Từ dự án âm nhạc cộng đồng đầu tiên
Hình thành từ một ý tưởng mang nhiều khát vọng và lãng mạn, Hợp xướng Đa dạng ra đời từ tháng 11-2018 theo sáng kiến của Viện Nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường (iSEE). Đây là dự án âm nhạc cộng đồng đầu tiên ở Việt Nam. Chỉ sau thông báo một thời gian ngắn, đã có tới hơn 200 người đến đăng ký thử giọng. Họ từ các cộng đồng, các nhóm yếu thế: thanh, thiếu niên, người già, người khuyết tật, người LGBT, người là nạn nhân bạo hành gia đình… Nhiều người trong số họ đã từng bị kỳ thị, bị bỏ rơi bên lề.
Người giám tuyển - chỉ huy hợp xướng Nguyễn Hải Yến, Phó Giám đốc nghệ thuật Trung tâm nghệ thuật Sol Art - đã chọn được 70 thành viên, độ tuổi từ 7 đến 74, để bắt đầu luyện tập. Tất cả chưa ai từng đứng trong dàn hợp xướng. Dự án của iSEE đã kết nối họ lại và dàn hợp xướng của họ lấy tên là Đa dạng để truyền đi thông điệp kêu gọi trân trọng sự đa dạng, khác biệt, xóa bỏ sự kỳ thị và cùng nhau hướng đến một cuộc sống hòa bình, phong phú và tốt đẹp. Đây cũng là thông điệp mà UNESCO gửi đi trong ngày 21-5 hằng năm - “Ngày Thế giới về Đa dạng Văn hóa vì Đối thoại và Phát triển”. “Tôi khác biệt, bạn khác biệt, và chúng ta tồn tại” và “Mỗi chúng ta là một nốt nhạc, cùng với nhau chúng ta tạo nên bản nhạc” - mỗi thành viên của hợp xướng Đa dạng cũng là một sứ giả truyền đi thông điệp đó.
Nguyễn Hải Yến chia sẻ: “Lần đầu tiên được làm việc với một cộng đồng đa dạng như vậy quả là có một số khó khăn. Những kiến thức hàn lâm không ứng dụng được nhiều. Nhưng bù lại, chính sự phong phú của những ca sĩ lại làm nên nét khác biệt thú vị của dàn hợp xướng này. Một điều thú vị khác là ai cũng luyện tập rất say mê, thực hiện đúng những điều được hướng dẫn nhanh chóng một cách không ngờ”.
Bù đắp bằng niềm vui
Mỗi người đến với hợp xướng Đa dạng đều phải khắc phục những khó khăn riêng của mình. Chỉ cần nhìn một bậc thềm hay một hàng gạch vỉa hè với người bình thường là một bước chân, nhưng với người khuyết tật vận động lại là rào cản lớn. Đặng Hiếu Lợi, một phụ nữ có thân hình nhỏ bé và đôi chân yếu ớt, tuần nào cũng vượt quãng đường từ huyện Phú Xuyên đến đường Giảng Võ để tập hát. Chị phải đi từ 11 giờ, đổi hai lần xe bus, và đi bộ từ điểm dừng ở Ngọc Khánh tới địa điểm tập. Lợi luôn tươi cười, luôn ca hát, luôn là nguồn động viên cho người khác.
Nguyễn Thị Yến, thành viên nhóm bè Soprano có chất giọng dày, khỏe và đẹp. Cô bị khuyết tật vận động từ rất bé, không thể đứng lâu, cũng không thể đi bộ được xa nên được chồng chở xe máy từ Từ Sơn (Bắc Ninh) sang Giảng Võ. Cô gái trẻ Vũ Thị Thương, dù khuyết tật vận động nhưng vẫn đầy nghị lực học tiếng Anh và từ Quảng Ninh đến Hà Nội tự lập nghiệp. Thương phải khắc phục lịch làm việc lệch múi giờ (vì phải tư vấn, chăm sóc khách hàng ở các nước khác) vẫn đều đặn đi tập hát một mình bằng taxi. Thương nói: “Em rất vui và bố mẹ ở nhà cũng rất vui, bạn bè em cũng rất vui vì em được hát trên những sân khấu lớn. Em thấy rất thú vị vì được trải nghiệm thêm nhiều điều mới và muốn chia sẻ điều đó với mọi người”.
Hợp xướng Đa dạng được nhạc sĩ Lưu Quang Minh sáng tác cho một bài hát riêng “Giấc mơ tôi” (còn có tên khác là “Chúng ta đều có quyền hạnh phúc”). “The Circle of Life” là một bài hát tạo cảm hứng cho cả “cô giáo Én” - Nguyễn Hải Yến và các học trò Đa dạng. Bài hát khó, bè khó, lĩnh xướng cũng khó... nhưng khi “cô Én” hỏi: “Mọi người có tin là chúng ta sẽ làm được không ?”, thì tất cả đồng thanh: “Tin”. Ngoài ra, hợp xướng còn tập thêm các bài hát khác bằng cả tiếng Anh và tiếng Việt để có thể cùng trình diễn với hợp xướng Tự hào Thái Bình Dương (Pacific Pride Choir - PPC) - một dàn hợp xướng Australia có những tôn chỉ tương đồng. Chỉ sau bốn tháng, ngày 22-3, hợp xướng Đa dạng đã có buổi công diễn đầu tiên tại khách sạn InterContinental (Hà Nội) do Đại sứ quán Australia tổ chức. Sau đó dàn hợp xướng độc đáo này còn xuất hiện nhiều lần trên các kênh truyền thông.
Trong buổi biểu diễn chung tối 20-7 vừa qua, nghệ sĩ Sarah Penicka-Smith, Chỉ huy hợp xướng Tự hào Thái Bình Dương, nói với công chúng cảm nghĩ của mình: “Dưới sự hướng dẫn của nhạc trưởng Nguyễn Hải Yến, hợp xướng Đa dạng - Diversity Choir đã tạo ra một sự đột phá. Xuất hiện trên kênh truyền hình quốc gia bốn lần và biểu diễn tại lễ tốt nghiệp dành cho các nữ lãnh đạo do chính phủ Australia tổ chức. Đây là những thành tựu phi thường đối với bất kỳ dàn hợp xướng nào. Trong khi hợp xướng Đa dạng chỉ mới sáu tháng tuổi, ở một đất nước chưa từng có một dàn hợp xướng nào như vậy”.
