Khi dữ liệu đất đai được làm “đúng-đủ-sạch-sống-thống nhất-dùng chung”, người dân, doanh nghiệp được giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục, trong khi cơ quan quản lý có thêm công cụ để điều hành minh bạch, hiệu quả.
90 ngày đêm tăng tốc làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu đất đai
Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh vừa phát động đợt thi đua cao điểm 90 ngày đêm nhằm tăng tốc, về đích hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trên địa bàn Thành phố. Chiến dịch được triển khai với sự tham gia của Công an, Ủy ban nhân dân 168 phường, xã, đặc khu, Văn phòng Đăng ký đất đai và các đơn vị liên quan.
Điểm đáng chú ý là Thành phố không chỉ đặt yêu cầu về số lượng dữ liệu được xử lý mà xác định chất lượng là yếu tố then chốt. Theo kế hoạch, từ 1/9 đến ngày 30/11/2026, Thành phố phấn đấu hoàn thành chuẩn hóa, đối soát, làm sạch tối thiểu 80% dữ liệu đất đai đủ điều kiện đồng bộ với Trung tâm dữ liệu quốc gia. Đến hết năm 2026, đặt mục tiêu hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu đối với toàn bộ thửa đất đã có dữ liệu trong cơ sở dữ liệu đất đai và đồng bộ với Trung tâm dữ liệu quốc gia.
Đây là khối lượng công việc lớn, bởi dữ liệu đất đai được hình thành qua nhiều thời kỳ, với hồ sơ giấy, bản đồ địa chính, giấy chứng nhận và thông tin biến động cần được rà soát, đối chiếu. Vì vậy, sở, ngành chức năng đang triển khai đồng thời nhiều phần việc: rà soát, số hóa, chuẩn hóa, làm sạch, cập nhật, xác thực thông tin người sử dụng đất, chỉnh lý bản đồ địa chính và hoàn thiện cơ sở dữ liệu.
Ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các đơn vị phải bảo đảm khả năng vận hành, kết nối, đồng bộ và khai thác dữ liệu, đồng thời chú trọng hạ tầng kỹ thuật và an toàn thông tin.
Ở cấp cơ sở, Ủy ban nhân dân 168 phường, xã, đặc khu được yêu cầu rà soát, bổ sung thông tin đăng ký đất đai, hồ sơ địa chính; phối hợp các chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai cập nhật, chỉnh lý cơ sở dữ liệu. Hồ sơ thủ tục hành chính về đất đai thuộc thẩm quyền cũng phải được tiếp nhận, giải quyết, trả kết quả trên hệ thống dịch vụ công và cập nhật đầy đủ dữ liệu.
Theo ông Nguyễn Xuân Tiến, Trưởng phòng Kỹ thuật địa chính và lưu trữ, Văn phòng Đăng ký đất đai Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, đến thời điểm hiện tại đã có gần 3 triệu thửa đất đạt tiêu chí nhóm 1 theo quy định. Tuy nhiên, khâu khó nhất là xử lý những sổ hồng được cấp trên tài liệu cũ. Qua nhiều thời kỳ, thông tin biến động liên tục khiến việc chuẩn hóa phải mất nhiều thời gian để đối soát hồ sơ, thậm chí kết hợp khảo sát thực địa.
Có thể nói, đây là quá trình xử lý một khối lượng dữ liệu lớn, có lịch sử hình thành phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều cơ quan, đơn vị và chính quyền cơ sở. Vì thế, các công tác đang triển khai cho thấy yêu cầu về dữ liệu đang được chuyển từ tư duy “làm cho xong” sang quản trị bằng tiến độ, chất lượng và kết quả đầu ra.
Hướng đến nền quản trị phục vụ người dân, doanh nghiệp
Theo kế hoạch của Thành phố Hồ Chí Minh, 100% hồ sơ thủ tục hành chính về đất đai thuộc thẩm quyền của Sở Nông nghiệp và Môi trường và Ủy ban nhân dân cấp xã phải được tiếp nhận, giải quyết, trả kết quả trên hệ thống dịch vụ công.
Ông Nguyễn Xuân Tiến cho rằng, khi thể chế pháp luật được ban hành đồng bộ, kết hợp với dữ liệu đất đai được làm sạch và cập nhật thường xuyên, người dân, doanh nghiệp sẽ thuận tiện khi thực hiện thủ tục trên hệ thống dịch vụ công, thanh toán trực tuyến và nhận kết quả theo yêu cầu, thay vì phải trực tiếp đến cơ quan tiếp nhận. Khi đó, tình trạng nhũng nhiễu, làm giả chứng từ,… sẽ được chấn chỉnh một cách triệt để.
Với doanh nghiệp, tác động trực tiếp hơn nằm ở việc giảm chi phí thông tin. Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường Thành phố Hồ Chí Minh phân tích: Một dự án nếu phải mất nhiều tháng rà soát, đối chiếu hồ sơ ở nhiều nơi sẽ phát sinh chi phí cơ hội rất lớn. Khi thông tin được chuẩn hóa, doanh nghiệp có thể rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, thực hiện thủ tục và đưa dự án vào triển khai. Nếu người dân hưởng lợi ở khâu thủ tục, doanh nghiệp hưởng lợi ở khâu chi phí, thì với cơ quan nhà nước, tác động lớn nhất nằm ở việc nâng cao chất lượng quản trị đất đai.
Từ góc độ này, chiến dịch làm sạch dữ liệu đất đai có thể xem là một bước chuyển trong tư duy quản trị của Thành phố: Dữ liệu không chỉ để lưu trữ mà phải được khai thác, chia sẻ và tái sử dụng giữa các cơ quan.
Điều này cũng thể hiện qua kết quả xử lý các dự án nhà ở thương mại còn vướng thủ tục cấp sổ hồng. Sau gần 2 năm hoạt động, Tổ công tác 1645 của Thành phố đã tổ chức xem xét và tháo gỡ khó khăn cho 373 dự án phát triển nhà ở thương mại, với tổng cộng 229.245 sản phẩm bất động sản. Riêng 8 tháng đầu năm 2026, thành phố đã giải quyết 549.636 hồ sơ, đạt 101% so với cùng kỳ, trong đó cấp 30.926 sổ hồng cho người mua nhà tại các dự án.
Những con số này cho thấy nguồn lực đất đai đang tiếp tục khơi thông để tạo nguồn thu cho ngân sách và thúc đẩy giao dịch bất động sản.
Tiếp đà những kết quả đạt được, Thành phố dự tính tiếp tục duy trì Tổ công tác 1645, phân nhóm các dự án còn lại, giao rõ cơ quan chủ trì, thời hạn hoàn thành và công khai tiến độ; đồng thời đẩy mạnh liên thông dữ liệu giữa cơ quan đăng ký đất đai, thuế, quản lý nhà ở và chính quyền địa phương.
Đây cũng là yêu cầu quan trọng đối với chiến dịch 90 ngày đêm làm sạch dữ liệu. Tiến sĩ Phạm Viết Thuận cho rằng: Dữ liệu đất đai không thể chỉ “làm sạch một lần”. Đất đai luôn phát sinh các biến động vì nhiều nguyên nhân khác nhau, vì vậy, mục tiêu cuối cùng là phải biến cơ sở dữ liệu thành một “hệ thống sống”, được cập nhật ngay khi phát sinh biến động.
Khi dữ liệu đất đai được quản trị như một nguồn lực phát triển, cách thức vận hành chính quyền cũng từng bước thay đổi: từ quản lý hồ sơ sang quản trị dữ liệu, từ hành chính sang kiến tạo, phục vụ. Đó chính là giá trị sâu xa của việc làm sạch dữ liệu và cũng là thước đo quan trọng của một nền quản trị hướng đến sự phát triển và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp.
