"Quyền lực mềm"
Trên thực tế những đóng góp to lớn của phụ nữ vào gia đình và xã hội, cường độ lao động, tri thức và trí tuệ trong lao động, thời gian lao động đáng kinh ngạc của phụ nữ đã khiến họ dường như ngày càng cứng rắn hơn.
Phụ nữ có mặt trong hầu hết các lĩnh vực sản xuất như nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ, y tế, khoa học kỹ thuật, khoa học xã hội, chính trị và cả những lĩnh vực khó như làm thuyền trưởng, phi công, xây dựng, kinh doanh,... Phụ nữ chiếm hơn 60% lao động nông thôn, nông nghiệp, là những người đã góp phần đưa Việt Nam thành một trong những nước xuất khẩu gạo hàng đầu của thế giới. Họ cũng là người điều hành hơn 60% kinh tế hộ gia đình trên toàn quốc. Đây là một trong những hình thái kinh tế chủ đạo ở nông thôn hiện nay, góp phần xóa đói giảm nghèo, làm giàu chính đáng. Hàng vạn phụ nữ đã phải xa gia đình, quê hương để di cư lao động tới những vùng kinh tế phát triển trong nước hoặc ở nước ngoài. Họ lao động chăm chỉ, tiết kiệm sinh hoạt để hy vọng có thể mang lại những cải thiện về thu nhập, nâng cao mức sống cho gia đình. Hiện nay, Việt Nam là một trong những nước có lượng kiều hối cao, trong đó có sự đóng góp của lao động nữ.
30% chủ doanh nghiệp, chủ yếu là các doanh nghiệp nhỏ và vừa là phụ nữ. Đó là những doanh nhân, chủ xí nghiệp đảm lược (phần lớn từ hai bàn tay trắng đi lên) có phong cách chỉ đạo sản xuất độc đáo và hiệu quả. Đó là "phong cách quản lý nữ", mạnh mẽ mà mềm mại, quyết liệt mà kiên nhẫn. Các doanh nghiệp này đã và đang hoạt động tốt, góp phần không nhỏ trong việc tạo việc làm cho hàng nghìn người lao động, tăng nguồn thuế cho Nhà nước, làm từ thiện và tham gia vào thị trường của thế giới và khu vực. Nhiều nhà khoa học nữ, cả về tự nhiên và xã hội đã thật sự in dấu ấn vào các công trình nghiên cứu của mình và cống hiến cho xã hội. Hơn 26% phụ nữ là đại biểu Quốc hội đã không thua kém nam giới về trình độ, sự nhạy bén chính trị, cách đánh giá các vấn đề quan trọng của đất nước, nhân dân bằng con mắt sắc sảo, có lý, có tình. Ngày nay, người ta đã làm quen với thuật ngữ "quyền lực mềm" của nhiều phụ nữ.
Phụ nữ nước ta ngày nay có trình độ học vấn cao gấp nhiều lần so với thế hệ bà và mẹ họ. Họ năng động, chủ động, sáng tạo trong nghề nghiệp, trong tình yêu và cũng rất xinh đẹp, hợp thời trang trong cuộc sống gia đình và giao tiếp xã hội.
Rõ ràng là, xã hội đã kỳ vọng và trao cho phụ nữ nhiều trách nhiệm và họ cũng rất xứng đáng với những kỳ vọng ấy. Những đóng góp đó đã không chỉ tạo ra một xã hội tiến bộ, văn minh mà còn phát triển chính bản thân người phụ nữ.
Còn nhiều trở ngại
Tuy nhiên, trong những thời khắc được xã hội vinh danh, nhiều phụ nữ đã phải òa khóc. Họ không chỉ khóc vì vui sướng mà những giọt nước mắt còn trộn lẫn sự đắng cay, sự hy sinh của "thân phận phụ nữ" mang tính chất giới rất rõ nét. Nhiều người do cống hiến quá nhiều cho công việc đã bị tan vỡ gia đình do cái định kiến mà nhiều người gán cho là "gà mái gáy thay gà sống", "gái góa lo việc triều đình"... và không làm tròn được chức năng chăm sóc gia đình.
Điều khác biệt là nếu một người nam thành đạt thì họ thường có một hậu phương vững chắc với người vợ toàn tâm toàn ý phục vụ cho sự nghiệp của chồng, còn người phụ nữ thành đạt thì đôi khi lại đụng tới lòng "tự ái đàn ông" của chồng. Bên cạnh đó, những day dứt về trách nhiệm gia đình luôn đè nặng lên người phụ nữ. Làm sao dung hòa được gia đình và công việc? Câu hỏi ấy luôn được giới phụ nữ đặt ra, đặc biệt là những người phụ nữ thành đạt và điều này làm phân tán trí tuệ, thời gian của họ.
Rõ ràng là trong khi nam giới chỉ cần tập trung vào một công việc, thì người phụ nữ phải lo toan hai hoặc ba công việc và điều này cũng đồng nghĩa với việc phụ nữ phải phấn đấu gian khổ, thậm chí gấp nhiều lần so với nam giới. Yêu cầu của cuộc sống hiện đại buộc nhiều người phải lựa chọn. Vì thế, bên cạnh những doanh nhân hay nhà khoa học... nữ thành đạt, cũng có một bộ phận chị em phải chấp nhận cảnh gia đình ly tán. Có người chọn cách sống độc thân để dành thời gian cho sự nghiệp, có người không muốn có con...
Những hiện tượng này không chỉ ảnh hưởng đến gia đình, xã hội mà còn tác động tiêu cực đến chính người phụ nữ, khi bất cứ ai, dù mạnh mẽ, đều mưu cầu, mong muốn một mái ấm gia đình. Tài năng của phụ nữ, vì thế đã bị hạn chế rất nhiều.
Các chính sách về Giới của chúng ta đã được cải thiện rất nhiều, nhưng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu của thực tế. Hơn nữa, các chính sách này có khá nhiều chi tiết chưa thật sự phù hợp với sự khác biệt về giới giữa nam và nữ, bởi vậy trong nhiều trường hợp đã chưa đem lại sự công bằng thật sự cho phụ nữ.
Nhà nước và xã hội vẫn cần phải tiếp tục quan tâm tạo điều kiện tốt hơn cho phụ nữ, để họ có thể được hưởng ngày càng đầy đủ hơn quyền bình đẳng giới và phát triển tài năng của mình, đóng góp tích cực và có hiệu quả cho sự phát triển xã hội.
