Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)
Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trong khi Mỹ, Israel luôn coi giải giáp Hamas là điều kiện tiên quyết để đổi lấy hòa bình cho Gaza, thì phong trào này luôn yêu cầu Nhà nước Do Thái nhanh chóng rút quân khỏi dải đất hẹp ven Địa Trung Hải. Tuy nhiên, Hamas lúc trước đồng ý buông vũ khí để đổi lấy hòa bình ở Gaza, nhưng gần đây lại “quay xe” nằng nặc lắc đầu. Cánh cửa hòa bình cho Gaza vẫn còn khá xa vời. Trong bối cảnh đó, các bên liên quan vẫn miệt mài nỗ lực từng chút một với mục tiêu cuối cùng là khôi phục hòa bình ở Dải Gaza.

Đặc phái viên Hội đồng Hòa bình Gaza Nickolay Mladenov đang không ngừng nỗ lực thúc đẩy giai đoạn tái thiết theo kế hoạch của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong bối cảnh khả năng hợp tác giữa Hamas và Israel được đánh giá là vẫn trong cảnh “ông chẳng, bà chuộc”. Hội đồng Hòa bình Gaza, cơ chế quốc tế do Mỹ dẫn dắt giám sát việc quản lý Gaza hậu xung đột Hamas-Israel, đặt thời hạn cho Hamas đến hết tuần này phải “buông súng”.

Ông Mladenov đã gặp phái đoàn lãnh đạo cấp cao Hamas tại thủ đô Cairo, Ai Cập và thông báo rằng muốn có một thỏa thuận giải giáp ngay trong tuần này. Nhưng các nước trung gian tại Trung Đông như Ai Cập, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ tỏ ra kém lạc quan hơn và đang gây sức ép để buộc Hamas chấp thuận đề xuất giải giáp do Mỹ hậu thuẫn.

Ở chiều ngược lại, Hamas bày tỏ không tin tưởng Israel sẽ rút quân ngay trong năm nay. Sự thiếu niềm tin, sự nghi ngờ lẫn nhau khiến kế hoạch hòa bình ở Dải Gaza vẫn “giậm chân tại chỗ”, chưa có nhiều tiến triển. Thời hạn cuối tuần được đưa ra sau khi Hamas cố tình trì hoãn 1 tháng trong việc đưa ra phản hồi về đề xuất giải giáp. Kế hoạch giải giáp Hamas bao gồm phá hủy mạng lưới hầm ngầm chằng chịt dưới lòng đất ở Gaza và giao nộp vũ khí theo từng giai đoạn.

Theo kế hoạch, lộ trình này kéo dài 8 tháng bắt đầu bằng việc Ủy ban quốc gia về quản lý Gaza (NCAG) tiếp quản an ninh và sẽ kết thúc khi Israel rút quân hoàn toàn khỏi dải đất hẹp ven Địa Trung Hải này. Kế hoạch chia làm 2 phần, bao gồm 12 điểm về các bước hoàn tất kế hoạch hòa bình toàn diện cho Gaza và lộ trình 5 giai đoạn liên quan việc giải giáp. Toàn bộ các nhóm vũ trang tại Gaza sẽ tham gia tiến trình giải giáp dưới sự giám sát của NCAG theo nguyên tắc “một chính quyền, một hệ thống pháp luật, một lực lượng vũ trang”. Quá trình giải giáp sẽ do một ủy ban làm nhiệm vụ giám sát, trong khi hoạt động tái thiết chỉ được tiến hành tại các khu vực đã được phi quân sự hóa.

Lộ trình hòa bình cho Gaza là rất rõ ràng, nhưng giới quan sát quốc tế vẫn chưa thật sự tin tưởng vào việc tuân thủ của các bên. Sự hoài nghi của họ không phải không có cơ sở, bởi lực lượng Hamas lúc thì trì hoãn, lúc thì im lặng, còn gần đây lại tuyên bố bác bỏ khả năng thảo luận về giải giáp, trong khi binh sĩ Israel vẫn không chấm dứt các chiến dịch quân sự. Hamas đưa ra điều kiện, sẽ chỉ cân nhắc giải giáp sau khi hoàn tất giai đoạn đầu của thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza và Israel phải rút quân.

Người phát ngôn Lữ đoàn al-Qassam Abu Ubaida cho rằng, việc đề cập vấn đề giải giáp vào thời điểm này chỉ là cái cớ của Israel nhằm kéo dài các hành động quân sự chống lại người Palestine. Ông Ubaida thậm chí còn cáo buộc Tel Aviv đang cản trở quá trình thực thi các điều khoản nhân đạo của thỏa thuận khi tiếp tục tấn công dân thường, ngăn cản hoạt động đưa hàng viện trợ nhân đạo vào Gaza và đóng cửa cửa khẩu Rafah. Phía Palestine khẳng định, đã tuân thủ đầy đủ các cam kết và kêu gọi các bên trung gian gây sức ép buộc Israel phải thực hiện nghĩa vụ trong Giai đoạn 1 của thỏa thuận ngừng bắn trước khi chuyển sang đàm phán giai đoạn tiếp theo.

Giới phân tích bày tỏ quan ngại về việc các bên liên quan không tuân thủ lộ trình hòa bình, khiến tiến trình này ì ạch mãi chưa thể về đích. Họ khẩn thiết kêu gọi thực hiện lệnh ngừng bắn, bảo đảm thông suốt và không cản trở viện trợ nhân đạo nhằm khôi phục cuộc sống bình thường cho người dân ở Gaza.

Có thể bạn quan tâm

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...

Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ứng phó thách thức y tế toàn cầu

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới lần thứ 79 diễn ra ở Geneva, Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo các đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo và virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất của thế giới đang trong thời kỳ nguy hiểm và chia rẽ bởi xung đột, khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu.

Tòa nhà bị phá hủy sau các cuộc không kích của Mỹ-Israel xuống thủ đô Tehran, Iran, ngày 4/3/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Trung Đông: Chìa khóa mở cánh cửa hòa bình

Mỹ hủy kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5 theo đề nghị của 3 nước vùng Vịnh. Tehran cũng gấp rút gửi Washington kế hoạch hòa bình 14 điểm thông qua trung gian Pakistan. Những động thái được đánh giá tích cực của các bên liên quan khiến giới quan sát có quyền hy vọng về khả năng xung đột sớm chấm dứt ở Trung Đông.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: Bộ Ngoại giao)

Nhật Bản-Hàn Quốc: Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai

Hôm nay (19/5), Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae bắt đầu chuyến công du tới Hàn Quốc, tham dự hội nghị thượng đỉnh song phương với Tổng thống nước chủ nhà Lee Jae Myung. Trái với giai đoạn nguội lạnh trước đây, hai bên đang nỗ lực vượt qua những khúc mắc để chung tay giải quyết hàng loạt vấn đề mang tính chiến lược trước mắt.

Quang cảnh Hội nghị lần thứ sáu của Liên minh châu Âu về hỗ trợ tương lai của Syria và khu vực được tổ chức tại Brussels, Bỉ, ngày 10/5/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Khởi đầu mới của Syria khi nối lại hợp tác với EU, UAE

Những ngày qua, Syria đón nhận tin vui khi Liên minh châu Âu (EU), Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) cùng nhiều nước nối lại hợp tác, mở đường giúp quốc gia Trung Đông tái hòa nhập vào dòng chảy chung của khu vực và quốc tế sau nhiều thập niên chìm trong xung đột.

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Busan, Hàn Quốc ngày 30/10/2025. (Ảnh: www.gov.cn)

Cơ hội thu hẹp khác biệt

Diễn ra vào thời điểm then chốt đối với mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc, chuyến công du tới Bắc Kinh lần này của người đứng đầu Nhà trắng là cơ hội để hai bên thu hẹp khác biệt, mở cánh cửa hợp tác trong nhiều lĩnh vực giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Tổng thống Algeria Abdelmadjid Tebboune bắt tay Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại lễ ký kết diễn ra ở thủ đô Algiers, Algeria, ngày 27/8/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Gác lại bất đồng, tăng cường đối thoại

Chuyến thăm của bà Rufo cũng đánh dấu sự kiện Đại sứ Pháp tại Algeria Stephane Romatet trở lại nhiệm sở sau khoảng 1 năm bị triệu hồi về nước trong giai đoạn căng thẳng ngoại giao song phương.

Thủ tướng Anh Keir Starmer (trái) cùng phu nhân tới điểm bỏ phiếu bầu cử Hội đồng địa phương tại London, ngày 7/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử giữa nhiệm kỳ ở Anh

Cuộc bầu cử địa phương giữa nhiệm kỳ năm 2026 ở Anh hôm 7/5 nhằm bầu ra hơn 5.000 ủy viên hội đồng tại 136 hội đồng, bao gồm tất cả 32 quận của London, 6 thị trưởng ở Anh, 129 thành viên Nghị viện Scotland và 96 thành viên Nghị viện xứ Wales.

Trụ sở của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: Xinhua/Liu Qu)

Ngăn chặn nguy cơ lây lan virus Hanta

Tàu du lịch MV Hondius chở khoảng 150 hành khách được phát hiện là ổ dịch virus Hanta làm 3 người tử vong, đang gây tâm lý lo lắng cho cả châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ, vốn là những nơi con tàu từng ghé qua.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ở Washington, DC, Hoa Kỳ, ngày 5/5/2026. (Ảnh: Li Yuanqing/Xinhua)

Những động thái bất ngờ

Mỹ tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, chuyển sang giai đoạn bảo đảm an toàn hàng hải và ổn định khu vực. Dù vẫn đe dọa có thể tấn công trở lại nhưng động thái bất ngờ này của Washington cũng đã mang tới tia hy vọng về khả năng mở cánh cửa hòa bình Trung Đông.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Đối thoại và hoài nghi giữa Mỹ và Iran

Mỹ và Iran tiếp tục phải “cân não” trong cuộc đối đầu căng thẳng hiện nay khi vừa phải theo đuổi đối thoại để tìm giải pháp chấm dứt xung đột, vừa duy trì sức mạnh răn đe làm đòn bẩy chiến lược trên bàn đàm phán.