Đối phó khả năng đứt gãy tài chính khí hậu

Các nước chủ trì Hội nghị lần thứ 30 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30) lo ngại các tổ chức cho vay quốc tế đang rút lui khỏi cam kết hỗ trợ tài chính giúp các nước đang phát triển ứng phó với tình trạng biến đổi khí hậu.

Hệ thống thu hồi và lưu trữ carbon trên giàn khoan dầu Enping 15-1 ở ngoài khơi cách Thâm Quyến (Trung Quốc) 200km về phía tây nam ngày 1/6/2023. (Ảnh: THX/TTXVN)
Hệ thống thu hồi và lưu trữ carbon trên giàn khoan dầu Enping 15-1 ở ngoài khơi cách Thâm Quyến (Trung Quốc) 200km về phía tây nam ngày 1/6/2023. (Ảnh: THX/TTXVN)

Đứt gãy nguồn tài trợ có thể làm chệch hướng các mục tiêu về khí hậu toàn cầu.

Azerbaijan và Brazil - hai nước chủ nhà của COP29 và COP30 - đã khởi động một sáng kiến huy động đóng góp từ các tổ chức tài chính quốc tế. Tuy nhiên, theo Chủ tịch COP29 Mukhtar Babayev, đến nay mới chỉ có Ngân hàng Phát triển châu Phi và Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ đưa ra phản hồi.

Trước đó, đoàn đàm phán của Azerbaijan từng đến Washington (Mỹ) dự kỳ họp mùa Xuân của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) hồi tháng 4 để vận động tài chính khí hậu, song không đạt kết quả như mong đợi. Các ngân hàng phát triển từng cam kết tăng tài trợ cho các nỗ lực thích ứng và giảm nhẹ biến đổi khí hậu, nhưng xu hướng hiện nay cho thấy sự thụt lùi đáng lo ngại.

Theo các nghiên cứu, từ năm 2035, các nước đang phát triển cần khoảng 1.300 tỷ USD mỗi năm để thực hiện chuyển đổi xanh và ứng phó thiên tai. Trong khi đó, tại COP 29 năm 2024, các nước phát triển mới chỉ nhất trí tăng cam kết tài chính khí hậu lên 300 tỷ USD mỗi năm từ năm 2035 - mức còn cách rất xa nhu cầu thực tế. Ông Babayev kêu gọi cộng đồng quốc tế chung tay góp sức, đồng thời cảnh báo môi trường địa chính trị bất ổn hiện nay đang làm chệch hướng vai trò của nhiều quốc gia chủ chốt trong việc thu hẹp khoảng cách tài chính khí hậu.

Tại phiên họp tháng 6 về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc (LHQ) vừa qua tại Đức, các bên vẫn tranh cãi dai dẳng về trách nhiệm lịch sử trong cuộc khủng hoảng khí hậu. Lịch sử phát thải khí nhà kính gắn liền với quá trình công nghiệp hóa ở phương Tây, khi các quốc gia phát triển theo đuổi tăng trưởng nhanh và tiêu tốn tài nguyên. Tính đến năm 1950, các nước này chịu trách nhiệm về khoảng 95% lượng khí thải toàn cầu tích lũy.

Một nghiên cứu của Đại học Leeds cũng cho thấy gần 90% lượng carbon dư thừa hiện nay xuất phát từ các quốc gia phát triển. Trong bối cảnh đó, Mỹ vắng mặt tại Hội nghị về khí hậu của Liên hợp quốc tại Đức cho thấy cam kết lỏng lẻo của Washington về vấn đề khí hậu. Tổng thống Donald Trump, ngay trong ngày đầu trở lại Nhà Trắng hồi tháng 1 năm nay, đã ký sắc lệnh rút Washington khỏi Hiệp định Paris lần thứ hai.

Một tín hiệu vui là Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) đã thông qua văn kiện nền tảng đầu tiên về tài chính khí hậu, bao gồm đề xuất cải cách các ngân hàng đa phương, thúc đẩy tài trợ ưu đãi và huy động vốn tư nhân cho các quốc gia đang phát triển, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hợp tác giữa các nước đang phát triển thuộc Nam Bán cầu. Văn bản này dự kiến sẽ được trình lên các nhà lãnh đạo tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS vào tháng 7 tới. Văn kiện được cho là đóng vai trò chiến lược trong quá trình chuẩn bị cho Hội nghị COP 30 vào tháng 11 năm nay. Một đóng góp quan trọng của văn kiện là phục vụ xây dựng “Lộ trình Baku-Belem”, mục tiêu huy động 1.300 tỷ USD cho các hành động khí hậu.

Nhiệt độ toàn cầu đang tiến dần mức tăng nhiệt độ 2,8°C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Việc trái đất ấm lên đang gây ra những “hậu quản nhãn tiền”, trở thành vấn đề cấp bách với mọi quốc gia. Tuy nhiên, các cam kết tài chính hiện tại để chống biến đổi khí hậu mới chỉ như “muối bỏ bể” so với nhu cầu.

Thực tế đang đòi hỏi chính phủ các nước cần phải làm nhiều hơn nữa trên con đường chuyển đổi nền kinh tế và xã hội hướng tới mục tiêu trung hòa khí hậu. Một lập trường chung cần được xây dựng để phản bác quan điểm cho rằng “biến đổi khí hậu là gánh nặng”, thay vào đó, coi đây là cơ hội tích cực cho các nền kinh tế chuyển đổi xanh, ngăn ngừa những tổn thất kinh tế lớn trong tương lai. Ngân sách công phải được sử dụng hiệu quả để "mở khóa" các khoản đầu tư của khu vực tư nhân cho tài chính khí hậu quốc tế.

Có thể bạn quan tâm

Khách hàng trải nghiệm kính thông minh ở một cửa hàng tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Những nguy cơ tiềm ẩn về "bong bóng AI"

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới bị bủa vây bởi hàng loạt thách thức, sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành “điểm sáng” hiếm hoi, tạo cú huých mạnh mẽ cho thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, khi “cơn sốt” AI ngày càng tăng nhiệt, các nền kinh tế cũng đứng trước nhiều câu hỏi lớn.

Ảnh minh họa. (nguồn: TÂN HOA XÃ)

Mở rộng EU - “Khoản đầu tư địa chiến lược”

Mở rộng Liên minh châu Âu (EU) là vấn đề gắn với lợi ích chiến lược của khối, giúp EU có vị thế và mức độ ảnh hưởng lớn hơn trên trường quốc tế. Tuy nhiên, hành trình này còn nhiều trắc trở do sự khác biệt quan điểm và chênh lệch về mức độ phát triển giữa các nước.

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.