Nơi mà các em mong ước được vui chơi và tham gia các lớp năng khiếu trong dịp hè. Thiệt thòi nhất vẫn là các em ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. 'Sân chơi' của các em trong dịp hè là ra đồng mò cua, bắt ốc, hái rau, thả câu, giăng lưới bắt cá... phụ giúp gia đình, để có khoản tiền nho nhỏ 'tiếp sức' cho năm học mới...
Ðã thiếu, còn lãng phí
Là thành phố trung tâm vùng đồng bằng sông Cửu Long, nhưng đến nay, thành phố Cần Thơ vẫn chưa có nhà thiếu nhi để phục vụ vui chơi, giải trí cho các em. Hiện thành phố Cần Thơ chỉ có ba nhà thiếu nhi ở ba quận Ninh Kiều, Ô Môn và Thốt Nốt nhưng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu của các em. Nhà thiếu nhi quận Ô Môn thành lập năm 2010, trên cơ sở tiếp nhận hội trường cũ của Trung tâm văn hóa quận cho nên cơ sở vật chất xuống cấp không thể đi vào hoạt động. Còn nhà thiếu nhi quận Thốt Nốt chật hẹp, chưa có phòng vi tính, phòng học đàn cho nên chỉ đáp ứng được khoảng 100 em học vẽ, múa... Riêng Nhà thiếu nhi quận Ninh Kiều với lợi thế nằm ở trung tâm thành phố Cần Thơ thu hút đông đảo trẻ em đến sinh hoạt, vui chơi học hè với các câu lạc bộ vi tính, ngoại ngữ, mỹ thuật, võ thuật... Tuy nhiên, dù hoạt động hết công suất sáu ca/ngày nhưng Nhà thiếu nhi Ninh Kiều chỉ đáp ứng được sinh hoạt, vui chơi cho khoảng 4.000 em, trong khi số trẻ em độ tuổi từ mầm non đến tiểu học của quận hơn 16.000 em. Bên cạnh đó, Nhà thiếu thi quận Ninh Kiều còn phải phục vụ vui chơi cho trẻ em ở hai quận Cái Răng, Bình Thủy (nơi chưa có nhà thiếu nhi) nên luôn trong tình trạng quá tải.
Khu đô thị mới Nam sông Cần Thơ có diện tích hơn 2.000 ha. Nhiều khu dân cư đã hình thành thu hút đông người dân đến sinh sống nhưng chưa có khu vui chơi, giải trí cho thiếu nhi và các công trình công cộng phục vụ dân sinh, trong khi trong quy hoạch tổng thể có. Vì thế dịp hè, phụ huynh sống ở khu đô thị mới này phải chạy đôn, chạy đáo tìm chỗ học, sinh hoạt cho con em mình. Chị Lê Thị Huyền ở phường Phú Thứ, quận Cái Răng cho biết: 'Vợ chồng tôi là công chức phải làm cả ngày nên cần tìm chỗ cho hai cháu vui chơi, sinh hoạt phù hợp với hai cháu mười tuổi và bảy tuổi nhưng các khu dân cư trên địa bàn quận chưa có khu vui chơi nào dành cho trẻ em. Còn Nhà thiếu nhi quận Ninh Kiều mỗi lớp học đông, chật hẹp và đã hết chỗ. Phụ huynh nào khá giả gửi cháu ở nhà trẻ, trường tư thục tiếp tục học, gia đình nào khó khăn gửi con về quê, hay nhờ người thân trông coi nhưng cũng không an tâm vì sợ các cháu tụ tập chơi bời lêu lỏng, sợ nhất là các cháu chơi và nghiện trò chơi điện tử'.
Hậu Giang có bảy đơn vị hành chính cấp huyện, nhưng chỉ mới có thị xã Ngã Bảy và thành phố Vị Thanh được đầu tư xây dựng Nhà văn hóa thiếu nhi. Trong khi đó, việc khai thác các nguồn lực nhằm huy động cơ sở vật chất, nhà bán trú, các điểm vui chơi cho thiếu nhi tại cộng đồng chủ yếu mới chỉ có ở các trung tâm huyện. Nhưng cũng chỉ có 'lèo tèo' những trò chơi: câu cá, đu quay, tàu hỏa..., phục vụ số ít các em. Riêng nhà văn hóa xã, mỗi tuần mở cửa một, hai lần chỉ thu hút được các em gần trung tâm xã đến đọc sách. Theo anh Phạm Anh Tuấn, Giám đốc Nhà văn hóa thiếu nhi thành phố Vị Thanh, nhà văn hóa này đưa vào sử dụng từ tháng 9-2008, có diện tích khoảng hơn 3.000 m2. Do khuôn viên quá hẹp, cơ sở vật chất cũng như trang thiết bị phục vụ sinh hoạt vui chơi, học tập cho các em chưa được đầu tư đúng mức, nên hoạt động của nhà văn hóa còn nhiều hạn chế, chỉ mới đáp ứng khoảng một phần ba nhu cầu thực tế.
Ðối với Nhà văn hóa thiếu nhi thị xã Ngã Bảy được đầu tư xây dựng từ bốn năm nay trên diện tích hơn 9.000 m2, với kinh phí hơn mười tỷ đồng, nhưng cũng chưa được khai thác đúng mức. Thời điểm mới đưa vào sử dụng thu hút rất đông phụ huynh gửi con em đến học các lớp năng khiếu, có lúc số lượng học viên tăng lên gần 600 em. Nhưng do thiếu đầu tư trang thiết bị phục vụ các lớp năng khiếu, cho nên ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học. Từ đó, uy tín giảm sút, số lượng học viên giảm dần, hiện nay chỉ còn khoảng 140 học viên. Ðiều đáng nói, nhà văn hóa thiếu nhi này có 12 phòng không sử dụng và đang xuống cấp theo thời gian. Ðó là chưa kể diện tích sân rất rộng gần 7.000 m2 không một bóng cây. Anh Hoa Thanh Dũng, Phó Giám đốc Nhà văn hóa thiếu nhi cho biết, thị xã Ngã Bảy đã có kế hoạch lấy một phần diện tích sân để kêu gọi nhà đầu tư xây dựng sân bóng, vừa tạo sân chơi lành mạnh, vực dậy phong trào bóng đá địa phương, vừa nhằm tạo nguồn thu phục vụ các hoạt động khác phong phú hơn. Tuy nhiên, kế hoạch này cũng còn nằm chờ trên giấy.
Tình trạng thiếu nhà thiếu nhi phục vụ hoạt động vui chơi, giải trí cho trẻ em cũng diễn ra ở tỉnh Sóc Trăng. Cả tỉnh Sóc Trăng chỉ có ba Nhà thiếu nhi tại trung tâm thành phố Sóc Trăng, huyện Long Phú và Mỹ Tú, còn lại tám huyện thì chưa có. Nhà thiếu nhi thiếu, trong khi đó, cơ sở vật chất yếu. Các Nhà thiếu nhi, Nhà văn hóa đã chật hẹp lại đang xuống cấp nhanh, cùng với đội ngũ cán bộ phụ trách thiếu cho nên chưa đáp ứng được nhu cầu vui chơi, giải trí của các em.
Gồng mình vượt khó...
Trong điều kiện còn khó khăn, chính quyền địa phương vùng đồng bằng sông Cửu Long quan tâm chỉ đạo ngành giáo dục, nhà văn hóa thiếu nhi, các cấp bộ Ðoàn, Ðội nỗ lực tạo mọi điều kiện tổ chức nhiều sân chơi để các em có mùa hè bổ ích. Theo đó, tùy điều kiện ở từng địa phương, có thể tận dụng sân trường, nhà văn hóa xã để tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao gắn kết với chủ đề, chủ điểm theo kế hoạch của Hội đồng đội tỉnh đề ra. Ðể tạo thêm nhiều sân chơi bổ ích dành cho trẻ em, không để các em có hoàn cảnh nghèo khó ở vùng nông thôn, vùng có đông đồng bào dân tộc Khmer mãi chịu thiệt thòi, tỉnh Sóc Trăng đã phê duyệt dự án đầu tư xây dựng Trung tâm hoạt động Thanh thiếu niên với quy mô rộng gần bốn ha, tọa lạc tại đường Lương Ðịnh Của, phường 5, thành phố Sóc Trăng với tổng kinh phí xây dựng hơn 40 tỷ đồng. Ðồng thời, phấn đấu đến năm 2015 phủ kín các Nhà thiếu nhi huyện, Nhà văn hóa xã trong toàn tỉnh, nhằm thể hiện sự quan tâm của toàn xã hội đối với thế hệ tương lai của đất nước.
Chuẩn bị cho Hội khỏe Phù Ðổng toàn quốc lần thứ tám tổ chức tại thành phố Cần Thơ vào tháng 8-2012, ngành giáo dục - đào tạo thành phố Cần Thơ đầu tư xây dựng 17 nhà thi đấu đa năng với tổng kinh phí 210 tỷ đồng tại các điểm trường. Mới đây, Cần Thơ khởi công xây dựng cụm hồ bơi mái che. Một số hồ bơi đã khai trương thu hút một lượng lớn trẻ em đến tập bơi và nô đùa. Với ba cửa hàng và siêu thị sách lúc nào cũng tụ hội số đông thiếu nhi đến chọn lựa sách vào dịp hè. Ðó là chưa kể hàng chục sân bóng đá mi-ni hoạt động gần như cả ngày, tăng cường thể lực cho thiếu nhi, giảm thiểu số thiếu nhi thụ động đắm chìm trong các trò chơi điện tử. Ðể tạo sân chơi cho các em dịp hè, Thành đoàn TP Cần Thơ có kế hoạch tổ chức các hoạt động hè cho thiếu nhi như: tổ chức các hội trại hè liên phường, liên xã, hội thi văn nghệ, thể dục thể thao, đọc sách, kể chuyện theo sách, các trò chơi vận động, trò chơi dân gian, tổ chức ôn tập hè, các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng... Ðáng chú ý, Thành đoàn phối hợp với Trường Quân sự Cần Thơ tổ chức những lớp học 'Tập làm anh bộ đội', mỗi lớp 80 học viên lứa tuổi thiếu niên. Trong mỗi khóa học, các em được tiếp cận với lịch sử dân tộc trong quá trình dựng nước, giữ nước; được huấn luyện quân sự, các kỹ năng mềm, hoạt động dã ngoại... nhằm tăng cường giáo dục kiến thức quốc phòng, giáo dục thể chất, ý thức tự giác, kỷ luật giúp các em khắc phục khó khăn vượt qua thử thách trong cuộc sống... Cho thấy, các loại hình phục vụ thiếu nhi luôn cần phải đa dạng và đổi mới cho phù hợp với nhu cầu cuộc sống.
