"Lính" cứu hộ trên biển

Thời tiết biển miền trung thất thường do tiếp nhận các đợt không khí lạnh, áp thấp nhiệt đới, bão biển. Anh Tuấn Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Cứu hộ và Phòng, chống thiên tai Cửa Lò cho biết: Bình thường, bãi biển hiền hòa, thơ mộng, nhưng khi biển động, ẩn họa luôn rình rập.

Trời đang nắng, nhưng chỉ cần có áp thấp, bão ở rất xa, mặt biển dù vẫn phẳng lặng nhưng ở dưới đáy cát, dòng đối lưu ngầm cuộn chảy phía dưới  rất dễ cuốn phăng người ra xa mà người tắm biển rất khó nhận biết. Với vận tốc dòng chảy mạnh từ 0,5 m- 1,0 m/giây, thậm chí có thể lên đến 2,5 m/giây, khó ai có thể đủ sức bơi ngược để vào bờ. Ngay cả khi người tắm biển đang lội ở ven bờ, sa vào vũng nước xoáy mất thăng bằng rất dễ hoảng loạn, dần bị chìm. Nhiều người lao ra cứu nhưng không biết cách, bị nạn nhân quá sợ hãi ôm chặt nên cũng lâm nạn trong tình huống nguy cấp. Kinh nghiệm của cứu hộ viên là tiếp cận từ phía sau, nắm vào tóc nạn nhân; ngồi thụp xuống hoặc lặn sâu khi bị nạn nhân ôm quá chặt.

Năm nay, cứu hộ Cửa Lò tăng cường hơn 50 nhân viên căng sức bao quát, giám sát dọc bãi tắm nhưng cũng rất vất vả do quá tải. Cuối giờ chiều, hàng vạn người cùng ào xuống biển, khiến bãi tắm chật như nêm. Với 14 điểm trực cảnh giới trên bờ, ba hệ thống trực cấp cứu, hai kính viễn vọng quan sát cùng tàu, ca-nô và mô-tô nước; lực lượng cứu hộ phải túc trực từ 5 giờ sáng đến tối mịt, vừa cảnh giới vùng nước sâu, khuyến cáo du khách không bơi ra vùng nước nguy hiểm qua hệ thống loa phóng thanh, ứng cứu trực tiếp trên biển. Mặc dù đã tuyên truyền đến từng cơ sở lưu trú, cảnh báo khách du lịch tuân thủ các quy định bảo đảm an toàn khi xuống tắm, tránh bị đuối nước nhưng chết đuối vẫn xảy ra. Cứu hộ chỉ hạn chế chứ không thể ngăn được tai nạn nếu như người tắm biển không ý thức tự bảo vệ mình.

Những ngày biển động, tầm nhìn bị hạn chế, công tác cứu hộ càng khó khăn hơn, ca-nô rất khó tiếp cận người bị nạn, thậm chí còn bị lật nếu sóng lớn. Ðội cứu hộ biển Ðà Nẵng còn trang bị thêm cả thuyền thúng để tác nghiệp. Khi sự cố xảy ra, họ nhanh chóng tiếp cận nạn nhân đồng thời gọi bộ đàm cho đồng nghiệp để cùng ứng cứu. Nhờ sự tận tâm, bất chấp hiểm nguy của đội cứu hộ, mỗi năm hàng nghìn người được hỗ trợ, cứu sống khi bị trôi ra biển không quay vào được. Qua rà soát, dọc các bãi biển ở Ðà Nẵng có hơn 70 dòng nước xoáy tử thần. Lực lượng cứu hộ cắm biển cảnh báo và quây phao dọc hai bên dòng xoáy để khi gặp nạn, du khách có thể bám phao vào bờ hoặc chờ cứu hộ ứng cứu. UBND TP Ðà Nẵng cũng lập Quỹ cứu hộ và bảo vệ môi trường các bãi biển du lịch trên địa bàn tỉnh; triển khai xây dựng thí điểm ba trạm cứu hộ ven biển nhằm phục vụ quan sát tầm xa để kịp thời ứng cứu du khách.

Ngoài các phương tiện đơn giản như còi, loa điện, cờ và phao cứu sinh; việc trang bị ca-nô, mô-tô nước, bộ đàm, phao quây rất cần thiết nhằm chuyên nghiệp hóa hoạt động cứu hộ. Cứu người đuối nước đòi hỏi cứu hộ viên phải dũng cảm, ứng biến tình huống nhanh nhạy. Do đó, yêu cầu đặt ra phải thường xuyên tập huấn trang bị đầy đủ kỹ năng, kiến thức cứu hộ thành thạo; khả năng nhận biết về tình trạng dòng chảy, vùng xoáy và thời tiết trên biển cũng như phương pháp phòng ngừa và ngăn chặn... và có chế độ đãi ngộ hợp lý cho nhân viên cứu hộ. Các vùng xoáy trên bãi tắm thay đổi hằng năm theo thời tiết, thậm chí ngay trong một mùa đòi hỏi phải liên tục khảo sát để cảnh báo đúng vị trí nguy hiểm. Nhằm bảo đảm tuyệt đối an toàn cho du khách, lực lượng cứu hộ cần kiên quyết, thậm chí cưỡng chế nếu người tắm biển cố tình tắm tại những vùng nguy hiểm, khi biển động, thời tiết bất thường. Tăng cường tuyên truyền, khuyến cáo và phổ biến kỹ năng, kinh nghiệm xử lý tình huống cho du khách bằng nhiều hình thức để họ tự nâng cao ý thức bảo vệ tính mạng bản thân và cả gia đình khi tắm biển.

* Mới đây, đội cứu hộ Cửa Lò rất nhanh trí vừa nhồi tim, thổi ngạt, thông đường hô hấp mới cứu sống được một cô gái xuống tắm biển khoảng nửa tiếng thì bị ngã nước, bất tỉnh.

* Chiều 29-5, trong lúc tắm tại bãi biển xã Ðiền Lộc, huyện Phong Ðiền (Thừa Thiên - Huế), tám thanh niên bị sóng cuốn trôi xa bờ 200 m, trong đó có em Lê Thị Thoa, học sinh lớp 10 tử vong còn một em mất tích. Chiều 19-5, một thanh niên cũng chết đuối tại biển Tam Thanh, TP Tam Kỳ (Quảng Nam). Trước đó, trong ngày 6-2, liên tiếp xảy ra ba vụ chết đuối ở các bãi tắm Vũng Tàu, Bình Tiên và Ðại Lãnh (Khánh Hòa). Ðau đớn nhất là tại bãi biển Bình Tiên thuộc xã Công Hải, Thuận Bắc (Ninh Thuận), ba người trong một gia đình ngụ tại phường 11, TP Ðà Lạt (Lâm Ðồng) bị sóng cuốn trôi ra biển.

* Theo Ngân hàng Phát triển châu Á, ước tính Việt Nam mất khoảng 30.000 tỷ đồng/năm cho chi phí cấp cứu, điều trị phục hồi chức năng, mất khả năng lao động do tai nạn thương tích gây ra, trong đó đuối nước là một trong hai nguyên nhân hàng đầu.