Xung đột Nga-Ukraine: Những tín hiệu tích cực

Một khoảng lặng hiếm hoi sau những ngày tháng giao tranh khốc liệt đã xuất hiện trong cuộc xung đột Nga-Ukraine, khi hai bên tuyên bố ngừng bắn nhân dịp Lễ Phục sinh. Sau thời gian dài bế tắc, tia hy vọng về giải quyết cuộc chiến được nhen nhóm trở lại.

Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)
Một tòa nhà bị hư hỏng tại quận Shevchenkivskyi ở thủ đô Kiev, Ukraine ngày 21/7/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những tháng gần đây, trái với không khí sôi sục trên thực địa với các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) diễn ra dồn dập, mặt trận ngoại giao của cuộc xung đột ở Ukraine rơi vào cảnh ảm đạm và đình trệ. Do tác động của tình hình Trung Đông, Mỹ - bên thúc đẩy chính các nỗ lực ngoại giao - phải giảm đáng kể mức độ ưu tiên đối với tiến trình đàm phán về tình hình Ukraine. Điện Kremlin xác nhận, tiến trình thương lượng tạm thời bị gián đoạn do Washington phải tập trung xử lý các vấn đề khác.

Chiến sự tại khu vực Trung Đông càng kéo dài, sức ép lên Ukraine càng lớn. Bên cạnh việc Nga mở rộng các kế hoạch quân sự trên chiến trường, nguồn lực hỗ trợ mà Mỹ dành cho Ukraine bị cho là ngày càng hạn chế bởi các hệ thống phòng không của Washington đang phải ứng phó các cuộc tấn công của Iran tại khu vực vùng Vịnh. Các đồng minh châu Âu của Kiev dù cam kết tiếp tục hỗ trợ và đồng hành cùng đất nước bên bờ Biển Đen, nhưng trên thực tế lại chưa giải quyết được bất đồng chung quanh gói hỗ trợ trị giá 90 tỷ euro dành cho Ukraine trong hai năm tới.

Bối cảnh này khiến Ukraine có nhiều lý do để tìm kiếm cơ hội đối thoại, tạo khoảng lặng cần thiết giúp hạ nhiệt căng thẳng và giảm bớt tổn thất. Việc hai bên tuyên bố ngừng bắn trong kỳ nghỉ Lễ Phục sinh vừa qua là một tín hiệu tích cực, được dư luận hoan nghênh.

Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine, ông Kyrylo Budanov cho biết, các cuộc đàm phán giữa nước này với Nga đang hướng tới một thỏa thuận tiềm năng. Còn người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố Nga mong muốn một nền hòa bình lâu dài trong cuộc xung đột tại Ukraine, dù vẫn nhấn mạnh rằng điều này chỉ đạt được khi lợi ích và các mục tiêu mà Moskva đề ra ngay từ đầu được bảo đảm.

Hai bên có thiện chí, nhưng lại thiếu vắng lòng tin sâu sắc. Lệnh ngừng bắn nhân dịp Lễ Phục sinh đã nhanh chóng bị phá vỡ bởi các cuộc tấn công nhỏ lẻ. Trong thời gian ngừng bắn, Bộ Chỉ huy quân đội Ukraine cho biết đã ghi nhận nhiều đợt tấn công bằng UAV cũng như các đợt pháo kích nhằm vào các khu dân cư và vị trí quân sự. Giới chức Nga tại các khu vực biên giới như Kursk, Belgorod xác nhận xảy ra nhiều vụ tấn công tương tự.

Những tính toán chính trị, mâu thuẫn lợi ích sâu sắc cũng phủ bóng đen lên khả năng đạt được một thỏa thuận bền vững. Từ đầu năm 2026 đến nay, Nga, Ukraine và Mỹ đã tổ chức ba vòng đàm phán hòa bình trong tháng 1 và tháng 2, trước khi tiến trình đàm phán rơi vào quãng lặng do chiến sự bùng phát ở Trung Đông. Nhưng các vòng đàm phán đều không đạt được đột phá bởi hai bên bất đồng sâu sắc về các điều kiện cốt lõi.

Nga yêu cầu Ukraine rút quân khỏi các vùng lãnh thổ đã sáp nhập và từ bỏ ý định gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), trong khi Kiev kiên quyết bác bỏ yêu cầu này, không chấp nhận nhượng bộ về vấn đề lãnh thổ. Các cuộc đàm phán hiện chỉ dừng lại ở việc hai bên hiểu rõ lập trường của nhau, chưa đủ để đạt được tiến triển thực chất.

Những tín hiệu tích cực vừa qua là cơ sở để cộng đồng quốc tế kỳ vọng về việc các bên sớm quay lại bàn đàm phán, tìm lối thoát cho cuộc chiến hao người, tốn của đã kéo dài ròng rã đến năm thứ 5. Nhưng điều cốt lõi là, nếu các bên không đạt được đối thoại đủ sâu với việc chủ động thu hẹp khoảng cách trong lập trường, các cuộc đàm phán suy cho cùng chỉ đóng vai trò là “van xả áp” tạm thời cho những căng thẳng vẫn dâng cao trên chiến trường.

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...

Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ứng phó thách thức y tế toàn cầu

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới lần thứ 79 diễn ra ở Geneva, Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo các đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo và virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất của thế giới đang trong thời kỳ nguy hiểm và chia rẽ bởi xung đột, khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu.

Tòa nhà bị phá hủy sau các cuộc không kích của Mỹ-Israel xuống thủ đô Tehran, Iran, ngày 4/3/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Trung Đông: Chìa khóa mở cánh cửa hòa bình

Mỹ hủy kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5 theo đề nghị của 3 nước vùng Vịnh. Tehran cũng gấp rút gửi Washington kế hoạch hòa bình 14 điểm thông qua trung gian Pakistan. Những động thái được đánh giá tích cực của các bên liên quan khiến giới quan sát có quyền hy vọng về khả năng xung đột sớm chấm dứt ở Trung Đông.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: Bộ Ngoại giao)

Nhật Bản-Hàn Quốc: Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai

Hôm nay (19/5), Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae bắt đầu chuyến công du tới Hàn Quốc, tham dự hội nghị thượng đỉnh song phương với Tổng thống nước chủ nhà Lee Jae Myung. Trái với giai đoạn nguội lạnh trước đây, hai bên đang nỗ lực vượt qua những khúc mắc để chung tay giải quyết hàng loạt vấn đề mang tính chiến lược trước mắt.

Quang cảnh Hội nghị lần thứ sáu của Liên minh châu Âu về hỗ trợ tương lai của Syria và khu vực được tổ chức tại Brussels, Bỉ, ngày 10/5/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Khởi đầu mới của Syria khi nối lại hợp tác với EU, UAE

Những ngày qua, Syria đón nhận tin vui khi Liên minh châu Âu (EU), Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) cùng nhiều nước nối lại hợp tác, mở đường giúp quốc gia Trung Đông tái hòa nhập vào dòng chảy chung của khu vực và quốc tế sau nhiều thập niên chìm trong xung đột.

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Busan, Hàn Quốc ngày 30/10/2025. (Ảnh: www.gov.cn)

Cơ hội thu hẹp khác biệt

Diễn ra vào thời điểm then chốt đối với mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc, chuyến công du tới Bắc Kinh lần này của người đứng đầu Nhà trắng là cơ hội để hai bên thu hẹp khác biệt, mở cánh cửa hợp tác trong nhiều lĩnh vực giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Tổng thống Algeria Abdelmadjid Tebboune bắt tay Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại lễ ký kết diễn ra ở thủ đô Algiers, Algeria, ngày 27/8/2022. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Gác lại bất đồng, tăng cường đối thoại

Chuyến thăm của bà Rufo cũng đánh dấu sự kiện Đại sứ Pháp tại Algeria Stephane Romatet trở lại nhiệm sở sau khoảng 1 năm bị triệu hồi về nước trong giai đoạn căng thẳng ngoại giao song phương.

Thủ tướng Anh Keir Starmer (trái) cùng phu nhân tới điểm bỏ phiếu bầu cử Hội đồng địa phương tại London, ngày 7/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử giữa nhiệm kỳ ở Anh

Cuộc bầu cử địa phương giữa nhiệm kỳ năm 2026 ở Anh hôm 7/5 nhằm bầu ra hơn 5.000 ủy viên hội đồng tại 136 hội đồng, bao gồm tất cả 32 quận của London, 6 thị trưởng ở Anh, 129 thành viên Nghị viện Scotland và 96 thành viên Nghị viện xứ Wales.

Trụ sở của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: Xinhua/Liu Qu)

Ngăn chặn nguy cơ lây lan virus Hanta

Tàu du lịch MV Hondius chở khoảng 150 hành khách được phát hiện là ổ dịch virus Hanta làm 3 người tử vong, đang gây tâm lý lo lắng cho cả châu Âu, châu Phi và Nam Mỹ, vốn là những nơi con tàu từng ghé qua.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ở Washington, DC, Hoa Kỳ, ngày 5/5/2026. (Ảnh: Li Yuanqing/Xinhua)

Những động thái bất ngờ

Mỹ tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, chuyển sang giai đoạn bảo đảm an toàn hàng hải và ổn định khu vực. Dù vẫn đe dọa có thể tấn công trở lại nhưng động thái bất ngờ này của Washington cũng đã mang tới tia hy vọng về khả năng mở cánh cửa hòa bình Trung Đông.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Đối thoại và hoài nghi giữa Mỹ và Iran

Mỹ và Iran tiếp tục phải “cân não” trong cuộc đối đầu căng thẳng hiện nay khi vừa phải theo đuổi đối thoại để tìm giải pháp chấm dứt xung đột, vừa duy trì sức mạnh răn đe làm đòn bẩy chiến lược trên bàn đàm phán.

Người tị nạn tại Tawila, Bắc Darfur, Sudan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Gỡ khó để phát triển bền vững

Hơn 1.500 đại biểu đến từ 48 quốc gia vừa quy tụ tại “Diễn đàn Khu vực châu Phi về phát triển bền vững” với mục tiêu chung là tìm lời giải cho bài toán phát triển ở châu Phi.

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.