Thuyết phục nông dân trồng rau sạch
Khu vườn rộng ba nghìn mét ở Cầu Diễn của Nguyễn Hoàng Phương trở thành chỗ trồng cấy các loại rau củ quả bón bằng phân vi sinh. Những con vi sinh này sinh sôi nảy nở làm cho đất tơi xốp nuôi dưỡng cây hoàn toàn bằng chất hữu cơ không hóa chất.
“Đất của Việt Nam hầu hết đều bón phân hóa học nhiều, con vi sinh bị chết khiến đất bạc màu. Đất bạc màu thì càng phải bón nhiều phân hóa học, để lại những dư lượng phân tử hóa học lớn, 38 năm mới phân hủy được. Bón phân hóa học, trồng cấy thu hoạch rồi lại bón phân hóa học cứ thế trở thành vòng tròn luẩn quẩn không thoát ra được. Điều nguy hại nhất là rau trồng theo cách đó không phải là rau nữa mà thực ra chỉ là xác rau chứa nước và hóa chất”, KTS Nguyễn Hoàng Phương tâm tư.
Rau trồng được từ khu vườn ba nghìn mét, dĩ nhiên không thể ăn hết, nên Phương đã lập ra Greenner shops (Chợ xanh) trên Facebook để chia sẻ với nhiều người khác. Chợ xanh với rau hữa cơ “của nhà trồng được” ngày càng đông khách nên không đủ bán... Phương nghĩ đến những cánh đồng rau rộng lớn ở Đông Anh, ở Hoài Đức (ngoại thành Hà Nội), nơi đang bón phân hóa học và cung cấp sản phẩm cho nội thành. Anh tìm đến những người nông dân ở đó, thuyết phục họ bón rau bằng phân vi sinh. Mới đầu những người nông dân không chấp nhận, nhưng khi biết một lít phân vi sinh của Phương bán chỉ 250 nghìn đồng, rẻ hơn một nửa so với phân vô cơ thì họ đã đồng ý. Họ đồng ý cũng vì sau khi bón rau bằng phân vi sinh, toàn bộ rau đó sẽ được thu mua lại để bán trên “Chợ xanh”.
Nguyễn Hoàng Phương tâm sự: “Đó là cách làm mà người nông dân và người tiêu dùng đều thắng. Người nông dân có giải pháp để trồng rau an toàn, người tiêu dùng được tiêu thụ thực phẩm sạch, còn đất đai thì được hữu cơ hóa. Rau sạch phải ngon và rẻ hơn rau bẩn! Rau sạch trên thị trường đang bán với giá 30 nghìn đồng một cân, tôi chỉ bán 21 nghìn đồng”.
Thực phẩm đã nhiễm bẩn đến mức nhiều người Việt ở đô thị đã xem rau sạch như một thứ đặc sản. Nhưng Phương muốn rau trở về đúng nghĩa là rau, được nuôi dưỡng tự nhiên bằng hữu cơ vi sinh và bán ra với giá “rẻ hơn rau bẩn”. Thực tế cho thấy phân bón vi sinh trên thị trường rất đắt chỉ vì phải qua nhiều khâu trung gian nên giá bị đẩy quá tầm với của người nông dân. Nguyễn Hoàng Phương đã có thể sản xuất phân và cả thuốc trừ sâu vi sinh với quy mô lớn, giá rẻ dùng cho nhiều loại khác như café, hạt điều, cây ăn quả... Điều mà người đàn ông này thích làm mỗi khi đưa khách đến thăm trang trại của mình là bới đất cho họ xem... giun. Con vi sinh trong đất 20 phút lại nhân đôi một lần, hàng nghìn con vi sinh được đưa vào đất, cứ thế sinh sôi nảy nở... Cũng như sản phẩm rau của Phương ở “Chợ xanh” trên Facebook ngày càng đắt khách. Nhiều bậc phụ huynh đã yêu cầu nhà trường mua rau của “Chợ xanh” cho con em họ ăn.
Phương kể: “Một số trường học hỏi tôi xem rau có được cấp chứng chỉ gì của Nhà nước không? Tôi trả lời: “Rau của tôi không có chứng chỉ gì, vì chứng chỉ cao nhất của Nhà nước là VietGap vẫn cho phép phun thuốc trừ sâu bằng hoá chất, tuy nhiên tôi không dùng. Nhưng dùng rau sẽ biết chất lượng thế nào và bất cứ lúc nào cũng có thể giám sát tôi sản xuất rau như thế nào. Nhiều trường học đã mua rau của tôi và chất lượng thực tế đã vượt qua được những chứng chỉ về giấy tờ. Tôi rất vui vì trong vấn đề thực phẩm bẩn, lo nhất là trẻ con phải dùng thường xuyên có thể nguy hại cho thế hệ tương lai. Ban đầu, ý tưởng tôi làm rau sạch cũng là để cho đứa con mới học lớp hai của mình”.
Từ rau sạch, Nguyễn Hoàng Phương bắt đầu sản xuất cá sạch, thịt sạch và trứng sạch. Anh cho rằng, có rau sạch, sẽ có cá sạch, thịt sạch vì cá, gà, lợn ăn ngay chính sản phẩm rau sạch đó và được nuôi dưỡng hoàn toàn bằng hữu cơ.
Siêu thị thực phẩm sạch online từ triết lý của Bill Gates
“Chợ Xanh” ngày càng trở nên sôi động hơn với rất nhiều loại thực phẩm sạch cung cấp cho người tiêu dùng. Nguyễn Hoàng Phương muốn biến “Chợ xanh” thành một siêu thị online khổng lồ. Ý tưởng này xuất phát từ một quan điểm của Bill Gates viết trong cuốn sách “Con đường phía trước” mà Phương đọc cách đây 10 năm và rất tâm đắc: Trong tương lai người tiêu dùng và nhà sản xuất phải kết nối với nhau rất chặt chẽ, phải rất hiểu nhau. Một cái áo sơ-mi sẽ không sản xuất đại trà nữa, mà sản xuất theo số đo và phong cách thời trang của từng người. Khâu trung gian sẽ bị loại bỏ nếu không tạo ra giá trị gia tăng.
Phương hào hứng: “Chợ xanh của tôi thực ra là một sự kết nối nhà sản xuất và nhà tiêu dùng - một hiệp hội của người tiêu dùng tự thiết kế để dùng thực phẩm sạch - một giải pháp cho toàn thể và cũng cho chính mình. Tôi có thể hiểu sâu nhu cầu của người tiêu dùng và người tiêu dùng cũng hiểu sâu sản phẩm cũng như quá trình làm ra sản phẩm của tôi. Tôi vừa đưa lên “Chợ xanh” những cây bưởi trồng bằng hữu cơ lập tức nhiều người ở khắp mọi miền đặt hàng cho dịp Tết. Tôi có thể viết tên người mua trên từng quả bưởi đang ở trên cành mà họ đặt. Tôi cho rằng hình thức này là cách để giải quyết bài toán đầu ra cho nông nghiệp hiện nay. Nếu nhà sản xuất và tiêu dùng kết nối với nhau chặt chẽ sẽ không có chuyện dưa hấu hay hành tím bị ế đọng, phải kêu gọi người tiêu dùng cả nước “giải cứu”. Không có chuyện thương lái, ép giá, ăn chênh lệch cao. Có thể nói, với mô hình “Chợ xanh” thì tôi cũng là một kiểu thương lái mới - nhưng là thương lái kinh doanh sản phẩm sạch, công khai minh bạch từ quy trình sản xuất, chi phí sản xuất, chất lượng sản phẩm, kết nối người tiêu dùng và nhà sản xuất”.
“Thương lái” Nguyễn Hoàng Phương đang trong quá trình mở rộng “Chợ xanh” ra 63 tỉnh, thành phố trong cả nước. Mỗi tỉnh, thành phố, “Chợ xanh” sẽ đặt hàng và giám sát để mua những đặc sản sạch của địa phương đó. Cứ thế “Chợ xanh” có đủ các thực phẩm sạch mang đặc trưng từng vùng miền... Anh cũng đã mở “Chợ xanh” ở Đức, và sắp tới là Thái-lan.
Tới đây, những cánh đồng trồng rau bằng phân vi sinh ở Đông Anh và Hoài Đức sẽ cho thu hoạch, một lượng sản phẩm rất lớn sẽ đổ về “Chợ xanh”. Riêng Vân Nội một ngày có thể cung cấp 500 tấn rau. Cam kết bao tiêu toàn bộ sản phẩm cho nông dân của Nguyễn Hoàng Phương liệu có thực hiện được? Xem ra Phương đã đi rất xa so với ý tưởng trồng rau sạch cho con ăn ban đầu. Nhưng kiến trúc sư này đầy tự tin: “Tiêu thụ hàng trăm tấn rau một ngày không phải chuyện đùa, nhưng đây là câu chuyện trồng rau sạch để tất cả cùng thắng, lẽ nào rau sạch rẻ hơn lại không bán được như rau bẩn?”.
| Phương muốn rau trở về đúng nghĩa là rau, được nuôi dưỡng tự nhiên bằng hữu cơ vi sinh và bán ra với giá “rẻ hơn rau bẩn”. |
