“TRẬN CHIẾN” MỚI...
Đang là Phó Giám đốc Công ty vật tư kỹ thuật nông nghiệp Hà Bắc (cũ), một ngày đầu năm 1996, Nguyễn Như So được lãnh đạo tỉnh giao nhiệm vụ mới - Giám đốc Công ty nông sản Bắc Ninh. Lý do thật đơn giản, “muốn chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tỉnh cần đầu tư cho chăn nuôi”.
Vị “tân giám đốc” băn khoăn, trăn trở lắm. Bởi chẳng ai lạ về thực trạng thua lỗ triền miên, nhiều năm trên bờ vực phá sản của Công ty dâu tằm tơ Hà Bắc - đơn vị tiền thân vừa có quyết định giải thể để chính thức “khai sinh” cái tên mới - Công ty nông sản Hà Bắc. Sau hơn chục năm đi lính - từ anh lính quân bưu tới chàng trung đội trưởng - Nguyễn Như So có cảm giác lại phải tiếp tục bước vào trận chiến mới đầy cam go, đầy thử thách.
Với phẩm chất dám nghĩ dám làm của một đảng viên, một người lính Nguyễn Như So hiểu sự kỳ vọng và niềm tin mà cấp trên đã đặt vào mình. Nhưng hướng đi mới tiềm ẩn quá nhiều thách thức, khi hơn chục người dũng cảm đồng hành cùng ông ban đầu đều là cán bộ vật tư nông nghiệp chuyển sang, kinh nghiệm và hiểu biết về thức ăn - con giống đều là số không. Để giải bài toán ngắn hạn lấy tiền trả lương cho công nhân, họ phải đi bán thuốc trừ sâu, phân bón. Còn ông thì bắt đầu tự trang bị cho mình những hiểu biết sơ khai về quy trình sản xuất, về thị trường thức ăn chăn nuôi nội địa, lang thang tới nhiều đơn vị sản xuất dán mác ngoại nhập như Proconco (Pháp), Hydro (Thái-lan), Cagil (Mỹ)... đang làm mưa làm gió tại Việt Nam ngày đó để học mót chút ít kinh nghiệm quý giá. Và ông sững sờ khi nhìn thấy một nghịch lý: “đất nước với hơn 80% nông dân mà chúng ta hầu như không sản xuất được thức ăn phục vụ chăn nuôi, để đến nỗi các thương hiệu ngoại mặc sức tung hoành”.
Ông bảo, “lúc đầu tôi nghĩ sản xuất thức ăn gia súc gia cầm cực kỳ đơn giản, cám bã trộn vào nhau là xong. Nhập cuộc rồi mới hiểu, không chịu đầu tư kỹ thuật, công nghệ và nguồn nhân lực nghiên cứu chất lượng cao thì cầm chắc thất bại. Kiến thức chuyên ngành còn hạn chế thì tìm thầy, tìm chuyên gia. Ngó sang các đồng nghiệp trong ngoài nước, tôi dụng công nghiên cứu cả cái hay lẫn cái dở, cái ưu lẫn cái khuyết để từ đó tìm ra con đường đi riêng biệt của mình”.
Và con đường riêng biệt ấy đã được vị thuyền trưởng vạch lộ trình, để theo thời gian, Dabaco trở thành doanh nghiệp duy nhất trên cả nước đã sản xuất và cung cấp con giống - thức ăn - chăn nuôi tập trung và tổ chức chăn nuôi gia công - giết mổ và chế biến thực phẩm theo một chu trình hoàn toàn khép kín.
VỊ THUYỀN TRƯỞNG “CHỊU CHƠI”
Với duy nhất chiếc máy hàn được định giá hai triệu rưỡi đồng ban đầu, Nguyễn Như So bắt tay vào xây đắp hình hài cho Công ty nông sản Hà Bắc. Nhiều đêm thức trắng mày mò cùng đội ngũ chuyên viên kỹ thuật, “cứ chợp mắt được tí chút là mơ thấy toàn thức ăn gia súc, thấy chập chờn toàn mã số mã vạch rồi bao bì sản phẩm”. Được lãnh đạo tỉnh hỗ trợ cho vay một tỷ để lập dự án đầu tư xây dựng nhà máy thức ăn và xí nghiệp gà giống ban đầu, mà “một tỷ ngày đó là to lắm”, ông dám liều mình đổ vào bước đi đầu tiên tới hai chục tỷ đồng. Khá nhiều ngân hàng e ngại cái “dớp” thua lỗ của “dâu tằm tơ” nên chẳng dám cho vay. Công ty nông sản lại chẳng có gì đáng giá để “làm tin”. Nhờ UBND tỉnh đứng ra bảo lãnh, còn bản thân giám đốc So thế chấp toàn bộ nhà đất, tài sản của gia đình... mới đủ để Nhà máy Dabaco với dây chuyền sản xuất tự động, công suất mười nghìn tấn một năm thành hình. Dư luận nổi sóng, người bảo ông xài sang vô lối, người khuyên “dẹp đi cho lành”, kẻ khẳng định chắc chắn có tham nhũng, thất thoát, người dọa ông “không cẩn thận là đi tù”. Ông nói: “Bảo không sợ là nói dối. Nhưng sau này nghĩ lại, có lẽ nỗi sợ thường trực ấy đã trở thành động lực chính giúp chúng tôi thành công”.
Cũng nhờ “chơi sang”, hiện Dabaco có tới 2.500 nhân viên, trong đó 30% số cán bộ đạt trình độ cử nhân và thạc sĩ, mức lương lao động bình quân đạt 4,5 triệu đồng/người. Với chiến lược đào tạo và sử dụng nguồn lực con người bài bản và hiệu quả, như chính slogan của đơn vị: “con người là cội nguồn, chất lượng là vĩnh cửu”, ông không tiếc tiền gửi anh em đi đào tạo trong và ngoài nước, theo tiêu chí cần gì học nấy, có tiềm năng gì bồi dưỡng tiềm năng ấy. Cũng chính nguồn nhân lực chất lượng cao đã giúp những thương hiệu sản phẩm Dabaco, Topfeeds, Nasaco, Khangty Vina, Kinh Bắc, Nutreco... trở nên quen thuộc với thị trường nội địa, đạt chứng chỉ ISO 9001: 2000. Hiện sản phẩm của công ty chiếm 20% thị phần tại các tỉnh miền bắc và miền trung, chiếm 6% tổng thị trường của cả nước.
Nhờ luôn đồng hành, lắng nghe và thấu hiểu tiếng nói của bà con nông dân, “thức ăn ông So” nhanh chóng được người chăn nuôi tin cậy. Bao năm qua, nhờ quy trình phòng dịch nghiêm ngặt, Dabaco đã đi qua hàng loạt cơn bão cúm gia cầm, dịch lợn tai xanh mà không hề hấn gì. Doanh thu được ghi nhận “đáng nể” hôm nay phải đánh đổi bằng nhiều năm dài cả một bộ máy vận hành không hề có khái niệm ngày nghỉ, lễ Tết. Phải đánh đổi bằng lời thú nhận của ông giám đốc: “chưa bao giờ được cùng vợ con đi chơi, chẳng có cơ hội nghỉ dưỡng ở bất cứ một bãi biển nào”. Ông vẫn tiếp tục “chịu chơi”, khi không cho phép công ty tụt hậu, cả trình độ kỹ thuật lẫn độ hiện đại của dây chuyền sản xuất trên khắp các đơn vị trực thuộc trải dài từ bắc chí nam.
Danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới dành cho tập thể (2004) và cá nhân (2008) cùng các Huân chương Lao động hạng nhì - hạng ba, Giải thưởng Sao vàng đất Việt 2004 và rất nhiều giải thưởng danh giá khác là sự tưởng thưởng xứng đáng cho Dabaco Group và ông Nguyễn Như So - người làm nên câu chuyện dường như không tưởng: “nước lã mà vã nên hồ”.
* Danh hiệu Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới dành cho tập thể (2004) và cá nhân (2008) cùng các Huân chương Lao động hạng nhì - hạng ba, Giải thưởng Sao vàng đất Việt 2004 và rất nhiều giải thưởng danh giá khác là sự tưởng thưởng xứng đáng cho Dabaco Group và ông Nguyễn Như So - người làm nên câu chuyện dường như không tưởng: “nước lã mà vã nên hồ”.
