Ưu tiên chất lượng, ít nhưng tinh
Báo cáo tuyển dụng năm 2025-2026 của Công ty TopCV Việt Nam trên phản hồi của hơn 3.000 doanh nghiệp, cho thấy, thay vì tuyển dụng đại trà, các đơn vị ưu tiên tuyển mới cho các nhóm vị trí đặc thù, hoặc phục vụ mục tiêu mở rộng kinh doanh trong phạm vi kiểm soát. Cũng theo Công ty TopCV Việt Nam, năm 2026 nhóm kinh doanh, bán hàng dẫn đầu, với 47,5% doanh nghiệp cho biết có nhu cầu tuyển dụng trong thời gian tới. Theo sau là IT - phần mềm (8,64%), marketing/truyền thông (8,22%), dịch vụ khách hàng (6,1%) và nghiên cứu, phát triển sản phẩm (4,14%).
Ở góc độ đơn vị kết nối nhân lực, Công ty Cung ứng nhân lực Lạc Việt cho biết: Năm 2026, thay vì tuyển dụng đại trà để lấp đầy số lượng, nhiều doanh nghiệp chuyển sang ưu tiên chất lượng, ít nhưng tinh. Đồng nghĩa với việc nhiều doanh nghiệp sẽ đặt ra các tiêu chí khắt khe hơn với các ứng viên về kỹ năng, khả năng thích ứng và giá trị mang lại cho đơn vị.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, dự báo năm 2026 thị trường lao động vẫn duy trì trạng thái “cầu vượt cung”, do các dự án FDI vẫn trong chu kỳ mở rộng sản xuất. Mặt khác, thành phố tiếp tục củng cố vai trò trung tâm dịch vụ, tài chính, thương mại, logistics của cả nước, kéo theo nhu cầu lớn về lao động chuyên môn và phổ thông.
Còn theo Trung tâm Dịch vụ việc làm Thành phố Hồ Chí Minh, từ nay đến hết quý I/2026, các doanh nghiệp trên địa bàn cần bổ sung khoảng 18.000 vị trí việc làm. Con số này phản ánh rõ áp lực về nhân lực trong giai đoạn cao điểm cuối năm và đầu năm mới. Bà Nguyễn Văn Hạnh Thục, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Thành phố Hồ Chí Minh cho hay: “Các nhóm ngành logistics và kinh tế biển, nhân sự vận hành kho bãi sẽ có sự tăng đột biến. Bên cạnh đó, một số công việc phục vụ nhu cầu tiêu dùng ngày Tết như chăm sóc cảnh quan, bán hàng thời vụ, bán hàng online, đóng gói hàng hóa, bảo vệ... tiếp tục “khát” lao động”.
Tại tỉnh Đồng Nai, thị trường lao động sẽ tiếp tục sôi động trong năm 2026. Đặc biệt, khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành từng bước đi vào hoạt động, kéo theo sự hình thành khu đô thị sân bay, khu thương mại, nhu cầu lao động trong các lĩnh vực logistics, thương mại, dịch vụ sẽ tăng mạnh. Theo lãnh đạo Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Đồng Nai, năm 2026, toàn tỉnh cần khoảng 55 nghìn lao động.
Không để đào tạo chạy theo nhu cầu thị trường
Năm 2026 được dự báo, tình trạng thất nghiệp cục bộ vẫn diễn ra, nghịch lý “thừa thầy, thiếu thợ” vẫn phổ biến khi nhiều ngành cần lao động song thị trường chưa đáp ứng được. Cũng bởi chất lượng nguồn nhân lực còn thấp, hiện mới khoảng 29,2% lao động Việt Nam được đào tạo và có chứng chỉ nghề.
Ông Trần Anh Tuấn, chuyên gia dự báo nguồn nhân lực, Phó Chủ tịch Hội Giáo dục Nghề nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: “Thực tế đang tồn tại sự mất cân đối, hay nói cách khác là lệch pha cung-cầu. Doanh nghiệp thiếu lao động có kỹ năng cao, trong khi thị trường lại dư thừa lao động chưa được đào tạo bài bản. Nguyên nhân do hệ thống thông tin thị trường lao động chưa toàn diện, thiếu dữ liệu đủ mạnh để hỗ trợ hướng tuyển sinh và thiết kế chương trình đào tạo sát với nhu cầu thực tế. Nếu không có thông tin chính xác, việc đào tạo sẽ mãi chạy theo sau nhu cầu thị trường”.
Từ góc độ của chuyên gia kết nối cung-cầu lao động, ông Vũ Quang Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội kiến nghị: Để cung và cầu lao động thật sự gặp nhau một cách hiệu quả và bền vững, cần tập trung vào nhóm giải pháp mang tính chiến lược. Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp đang khát nhân lực nhưng chưa tiếp cận được ứng viên phù hợp, trong khi người lao động có tay nghề lại thiếu kênh thông tin tuyển dụng minh bạch. Để giải quyết bài toán này, thực hiện theo sự chỉ đạo của Sở Nội vụ Hà Nội, Trung tâm đã hoàn thiện và đưa vào vận hành Cổng thông tin việc làm thành phố tại địa chỉ congvieclam.hanoi.gov.vn. Đây là nền tảng số đồng bộ, tích hợp công nghệ AI để phân tích, tự động kết nối hồ sơ ứng viên với yêu cầu của nhà tuyển dụng theo thời gian thực.
Cũng theo ông Thành, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và đại học phải thật sự coi doanh nghiệp là khách hàng. Muốn vậy, phải đẩy mạnh liên kết, phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp ngay từ khâu xây dựng chương trình giảng dạy đến quá trình thực hành thực tế.
Nhiều chuyên gia nêu quan điểm, trong bối cảnh tuyển dụng mang tính chọn lọc cao, người lao động không nên trông chờ vào số lượng việc làm nhiều như trước, mà cần tập trung nâng cao giá trị bản thân. Đối với những người có kỹ năng thực tế, sẵn sàng học hỏi và thích ứng sẽ tìm được việc làm phù hợp. Với lao động trẻ, đặc biệt là sinh viên mới ra trường cần sớm xác định rõ hướng đi nghề nghiệp, đầu tư vào kỹ năng số và kỹ năng mềm. Đi đôi với đó là những giải pháp tổng thể như: Tiếp tục đổi mới hoạt động theo hướng tăng hiệu quả của các Trung tâm Dịch vụ việc làm trong cả nước; Nhanh chóng nâng cao chất lượng các hoạt động hỗ trợ, giới thiệu việc làm trực tiếp. Đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả tổ chức các phiên giao dịch việc làm định kỳ, lưu động và chuyên đề để đưa cơ hội việc làm đến tận cơ sở ■
Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng lệch pha giữa cung và cầu lao động hiện nay chính là sự đứt gãy trong hệ thống thông tin. Để xóa bỏ rào cản thông tin, cần đầu tư cho hạ tầng dữ liệu số tích hợp AI.
