Bước chuyển biến tích cực
Theo đánh giá từ Sở Nội vụ Thành phố Hồ Chí Minh, điểm sáng nổi bật nhất sau hơn một năm thực hiện mô hình mới là bộ máy được tinh gọn, giảm bớt các tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian giải quyết công việc và nâng cao tính chủ động cho cấp cơ sở. Nhờ đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nhiều nhiệm vụ chuyên môn đã được giải quyết trực tiếp tại địa phương, bảo đảm tính liên tục và ổn định của hệ thống hành chính.
Mô hình chính quyền hai cấp cũng tạo động lực quan trọng đẩy nhanh tiến trình cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong điều hành và xử lý thủ tục hành chính giúp gia tăng tính minh bạch và thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp. Hiện nay, 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện của thành phố đã được triển khai trực tuyến toàn trình, không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn đạt 98% và tỷ lệ hài lòng của người dân, doanh nghiệp ghi nhận ở mức 95%.
Ông Nguyễn Tấn Phong, Phó Giám đốc Sở Nội vụ thành phố cho biết, cùng với những kết quả nổi bật trên, hơn một năm qua, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn được tập trung đầu tư, nhất là cập nhật kỹ năng thực thi công vụ và kỹ năng số. Điều này giúp lực lượng cán bộ cấp xã thích ứng tốt hơn với khối lượng công việc và thẩm quyền được phân cấp. Việc bố trí, sắp xếp lại nhân sự sau sáp nhập được triển khai nhằm bảo đảm đúng vị trí việc làm, đúng năng lực và đúng người, đúng việc.
Những mô hình, cách làm nổi bật
Là một siêu đô thị với khối lượng công việc lớn, và nhiều dự án phức tạp, Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động áp dụng các giải pháp đột phá để hỗ trợ bộ máy vận hành thông suốt, hiệu lực, hiệu năng, hiệu quả. Trong đó, phải kể tới 3 mô hình trọng tâm đã phát huy hiệu quả rõ nét trong thời gian qua.
Trước hết đó là mô hình tập huấn trực tiếp “cầm tay chỉ việc”. Thành phố đã đưa công chức chuyên môn từ các sở, ngành về tận cơ sở để hướng dẫn, đồng hành cùng cán bộ cấp xã. Phương pháp này giúp lực lượng tại chỗ nhanh chóng nắm bắt nghiệp vụ mới, giải quyết kịp thời các tình huống phát sinh và giảm thiểu sai sót trong giai đoạn chuyển đổi.
Mô hình nổi bật tiếp theo đó là thành lập Tổ công tác chỉ đạo theo khu vực. Thành phố lập 3 Tổ công tác nhằm tăng cường cơ chế chỉ đạo trực tiếp từ lãnh đạo thành phố đến cơ sở. Các tổ làm việc trực tiếp với các xã, phường và sở, ngành để tháo gỡ ngay tại địa bàn những vướng mắc liên quan đến đầu tư công, giải phóng mặt bằng, quy hoạch, đất đai và thủ tục xây dựng.
Một mô hình cũng khá hiệu quả và có lẽ mang dấu ấn rõ nét của thành phố là mô hình biệt phái công chức sở, ngành về cơ sở. Từ yêu cầu của thực tiễn, nhằm bù đắp sự thiếu hụt nhân sự có chuyên môn sâu tại cấp xã, Thành phố Hồ Chí Minh đã tăng cường công chức thuộc các lĩnh vực trọng yếu như: đất đai, tài chính, quy hoạch, công nghệ thông tin... về làm việc trực tiếp tại địa phương. Đội ngũ này tham gia xử lý hồ sơ và hướng dẫn nghiệp vụ, thể hiện rõ tinh thần "đồng hành cùng cơ sở".
Bên cạnh đó, trong công tác lãnh đạo, thành phố luôn duy trì nguyên tắc phân công, phân cấp, ủy quyền rõ ràng gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát. Mọi nhiệm vụ được quán triệt theo tinh thần "6 rõ": Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền.
Nhờ những mô hình sáng tạo trên, với cách quản lý điều hành linh hoạt, bám sát thực tiễn, với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong giai đoạn đầu còn gặp nhiều khó khăn, những vướng mắc trong quá trình vận hành chính quyền địa phương hai cấp nhanh chóng được tháo gỡ, giúp cho công tác quản lý, điều hành thông suốt, các hoạt động được diễn ra thuận lợi, đúng tiến độ, bảo đảm hiệu quả.
Tiếp tục hoàn thiện thể chế và tổ chức bộ máy
Theo Sở Nội vụ thành phố, để tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và nâng cao chất lượng cải cách hành chính trên địa bàn trong thời gian tới, thành phố sẽ tập trung triển khai thực hiện các chủ trương, định hướng mới của Trung ương, Thành ủy, bảo đảm phù hợp tình hình thực tiễn của địa phương. Các nội dung, nhiệm vụ được quán triệt, thực hiện nghiêm túc trên tinh thần “6 rõ: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”.
Về một số nhiệm vụ cụ thể, thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế và tổ chức bộ máy. Cùng với việc triển khai hiệu quả Luật Phát triển đô thị vừa được Quốc hội thông qua, thành phố sẽ tiến hành rà soát, điều chỉnh quy định về chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác giữa cấp thành phố và cấp cơ sở, bảo đảm phân định rõ thẩm quyền, không chồng chéo hay bỏ sót nhiệm vụ.
Cùng với đó, thành phố sẽ tháo gỡ vướng mắc về chế độ và biên chế. Khẩn trương rà soát, thống kê và cân đối nguồn lực ngân sách địa phương để chốt phương án giải quyết chế độ cho người hoạt động không chuyên trách dôi dư trong năm 2026. Xây dựng đề án phân bổ biên chế giai đoạn 2027-2031 theo vị trí việc làm, khối lượng công việc và ưu tiên cho các đơn vị trực tiếp phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Phát huy những kết quả tích cực đã đạt được trong thời gian qua, thành phố xác định sẽ tối ưu hóa chuyển đổi số và bộ máy phục vụ. Ông Nguyễn Tấn Phong cho biết, thành phố sẽ có đánh giá, sơ kết hiệu quả hoạt động của các tổ công tác địa bàn thuộc Trung tâm Phục vụ hành chính công để có hướng sắp xếp, duy trì hoặc điều chỉnh phù hợp. Đồng thời, hoàn thiện hệ thống phần mềm dùng chung, bảo đảm tính liên thông dữ liệu giữa các cấp hành chính.
Cùng với đó, thành phố sẽ tiếp tục đẩy mạnh phân cấp cho cơ sở gắn liền với cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Bám sát các chỉ đạo, kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ để xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh từ thực tiễn.
Có thể thấy, những kết quả đạt được sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền hai cấp đã góp phần củng cố niềm tin của người dân cũng như cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư vào sự phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh. Bám sát thực tiễn và triển khai đồng bộ các giải pháp phù hợp yêu cầu phát triển chính là cơ sở quan trọng để Thành phố Hồ Chí Minh nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của một siêu đô thị trong giai đoạn mới.
