Thấy sốc khi trẻ em không được đi học
A-đam Brao chào đời tại Niu Oóc và là một “Tây ba-lô” có hạng. Trong các chuyến đi, chưa kịp đặt chân lên cầu thang tàu bay, tàu thủy, anh đã “đặt chỉ tiêu” đến nước nào cũng phải tìm ra được một đứa trẻ và nêu cho nó câu hỏi: “Nếu được phép cầu được ước thấy, thì em muốn có thứ gì nhất trên đời?”, để đến khi quay về, anh vẽ xong tấm bản đồ ước nguyện.
Trong lần đến Ấn Độ, anh bắt gặp một đứa trẻ hành khất có đôi mắt đồng thau mở to. Nó vừa đi xin về, và bây giờ ngồi thu lu một mình. Đến gần nó, anh giải thích là mình đến mỗi xứ cần hỏi một đứa trẻ xem nếu như có điều kiện cầu được ước thấy, nó thích gì nhất, gì cũng được? Đứa trẻ hành khất nghĩ vài giây rồi đáp, rất tự tin: “Bút chì” - ước nguyện quá ư đơn giản. Đối với anh, bút chì là thứ bất ly thân, thường dùng để ghi chép, còn đối với nó - đấy là chìa khóa, là biểu tượng, là cánh cửa ngỏ vào hiểu biết, vào sáng tạo, vào thế giới các cơ hội. Tất cả các nhà sáng chế, nhà bác học, nhà toán học, kiến trúc sư vĩ đại đều đã có một thời trẻ thơ và chỉ cầm trong tay mỗi một chiếc bút chì giản dị. Rất có thể, chính cái đoạn gỗ có ruột chì bên trong đã giúp họ khám phá những thế giới, nếu không, những thế giới đó mãi mãi nằm trong bí mật...
Khi chiếc bút chì nằm gọn trong tay đứa trẻ, gương mặt nó rạng rỡ hẳn lên, ngắm nghía như thể đấy là viên kim cương. Anh chỉ thấy sốc khi con người sao chưa bao giờ được tới trường, đó là một thực tế của 57 triệu trẻ em trên khắp thế giới.
Có lẽ, một vật nhỏ mọn như chiếc bút chì - khởi đầu của sự giáo dục - rất có thể khai mở tiềm năng của đứa trẻ? Suốt từ lúc đó về trước, anh vẫn tự coi mình là còn quá trẻ, còn chưa gây được ảnh hưởng gì. Nhưng khi anh làm một phản xạ tự nhiên - dúi vào tay đứa trẻ chiếc bút chì, quan niệm đó bỗng vỡ tan tành. Anh hiểu ra rằng, “ngay cả những đợt sóng lớn cũng phải bắt nguồn từ những gợn nước lăn tăn”.
Lòng tốt không tính bằng vàng
Năm 2008, A-đam Brao rời nhiệm sở cũ để sáng lập nên “Bút chì của Ước hẹn”, một tổ chức bất vụ lợi nhằm mục đích bảo đảm cho tất cả mọi trẻ em đều có điều kiện được học hành. Anh trình bày trên truyền thông đại chúng về dự án của mình, lập quỹ xây dựng trường học với số tiền ban đầu vẻn vẹn 25 USD (khoảng nửa triệu đồng tiền Việt) và được cộng đồng nhiệt liệt hưởng ứng. Năm sau, “Bút chì của Ước hẹn” đã tài trợ xây dựng được ngôi trường đầu tiên tại Lào. Sáu năm sau đó, cứ 90 giờ đồng hồ, tổ chức này lại khởi công xây dựng một trường học mới và đã tiếp cận được 22.000 trẻ em ở châu Phi, châu Á và châu Mỹ La-tinh.
Lần nào xây dựng một ngôi trường mới, “Bút chì của Ước hẹn” cũng đặc biệt quan tâm tới cộng đồng sở tại. Khi được thấy con em mình có cơ hội để học, cộng đồng sở tại ủng hộ ngay, huy động nguồn nhân lực và tài nguyên tại chỗ. Rồi họ còn vận động các cộng đồng láng giềng ủng hộ những địa phương khác. Cô giám đốc chương trình tạo ảnh hưởng của “Bút chì của Ước hẹn” đã đúc rút được một phương châm: “Hợp tác chặt chẽ với các cộng đồng địa phương, quy tụ công chúng chung quanh vào mục đích giáo dục chung và kết hợp chặt chẽ các cộng đồng lại với nhau”. Bầu không khí phấn chấn như thế tiếp thêm cảm hứng cho A-đam Brao mở rộng tổ chức “Bút chì của Ước hẹn” vượt qua ngưỡng tiểu học: phát triển học bổng, cho phép giáo viên tiếp tục được tập huấn, các em tiếp tục lên trung học.
Đến nước nào, “Bút chì của Ước hẹn” cũng hợp tác chặt chẽ với Bộ Giáo dục của nước nấy. A-đam Brao cho biết: “Cơ quan sở tại soạn thảo chương trình giáo dục cơ bản, nhưng chúng tôi cung cấp thêm giáo trình, những hình ảnh và những băng vi-đê-ô đẹp hướng dẫn điều kiện vệ sinh, sức khỏe và nước sạch, đặc biệt là dạy trẻ em sống đời sống lành mạnh và toàn diện. Nếu giáo trình nào không mang lại kết quả, có sự điều chỉnh hoặc thay đổi kịp thời. Đó là lý do tại sao học sinh trong các trường “Bút chì của Ước hẹn” đều lên lớp với tỷ lệ gấp đôi so với trường trung bình trong nước”. Đến thời điểm này “Bút chì của Ước hẹn” đã giúp xây dựng được hơn 270 ngôi trường cho hơn 30.000 trẻ em tại Lào, Ni-ca-ra-goa, Goa-tê-ma-la, Ga-na và nhiều chốn địa bàn cách trở, dân cư thưa thớt trên thế giới.
Mấy năm nay, A-đam Brao thường xuyên tham gia thuyết trình trong các hội thảo, trường học và những hãng lớn. Tháng 3-2014, anh trình làng cuốn Bút chì của Ước hẹn - những ghi chép ngắn sau nhiều năm đi mấy chục nước xây dựng trường học. Tác phẩm đầu tay của anh lập tức gây chấn động ở Mỹ: bán được nhiều triệu bản, được dịch ra nhiều thứ ngữ, là cuốn sách ăn khách số 1 (theo hãng bán sách trực tuyến “Amazon”), số 2 (theo “New York Times”), còn bản thân tác giả lọt vào danh sách “30 nhân vật trên dưới tuổi 30 thành đạt nhất thế giới” và “50 nhân vật thay đổi thế giới” của những tạp chí tài chính - xã hội uy tín như “Forbes”, “Wired”. Anh được mời lên phát biểu tại Nhà trắng, trụ sở Liên hợp quốc và Diễn đàn kinh tế toàn cầu... 2014 cũng là năm anh quyết định lập gia đình với người bạn gái từng đồng lòng hiệp lực cho tâm nguyện của mình.
Mới đây, A-đam Brao vừa nhận giải thưởng uy tín mang tên vị Tổng thống thứ ba của nước Mỹ - Giép-phơ-xơn 2015, về công lao hỗ trợ cộng đồng. Đấy là một con người trẻ trung, năng động và tâm huyết cải thiện chất lượng sống của những người chung quanh - một việc làm bình thường, bền bỉ để tạo ra những thay đổi phi thường.
