Đại lễ Vesak năm nay được tổ chức tại Việt Nam đã ghi nhận sự tụ hội của những người con Phật từ nhiều dân tộc, chủng tộc và nhiều truyền thống khác nhau, xuất gia cho đến tại gia. Đây không chỉ là dịp để những người yêu kính Phật giáo khắp nơi là cơ hội để gặp gỡ, tưởng niệm, tôn vinh đức Phật mà còn là cơ hội để cùng lắng nghe, suy ngẫm về chân lý hòa bình, về tinh thần khoan dung, lòng từ bi. Đó cũng là cách để cùng phát huy, đưa những chân lý đó vào thực tiễn cuộc sống, hướng tới một xã hội giảm thiểu xung đột và khổ đau, thiết lập mối quan hệ hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển giữa các quốc gia, dân tộc và cùng xây dựng một thế giới hòa bình, an lạc cho toàn nhân loại.
Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Chủ tịch Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam chia sẻ, trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với những xung đột, khủng bố, chiến tranh, bất bình đẳng, khủng hoảng môi trường sinh thái và biến đổi khí hậu, sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang làm thay đổi mọi mặt đời sống và các cấu trúc truyền thống, thì hơn lúc nào hết cần cùng nhau phát huy những giá trị cốt lõi của đạo Phật nhằm góp phần giải quyết những thách thức vấn nạn toàn cầu. Đại lễ Vesak 2019 là hướng tới vấn đề này cũng chính là thể hiện mong muốn lãnh đạo Phật giáo thế giới hãy đoàn kết và dấn thân hành động nhập thế, chia sẻ các giải pháp trị liệu đối với các thách thức xã hội trong thời đại của chúng ta.
Với năm chủ đề lớn, “Sự lãnh đạo bằng chính niệm vì hòa bình bền vững”; “Cách tiếp cận của Phật giáo về gia đình hòa hợp, chăm sóc sức khỏe và xã hội bền vững”; “Cách tiếp cận của Phật giáo về giáo dục đạo đức toàn cầu”; “Phật giáo và cách mạng công nghiệp 4.0”; “Cách tiếp cận của Phật giáo về tiêu thụ trách nhiệm và phát triển bền vững”, các đại biểu tham dự đại lễ Vesak đã tập trung làm rõ, soi chiếu và lý giải dưới góc nhìn Phật giáo nhiều vấn đề của xã hội đương thời.
Trong phiên thảo luận đã có rất nhiều tham luận tập trung vào các vấn đề cụ thể như giáo dục lòng từ bi, vị tha cho giới trẻ, xây dựng đạo đức hiếu nghĩa, xây dựng lối sống gia đình, tâm linh Phật giáo và xã hội đương đại… Đại đức Thích Huệ Đạo - Ban Phật giáo quốc tế tỉnh Tiền Giang cho rằng, kinh tế phát triển, công nghệ phát triển vừa là cơ hội, nhưng cũng là thách thức cho toàn nhân loại với các vấn nạn như ô nhiễm môi trường, mất cân bằng sinh thái, xung đột sắc tộc, tôn giáo, đói nghèo, thất học, bạo lực tràn lan… Tuy nhiên, Đại đức Thích Huệ Đạo khẳng định, đạo Phật có thể giúp xã hội giải quyết những điều đó, bởi tôn giáo này giúp con người thay đổi suy nghĩ, lời nói, hành động, hài hòa giữa mọi người với nhau và với cả môi trường tự nhiên.
Bản tuyên bố do Thượng tọa Thích Đức Thiện, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trình bày gồm chín điểm đều nhấn mạnh các thông điệp về hòa bình, xã hội bền vững dựa trên lời dạy từ bi, trí tuệ của Đức Phật. Vesak 2019 đưa ra sáu cam kết chung, nêu rõ sẽ “chia sẻ trách nhiệm mạnh mẽ hơn nữa nhằm ủng hộ, xây dựng, duy trì và phát triển bền vững trong bối cảnh khủng hoảng xã hội, chính trị, kinh tế, văn hóa ngày càng sâu sắc và phức tạp”. Tuyên bố Hà Nam còn thể hiện quyết tâm mở rộng ý tưởng tâm từ bi, hành động thiện lành và giúp đỡ những người ngoài cộng đồng Phật giáo mà không có bất kỳ sự phân biệt nào; đề cao ý tưởng “nếu cá nhân chúng ta không làm thì ai sẽ làm đây?”. Các đại biểu Vesak kêu gọi nhà lãnh đạo thế giới cần chống lại mô hình cũ “kẻ mạnh hiếp kẻ yếu” bằng giải pháp đối thoại, phi bạo lực, đề cao khái niệm từ bi, trí tuệ giải quyết tranh chấp, xung đột...
