Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)
Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trong khi Mỹ, Israel luôn coi giải giáp Hamas là điều kiện tiên quyết để đổi lấy hòa bình cho Gaza, thì phong trào này luôn yêu cầu Nhà nước Do Thái nhanh chóng rút quân khỏi dải đất hẹp ven Địa Trung Hải. Tuy nhiên, Hamas lúc trước đồng ý buông vũ khí để đổi lấy hòa bình ở Gaza, nhưng gần đây lại “quay xe” nằng nặc lắc đầu. Cánh cửa hòa bình cho Gaza vẫn còn khá xa vời. Trong bối cảnh đó, các bên liên quan vẫn miệt mài nỗ lực từng chút một với mục tiêu cuối cùng là khôi phục hòa bình ở Dải Gaza.

Đặc phái viên Hội đồng Hòa bình Gaza Nickolay Mladenov đang không ngừng nỗ lực thúc đẩy giai đoạn tái thiết theo kế hoạch của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong bối cảnh khả năng hợp tác giữa Hamas và Israel được đánh giá là vẫn trong cảnh “ông chẳng, bà chuộc”. Hội đồng Hòa bình Gaza, cơ chế quốc tế do Mỹ dẫn dắt giám sát việc quản lý Gaza hậu xung đột Hamas-Israel, đặt thời hạn cho Hamas đến hết tuần này phải “buông súng”.

Ông Mladenov đã gặp phái đoàn lãnh đạo cấp cao Hamas tại thủ đô Cairo, Ai Cập và thông báo rằng muốn có một thỏa thuận giải giáp ngay trong tuần này. Nhưng các nước trung gian tại Trung Đông như Ai Cập, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ tỏ ra kém lạc quan hơn và đang gây sức ép để buộc Hamas chấp thuận đề xuất giải giáp do Mỹ hậu thuẫn.

Ở chiều ngược lại, Hamas bày tỏ không tin tưởng Israel sẽ rút quân ngay trong năm nay. Sự thiếu niềm tin, sự nghi ngờ lẫn nhau khiến kế hoạch hòa bình ở Dải Gaza vẫn “giậm chân tại chỗ”, chưa có nhiều tiến triển. Thời hạn cuối tuần được đưa ra sau khi Hamas cố tình trì hoãn 1 tháng trong việc đưa ra phản hồi về đề xuất giải giáp. Kế hoạch giải giáp Hamas bao gồm phá hủy mạng lưới hầm ngầm chằng chịt dưới lòng đất ở Gaza và giao nộp vũ khí theo từng giai đoạn.

Theo kế hoạch, lộ trình này kéo dài 8 tháng bắt đầu bằng việc Ủy ban quốc gia về quản lý Gaza (NCAG) tiếp quản an ninh và sẽ kết thúc khi Israel rút quân hoàn toàn khỏi dải đất hẹp ven Địa Trung Hải này. Kế hoạch chia làm 2 phần, bao gồm 12 điểm về các bước hoàn tất kế hoạch hòa bình toàn diện cho Gaza và lộ trình 5 giai đoạn liên quan việc giải giáp. Toàn bộ các nhóm vũ trang tại Gaza sẽ tham gia tiến trình giải giáp dưới sự giám sát của NCAG theo nguyên tắc “một chính quyền, một hệ thống pháp luật, một lực lượng vũ trang”. Quá trình giải giáp sẽ do một ủy ban làm nhiệm vụ giám sát, trong khi hoạt động tái thiết chỉ được tiến hành tại các khu vực đã được phi quân sự hóa.

Lộ trình hòa bình cho Gaza là rất rõ ràng, nhưng giới quan sát quốc tế vẫn chưa thật sự tin tưởng vào việc tuân thủ của các bên. Sự hoài nghi của họ không phải không có cơ sở, bởi lực lượng Hamas lúc thì trì hoãn, lúc thì im lặng, còn gần đây lại tuyên bố bác bỏ khả năng thảo luận về giải giáp, trong khi binh sĩ Israel vẫn không chấm dứt các chiến dịch quân sự. Hamas đưa ra điều kiện, sẽ chỉ cân nhắc giải giáp sau khi hoàn tất giai đoạn đầu của thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza và Israel phải rút quân.

Người phát ngôn Lữ đoàn al-Qassam Abu Ubaida cho rằng, việc đề cập vấn đề giải giáp vào thời điểm này chỉ là cái cớ của Israel nhằm kéo dài các hành động quân sự chống lại người Palestine. Ông Ubaida thậm chí còn cáo buộc Tel Aviv đang cản trở quá trình thực thi các điều khoản nhân đạo của thỏa thuận khi tiếp tục tấn công dân thường, ngăn cản hoạt động đưa hàng viện trợ nhân đạo vào Gaza và đóng cửa cửa khẩu Rafah. Phía Palestine khẳng định, đã tuân thủ đầy đủ các cam kết và kêu gọi các bên trung gian gây sức ép buộc Israel phải thực hiện nghĩa vụ trong Giai đoạn 1 của thỏa thuận ngừng bắn trước khi chuyển sang đàm phán giai đoạn tiếp theo.

Giới phân tích bày tỏ quan ngại về việc các bên liên quan không tuân thủ lộ trình hòa bình, khiến tiến trình này ì ạch mãi chưa thể về đích. Họ khẩn thiết kêu gọi thực hiện lệnh ngừng bắn, bảo đảm thông suốt và không cản trở viện trợ nhân đạo nhằm khôi phục cuộc sống bình thường cho người dân ở Gaza.

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vừa hợp tác, vừa cạnh tranh

Sau nhiều tháng trì hoãn, Nghị viện châu Âu (EP) vừa “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, kèm theo một số điều kiện.

Những tòa nhà ở thành phố Daraa, Syria bị tàn phá do chiến sự. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước chuyển chiến lược của Syria

Từ một quốc gia bị cô lập về ngoại giao và bị xung đột tàn phá nặng nề, Syria đang có những bước chuyển chiến lược với quyết tâm “hồi sinh” từ tro tàn chiến tranh, vừa tái thiết kinh tế, hàn gắn chia rẽ xã hội, vừa hòa nhập quốc tế, tối đa hóa viện trợ nước ngoài.

Xung đột leo thang tại Trung Đông tạo làn sóng di cư trái phép ồ ạt và mất an toàn.

Thách thức di cư ngày càng nghiêm trọng

Xung đột leo thang tại Trung Đông đã gây tổn thất không thể đong đếm về người và của, tình hình an ninh khu vực như “chỉ mành treo chuông”, tạo làn sóng di cư trái phép ồ ạt và mất an toàn. Do đó, châu Âu lại bị đặt vào tình cảnh như ngồi trên đống lửa.

Một người đàn ông bỏ phiếu tại một điểm bầu cử trong cuộc bầu cử quốc hội ở Kathmandu, Nepal, ngày 5/3/2026. (Ảnh: THX)

Phép thử toàn diện ở Nepal

Với việc đảng Rastriya Swatantra (RSP) mới được thành lập giành chiến thắng áp đảo trong cuộc tổng tuyển cử vừa qua ở Nepal, bức tranh chính trị của quốc gia Nam Á đang xuất hiện những gam màu tươi sáng sau thời kỳ biến động sâu sắc.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Thủ tướng Australia Anthony Albanese. (Ảnh: europa.eu)

Thông điệp về hợp tác và niềm tin

Liên minh châu Âu (EU) và Australia vừa thông báo hoàn tất đàm phán và ký kết Hiệp định Thương mại tự do (FTA) song phương. Tuyên bố khá bất ngờ này được người dân châu Âu và châu Đại Dương hồ hởi đón nhận, bởi họ đã chờ đợi cái bắt tay thật chặt giữa hai châu lục trong lĩnh vực thương mại từ gần 10 năm qua.

Các đại biểu tới tham dự Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30) tại Belem, Brazil, ngày 10/11/2025. (Ảnh: Xinhua)

Trước khi quá muộn: COP31 và yêu cầu cấp bách cứu các quốc đảo trước tình trạng nước biển dâng cao

Trong bối cảnh khí hậu diễn biến cực đoan, các vấn đề nghị sự của Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) đang tiếp tục thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng quốc tế. Nổi bật là yêu cầu cấp bách, tìm kiếm giải pháp hiệu quả cứu các quốc đảo trước nguy cơ bị xóa sổ.

Ngôi nhà bị phá hủy sau cuộc không kích của Israel xuống Jbaa, miền Nam Lebanon ngày 4/12/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Điểm nóng” tiếp tục tăng nhiệt

Tổng thống Lebanon Joseph Aoun tiếp tục kêu gọi ngừng bắn và khởi động đàm phán với Israel nhằm chấm dứt xung đột với lực lượng Hezbollah, trong bối cảnh Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Noel Barrot thăm Beirut để thúc đẩy các nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng.

Cờ của Liên minh châu Âu (EU). (Ảnh: Tân Hoa xã)

Phép thử tinh thần đoàn kết

Hội nghị thượng đỉnh của Liên minh châu Âu (EU) được tổ chức giữa lúc các nguy cơ an ninh và thách thức kinh tế đan xen. Sự không đồng thuận trong một số vấn đề gai góc tại hội nghị đã bộc lộ những khó khăn ngày càng lớn đối với tinh thần đoàn kết, năng lực ứng phó và tầm nhìn chiến lược của EU.

Chính phủ Anh nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một nền kinh tế vững mạnh, an toàn hơn trong bối cảnh thế giới nhiều biến động. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Giai đoạn thách thức của nền kinh tế Anh

Chính phủ Anh vừa công bố giai đoạn tiếp theo của chiến lược kinh tế, trong đó nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một nền kinh tế vững mạnh, an toàn hơn trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Lợi ích chiến lược ở Bắc Cực

Các nước Bắc Âu và Canada đã nhất trí tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xanh, khả năng chống chịu của nền kinh tế và xã hội trước các “cú sốc” khủng hoảng, trong bối cảnh thế giới đang đối mặt nhiều thách thức. 

Phương tiện bị phá hủy sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rủi ro ở Trung Á

Căng thẳng quân sự leo thang nhanh chóng giữa Afghanistan và Pakistan từ cuối tháng 2 vừa qua ngoài các vấn đề song phương, còn đặt khu vực Trung Á trước những rủi ro mới. Không chỉ ảnh hưởng an ninh khu vực, cuộc xung đột nguy cơ gây ra những biến động lớn về chính trị, kinh tế và an ninh quốc tế.

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.