Cơ hội quan trọng giải quyết khủng hoảng chính trị tại Bulgaria

Chính trường Bulgaria bước vào thời điểm then chốt với cuộc bầu cử Quốc hội ngày 19/4 tới. Đây là cuộc bầu cử quan trọng, góp phần giải quyết khủng hoảng chính trị kéo dài tại quốc gia vùng Balkan này.

Công dân Bulgaria bỏ phiếu trong cuộc bầu cử Quốc hội sớm tại một điểm bỏ phiếu ở Thủ đô Sofia, Bulgaria, ngày 27/10/2024. (Ảnh: Xinhua)
Công dân Bulgaria bỏ phiếu trong cuộc bầu cử Quốc hội sớm tại một điểm bỏ phiếu ở Thủ đô Sofia, Bulgaria, ngày 27/10/2024. (Ảnh: Xinhua)

Cuộc khủng hoảng chính trị bắt đầu từ năm 2020 đẩy Bulgaria vào một trong những giai đoạn bất ổn kéo dài nhất trong lịch sử của quốc gia này. Từ năm 2021 đến cuối năm 2024, cử tri Bulgaria đã phải 7 lần đi bầu Quốc hội. Quốc gia Đông Nam Âu này rơi vào vòng xoáy bầu cử liên tục do sự phân mảnh giữa các đảng truyền thống với các khối cải cách, cùng sự trỗi dậy của các đảng theo đường lối dân tộc. Bulgaria triền miên trong tình trạng “Quốc hội treo” vì không đảng nào đủ đa số để thành lập chính phủ và các đảng cũng không thỏa hiệp với nhau.

Hệ quả của cuộc khủng hoảng là đình trệ kinh tế, mệt mỏi chính trị và thách thức đối ngoại. Sự chậm trễ trong việc thông qua các ngân sách và cải cách khiến Bulgaria gặp khó khăn trong việc giải ngân quỹ phục hồi của Liên minh châu Âu (EU). Tỷ lệ cử tri đi bầu giảm xuống mức thấp kỷ lục 33,4% trong cuộc bầu cử tháng 6/2024.

Từ tháng 1/2021 đến tháng 1/2026, giá hàng hóa tại Bulgaria tăng khoảng 42,1%. Dù lạm phát hiện đã được kiểm soát so với thời điểm năm 2022, khi khủng hoảng năng lượng do cuộc xung đột ở Ukraine đẩy lạm phát lên đỉnh điểm 15,3%, nhưng đây vẫn là một bài toán chính trị nhạy cảm tại Bulgaria, nhất là khi các đảng phái đang sử dụng vấn đề giá cả đắt đỏ làm quân bài trong bầu cử.

Cuối năm 2025 tại Bulgaria nổ ra các cuộc biểu tình lớn do bất mãn về lạm phát và kế hoạch tăng thuế để gia nhập Eurozone, dẫn tới việc Thủ tướng Rosen Zhelyazkov phải từ chức sau chưa đầy một năm cầm quyền. Đầu năm 2026, Tổng thống Rumen Radev gây bất ngờ khi tuyên bố từ chức để trực tiếp thành lập đảng chính trị riêng nhằm tham gia tranh cử với hy vọng phá vỡ thế bế tắc. Hiện tại, Bulgaria đang được điều hành bởi một chính phủ lâm thời được thành lập tháng 2 vừa qua với nhiệm vụ chính là tổ chức bầu cử minh bạch.

Đây là cuộc bầu cử Quốc hội trước thời hạn lần thứ 8 trong vòng 5 năm qua. Cuộc đua lần này sẽ xoay quanh 4 khối tranh cử chính. Khối GERB-SDS - đảng trung hữu của cựu Thủ tướng Boyko Borissov được dự đoán dẫn đầu nhưng khó tìm được đối tác liên minh bền vững. Đối thủ chính của GERB là khối PP-DB theo đường lối cải cách thân phương Tây. Tham gia tranh cử còn có đảng dân tộc cực hữu Vazrazhdane đang có xu hướng gia tăng ảnh hưởng, cùng các đảng thiểu số và mới nổi như DPS của người gốc Thổ Nhĩ Kỳ, BSP, các phong trào dân túy mới…

Những mối lo ngại lớn đối với cuộc bầu cử lần này là sự can thiệp từ bên ngoài và tỷ lệ cử tri đi bầu. Chính phủ Bulgaria gần đây đã phải kêu gọi EU hỗ trợ để ngăn chặn các nguy cơ can thiệp vào bầu cử. Sự mệt mỏi của cử tri sau nhiều cuộc bầu cử liên tiếp có thể dẫn đến tỷ lệ đi bầu thấp, vô tình tạo lợi thế cho các nhóm cực đoan. hoặc làm tăng tính bất định của kết quả bầu cử.

Cuộc bầu cử ngày 19/4 tới được coi là cơ hội quan trọng để thiết lập một trật tự mới trên chính trường Bulgaria, mở lối thoát cho bế tắc chính trị suốt nhiều năm qua.

Có thể bạn quan tâm

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vừa hợp tác, vừa cạnh tranh

Sau nhiều tháng trì hoãn, Nghị viện châu Âu (EP) vừa “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, kèm theo một số điều kiện.

Những tòa nhà ở thành phố Daraa, Syria bị tàn phá do chiến sự. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước chuyển chiến lược của Syria

Từ một quốc gia bị cô lập về ngoại giao và bị xung đột tàn phá nặng nề, Syria đang có những bước chuyển chiến lược với quyết tâm “hồi sinh” từ tro tàn chiến tranh, vừa tái thiết kinh tế, hàn gắn chia rẽ xã hội, vừa hòa nhập quốc tế, tối đa hóa viện trợ nước ngoài.

Xung đột leo thang tại Trung Đông tạo làn sóng di cư trái phép ồ ạt và mất an toàn.

Thách thức di cư ngày càng nghiêm trọng

Xung đột leo thang tại Trung Đông đã gây tổn thất không thể đong đếm về người và của, tình hình an ninh khu vực như “chỉ mành treo chuông”, tạo làn sóng di cư trái phép ồ ạt và mất an toàn. Do đó, châu Âu lại bị đặt vào tình cảnh như ngồi trên đống lửa.

Một người đàn ông bỏ phiếu tại một điểm bầu cử trong cuộc bầu cử quốc hội ở Kathmandu, Nepal, ngày 5/3/2026. (Ảnh: THX)

Phép thử toàn diện ở Nepal

Với việc đảng Rastriya Swatantra (RSP) mới được thành lập giành chiến thắng áp đảo trong cuộc tổng tuyển cử vừa qua ở Nepal, bức tranh chính trị của quốc gia Nam Á đang xuất hiện những gam màu tươi sáng sau thời kỳ biến động sâu sắc.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Thủ tướng Australia Anthony Albanese. (Ảnh: europa.eu)

Thông điệp về hợp tác và niềm tin

Liên minh châu Âu (EU) và Australia vừa thông báo hoàn tất đàm phán và ký kết Hiệp định Thương mại tự do (FTA) song phương. Tuyên bố khá bất ngờ này được người dân châu Âu và châu Đại Dương hồ hởi đón nhận, bởi họ đã chờ đợi cái bắt tay thật chặt giữa hai châu lục trong lĩnh vực thương mại từ gần 10 năm qua.

Các đại biểu tới tham dự Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30) tại Belem, Brazil, ngày 10/11/2025. (Ảnh: Xinhua)

Trước khi quá muộn: COP31 và yêu cầu cấp bách cứu các quốc đảo trước tình trạng nước biển dâng cao

Trong bối cảnh khí hậu diễn biến cực đoan, các vấn đề nghị sự của Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) đang tiếp tục thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng quốc tế. Nổi bật là yêu cầu cấp bách, tìm kiếm giải pháp hiệu quả cứu các quốc đảo trước nguy cơ bị xóa sổ.

Ngôi nhà bị phá hủy sau cuộc không kích của Israel xuống Jbaa, miền Nam Lebanon ngày 4/12/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Điểm nóng” tiếp tục tăng nhiệt

Tổng thống Lebanon Joseph Aoun tiếp tục kêu gọi ngừng bắn và khởi động đàm phán với Israel nhằm chấm dứt xung đột với lực lượng Hezbollah, trong bối cảnh Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Noel Barrot thăm Beirut để thúc đẩy các nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng.

Cờ của Liên minh châu Âu (EU). (Ảnh: Tân Hoa xã)

Phép thử tinh thần đoàn kết

Hội nghị thượng đỉnh của Liên minh châu Âu (EU) được tổ chức giữa lúc các nguy cơ an ninh và thách thức kinh tế đan xen. Sự không đồng thuận trong một số vấn đề gai góc tại hội nghị đã bộc lộ những khó khăn ngày càng lớn đối với tinh thần đoàn kết, năng lực ứng phó và tầm nhìn chiến lược của EU.

Chính phủ Anh nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một nền kinh tế vững mạnh, an toàn hơn trong bối cảnh thế giới nhiều biến động. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Giai đoạn thách thức của nền kinh tế Anh

Chính phủ Anh vừa công bố giai đoạn tiếp theo của chiến lược kinh tế, trong đó nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một nền kinh tế vững mạnh, an toàn hơn trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Lợi ích chiến lược ở Bắc Cực

Các nước Bắc Âu và Canada đã nhất trí tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xanh, khả năng chống chịu của nền kinh tế và xã hội trước các “cú sốc” khủng hoảng, trong bối cảnh thế giới đang đối mặt nhiều thách thức. 

Phương tiện bị phá hủy sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rủi ro ở Trung Á

Căng thẳng quân sự leo thang nhanh chóng giữa Afghanistan và Pakistan từ cuối tháng 2 vừa qua ngoài các vấn đề song phương, còn đặt khu vực Trung Á trước những rủi ro mới. Không chỉ ảnh hưởng an ninh khu vực, cuộc xung đột nguy cơ gây ra những biến động lớn về chính trị, kinh tế và an ninh quốc tế.

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.