Việt Nam và Australia nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện năm 2024, cùng các thỏa thuận hợp tác giữa Thành phố Hồ Chí Minh với các bang Queensland, New South Wales, Victoria và vùng Lãnh thổ bắc Australia tạo thêm điều kiện thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại.
Trong 7 tháng năm 2026, kim ngạch thương mại Việt Nam-Australia đạt 9,79 tỷ USD, tăng 20% so cùng kỳ năm 2025; riêng xuất khẩu của Việt Nam sang Australia tăng 30%. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, 9 tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu với Australia đạt 1,56 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu đạt 985 triệu USD, tăng 16,3% so cùng kỳ năm 2025.
Nhiều nhóm sản phẩm thế mạnh của doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh đã và đang có cơ hội tiếp cận thị trường Australia. Từ hàng công nghiệp, máy móc thiết bị, dệt may, giày dép, gỗ và sản phẩm gỗ, nông sản, thủy sản, thực phẩm cho đến hàng tiêu dùng. Đồng thời, thành phố cũng có nhu cầu hợp tác với các đối tác Australia trong nhiều lĩnh vực như công nghệ, logistics, giáo dục, năng lượng sạch, phát triển xanh và các ngành có giá trị gia tăng cao.
Ông Lê Anh Hoàng, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại và đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Thị trường Australia được đánh giá là thị trường có sức mua cao, nhu cầu đa dạng và còn nhiều dư địa đối với hàng hóa Việt Nam. Tuy nhiên, đây cũng là thị trường có những yêu cầu chặt chẽ về chất lượng, an toàn thực phẩm, kiểm dịch và an toàn sinh học, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn kỹ thuật, cũng như các yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững.
Vì vậy, để tiếp cận và mở rộng thị trường một cách hiệu quả, doanh nghiệp cần chủ động nâng cao chất lượng sản phẩm, tìm hiểu kỹ các quy định nhập khẩu, xu hướng tiêu dùng, hệ thống phân phối và phương thức kinh doanh tại thị trường Australia.
Theo ông Lê Anh Hoàng, Thành phố Hồ Chí Minh với vai trò là trung tâm kinh tế, thương mại, dịch vụ và đầu mối giao thương quốc tế lớn của cả nước, thành phố luôn chú trọng mở rộng thị trường xuất khẩu, đa dạng hóa đối tác và tăng cường kết nối doanh nghiệp với các thị trường tiềm năng. Trong đó, Australia là một trong những thị trường có nhiều tiềm năng để doanh nghiệp thành phố tiếp tục đẩy mạnh hợp tác thương mại và đầu tư.
Trong định hướng phát triển giai đoạn 2026-2030, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu theo hướng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng của hàng hóa, tăng cường chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển logistics và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Việc mở rộng hợp tác với các thị trường có tiêu chuẩn cao như Australia cũng góp phần thúc đẩy doanh nghiệp thành phố đổi mới sản xuất, nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh.
Chuyên gia cho rằng, một trong những lợi thế của doanh nghiệp Việt Nam tại Australia là ba hiệp định thương mại tự do mà hai nước cùng tham gia gồm AANZFTA (Hiệp định Thương mại tự do giữa ASEAN, Australia và New Zealand), CPTPP (Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương) và RCEP (Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực).
Theo ông Nguyễn Mạnh Hiệp, Lãnh sự Thương mại, đại diện Thương vụ Việt Nam tại Australia, trong bối cảnh bảo hộ thương mại gia tăng, việc các hiệp định đưa phần lớn dòng thuế nhập khẩu về mức 0% giúp doanh nghiệp giảm chi phí và nâng cao khả năng cạnh tranh.
Tuy nhiên, để tận dụng được ưu đãi, doanh nghiệp phải đáp ứng các quy tắc xuất xứ và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ liên quan. Đối với AANZFTA, doanh nghiệp cần nắm rõ quy tắc xuất xứ theo từng mã hàng, minh bạch hồ sơ nguyên liệu đầu vào và sẵn sàng đáp ứng yêu cầu xác minh của cơ quan chức năng Australia, kể cả sau khi hàng hóa đã thông quan.
Doanh nghiệp chuyển từ tâm thế “biết có FTA” sang “vận dụng thành thạo FTA”. Trong đó, chú trọng tổ chức lại chuỗi cung ứng và quản lý chặt chẽ nguồn nguyên liệu, chứng từ.
Từ thực tế này, ông Nguyễn Mạnh Hiệp khuyến nghị doanh nghiệp chuyển từ tâm thế “biết có FTA” sang “vận dụng thành thạo FTA”. Trong đó, chú trọng tổ chức lại chuỗi cung ứng và quản lý chặt chẽ nguồn nguyên liệu, chứng từ.
Cùng với lợi thế về thuế quan, doanh nghiệp cũng phải đối mặt với cạnh tranh ngày càng cao. Người tiêu dùng Australia có mức độ trung thành thương hiệu tương đối cao, trong khi hàng Việt phải cạnh tranh với sản phẩm từ Trung Quốc, Thái Lan và Ấn Độ.
Doanh nghiệp có thể mở rộng phương thức tiếp cận thông qua các hội chợ, triển lãm chuyên ngành, hợp tác với nhà phân phối bản địa hoặc thử nghiệm thương mại điện tử xuyên biên giới đối với những sản phẩm phù hợp. Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, liên kết theo ngành hàng cũng được xem là một hướng nhằm nâng cao khả năng cung ứng và đáp ứng yêu cầu của các hệ thống phân phối lớn.
Theo các chuyên gia, việc mở rộng xuất khẩu sang Australia đặt ra yêu cầu cho doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh nâng cao năng lực từ sản xuất, quản trị chất lượng đến tổ chức chuỗi cung ứng. Đây là hướng thành phố đang tập trung trong hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh xuất nhập khẩu gắn với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và nâng cao giá trị hàng hóa. Qua đó, từng bước nâng khả năng tham gia sâu hơn của doanh nghiệp vào chuỗi cung ứng và thị trường quốc tế.
