháp luật vẫn khát khao giây phút sum họp đầu năm mới. Nhiều vụ án, trinh sát mưu trí bắt gọn trong sự ngỡ ngàng đến không ngờ của đối tượng. Sau khi phạm tội, Ðào Thanh Sơn ở Vụ Bản, Lạc Sơn (Hòa Bình) 'thoắt ẩn thoắt hiện' ở tận Bình Dương, Ðồng Nai, TP Hồ Chí Minh trốn nã. Trong lúc trinh sát ròng rã truy lùng, Sơn lại dẫn xác về quê ăn Tết, xin xác nhận tạm trú tạm vắng. Ðúng hẹn, hắn đến trụ sở công an làm thủ tục, lập tức trinh sát bất ngờ xuất hiện vỗ vai, còng tay. Hắn không thể biết rằng, mọi hành tung từ khi tái xuất đều lọt vào tầm ngắm của các trinh sát.
Anh em trong phòng chủ yếu là chiến sĩ trẻ, hăng hái xông pha nhưng kinh nghiệm trận mạc chưa nhiều, do đó, lãnh đạo phải luôn sát sao quán xuyến. Nhiều vụ việc tưởng chừng đã đi vào bế tắc vẫn được gỡ nút thành công. Bắt tội phạm truy nã đã gian truân, vận động đối tượng 'cộm cán' ra đầu thú, hưởng khoan hồng là cả một nghệ thuật và đòi hỏi kiên trì không kém. Trước đó, các trinh sát phải nắm kỹ lai lịch, tâm lý đối tượng, động viên, phân tích thiệt hơn, qua thân nhân, già làng, trưởng bản, chính quyền địa phương làm cầu nối tác động để đối tượng ý thức được lỗi lầm, nắm chủ trương khoan hồng của Ðảng, Nhà nước, làm lại cuộc đời. 'Mưa dầm thấm lâu', sự kỳ công của các trinh sát đã được đền đáp. Danh sách đối tượng truy nã ra đầu thú ngày càng dày thêm. Ðối tượng Lê Văn Thành tâm sự: 'đúng như các anh công an nói, chẳng thể trốn cả đời. Nhiều khi đã định ra đầu thú nhưng nỗi ám ảnh tù tội khiến em lại chùn bước. Nay em quyết tâm hối cải để sớm có cơ hội hoàn lương'.
Tôi chia tay đơn vị đúng lúc một nhóm trinh sát chuẩn bị ngược lên Sơn La bắt nã. Không khí rất vội vã, khẩn trương. Thấy tôi tỏ vẻ ngạc nhiên, đồng chí trưởng phòng vỗ vai bảo: 'lính truy nã mà! Nay đã thành lực lượng chính quy, phải đánh thật bài bản, chủ động tiến công, khi có lệnh là lên đường'.
