Mở những lối đi khác
- Nhạc bình thường còn có sự khác biệt giữa các nước, nhạc thể nghiệm thì sao?
- Nhạc này tùy thuộc vào nghệ sĩ muốn trình bày âm nhạc như thế nào. Mỗi người có một cách trình bày riêng, thể loại nhạc riêng, tự tạo ra âm thanh, mỗi người một màu sắc khác nhau.
- Vậy khán giả Nhật nhận ra nghệ sĩ Việt Nam như thế nào?
- Tôi đem vô những mẫu âm từ đàn tranh, đàn bầu, sáo trúc, nhị... Chắc chắn nó sẽ khác rồi.
- Nhạc bình thường có bản nhạc, tổng phổ. Còn với nhạc thể nghiệm, làm sao để lưu giữ?
- Tôi lưu giữ cấu trúc bản nhạc bằng phần mềm vi tính chứ không ghi nốt như làm nhạc bình thường.
- Bạn có thể chơi lại bản nhạc thể nghiệm giống 100% so với lần chơi trước đó?
- Được. Tại tất cả âm thanh tôi lưu lại hết trong phần mềm của tôi. Muốn trình diễn lại giống như thế tôi chỉ việc bật lại phần mềm đã sắp xếp.
- Trong lúc trình diễn vẫn thấy bạn chơi thêm một vài nhạc cụ ngoài phần mềm đấy thôi?
- Những cái thêm thắt tôi cũng đã chuẩn bị trong phần mềm của tôi, nên chắc chắn giống rồi. Khác biệt khi nào tôi muốn khác thôi. Mà thật ra nó nên khác. Chứ giống thì nói làm gì.
- Trước đây, bạn đã "thể nghiệm" với dòng nhạc nào khác?
- Tôi có một khoảng thời gian nghe nhiều thể loại nhạc khác nhau và thử làm tất cả thể loại đó. Thể loại nào mà làm được hết rồi thì tôi chuyển. Thể nghiệm là thể loại nhạc cuối cùng mà tôi làm. Và tôi nghĩ nó sẽ không bao giờ kết thúc. Vì sự thể nghiệm luôn chuyển đổi. Các thể loại khác đã có tổng phổ, cấu trúc, tôi biết trước nó sẽ như thế nào. Còn nhạc thể nghiệm luôn mở những lối đi khác, cấu trúc nó thay đổi.
- Nghĩa là bạn thôi hẳn các thể loại khác?
- Tôi vẫn làm nhạc bình thường. Bạn bè quen biết nhờ thì mình làm. Nhưng cái đó như làm ngoài giờ chứ không muốn đi chuyên sâu. Tôi thiết kế âm thanh cho một số ứng dụng trên Ipad. Chính xác là tôi làm tất cả những việc gì liên quan đến âm nhạc. Tôi không giới hạn gì hết. Nhưng phần lớn thời gian tôi tập trung cho nhạc thể nghiệm. Vì bỏ một cái là tôi quên. Tại tôi xài nhiều phần mềm lắm. Đôi khi quên cách sử dụng hoặc những cấu trúc mình đã bày ra. Hoặc đôi khi mình có những ý tưởng sáng tạo, tự nhiên mình làm những công việc khác xong cũng quên hết. Tính tôi không nhớ lâu được.
Thể loại nhạc không còn là mục đích
- Bạn sẵn sàng hợp tác với các nghệ sĩ nhạc pop?
- Chắc chắn sẽ có. Với tôi bây giờ, thể loại nhạc không còn là mục đích. Tôi luôn cởi mở về sự hợp tác. Hay dở tôi cũng cởi mở hết. Bạn nào thích cộng tác tôi luôn sẵn sàng. Khán giả nào muốn tôi chia sẻ về âm nhạc của mình, tôi cũng cởi mở luôn.
- Âm nhạc thể nghiệm của bạn cũng như của các nghệ sĩ Việt Nam có sự biến đổi? Thí dụ ngày xưa cường độ to hơn, dữ dội hơn, nhưng dần dần nó dễ nghe hơn thì phải?
- Thật ra tôi cũng muốn thay đổi một chút. Nói chung là cũng nên thay đổi. Để người nghe cảm nhận âm nhạc thể nghiệm không chỉ có một màu. Âm thanh to nhỏ tùy thuộc nghệ sĩ chứ không phải do thể loại nhạc. Nhạc thể nghiệm tôi nghĩ rất dễ nghe và người nghe cũng có thể chung vui với nghệ sĩ. Cứ thoải mái thôi, không cần thiết phải gò mình vào cái gì!
- Nhạc thể nghiệm hình như dành cho những người "có điều kiện". Mình đang khó khăn cần tiền thì không thể ngồi làm nhạc thể nghiệm được?
- Cũng đúng, nhưng cũng tùy người. Nói chung có điều kiện làm gì chẳng được... (cười).
- Người chơi nhạc thể nghiệm sử dụng nhiều loại máy móc khác nhau để tạo âm thanh. Bạn chuyên về "nhạc cụ" gì?
- Tôi chuyên về phần mềm. Tôi sử dụng phần mềm của riêng tôi, viết sơ đồ của riêng tôi, biến đổi nó. Đồ của tôi chỉ có laptop thôi. Trong âm nhạc thể nghiệm thiết bị không quan trọng. Hồi trước tôi xài cũng nhiều đồ lắm. Giờ tôi cũng muốn giới hạn lại chút. Tôi muốn khai thác những tính chất trong phần mềm nhiều hơn. Để sau này tôi làm ra một phần mềm hoàn chỉnh cho âm nhạc thể nghiệm tại Việt Nam. Để thí dụ như anh cũng có thể sử dụng được. Phần mềm này không tập trung tạo ra âm thanh mà để mọi người kiểm soát được âm thanh của mình. Cái đó mới quan trọng.
- Tưởng những phần mềm như vậy đã có nhiều rồi?
- Đúng rồi, nhưng nó có giới hạn. Anh dùng anh mới biết được. Tôi tạo ra phần mềm để mọi người tiếp cận với âm nhạc thể nghiệm dễ dàng nhất. Còn những phần mềm khác anh phải bỏ thời gian đọc.
- Nhạc thể nghiệm mà ngày nào cũng diễn e hơi khó?
- Từ những năm 60 - 70, Nhật Bản cũng như mình bây giờ, diễn chẳng ai xem. Hoạt động lâu, số lượng người nghe, biết nhiều hơn. Số lượng nghệ sĩ ngày càng tăng, cộng đồng ngày càng lớn, việc trình diễn mỗi ngày là bình thường. Họ luôn kiếm tiền được từ âm nhạc của họ. Người Nhật đã tạo ra ảnh hưởng từ âm nhạc của họ trên khắp thế giới, nhờ thế họ có thể làm được như hôm nay. Hoạt động liên tục và có niềm tin vào con đường của mình, họ sẽ càng ngày càng thành công hơn thôi.
- Nhạc thể nghiệm cũng chia làm nhiều dòng?
- Dòng nào tôi cũng chơi hết rồi, cái chính của tôi vẫn là noise. Anh Vũ Nhật Tân chơi electro acoustic, cũng là phân nhánh của nhạc thể nghiệm. Còn có nhiều dòng khác mà tôi quên rồi. Như tôi bây giờ cũng không quan trọng dòng nhạc lắm. Tôi cứ chơi theo cái gì tôi nghĩ.
- Là người duy nhất ở TP Hồ Chí Minh theo đuổi nhạc thể nghiệm, có bao giờ bạn cảm thấy đơn độc?
- Tất nhiên là đơn độc. Động lực để tôi tiếp tục đến bây giờ do quan sát những người bạn khác trên thế giới - ở Nhật, Hồng Công, Trung Quốc... thấy được sức mạnh của họ. Họ vẫn hoạt động rất nhiều. Có khi chúng tôi cùng làm album, mỗi người một bài góp vô.
- Cảm ơn những chia sẻ của bạn!
| Nhạc sĩ Vũ Nhật Tân: "Người như Nguyễn Hồng Giang hiếm lắm, rất sáng tạo và thông minh. Sáng tạo ở chỗ tự mình hướng tới làm ra ngôn ngữ của mình. Cậu còn nghiên cứu các loại phần mềm thạo đến mức có thể tạo ra phần mềm của mình để làm nhạc của mình. Tất cả "made by Giang". "Mức độ sáng tạo của nhạc thể nghiệm Việt Nam chẳng kém Nhật, Mỹ, châu Âu. Vấn đề không phải ở nghệ sĩ. Cái chúng tôi đang cần và đang tự tạo ra là thị trường nội địa. Mục tiêu xa hơn là xuất khẩu âm nhạc và nghệ thuật của Việt Nam ra bên ngoài, thay vì nhập khẩu như nhạc pop nhập khẩu từ Hàn Quốc". |
| Nhạc sĩ, nhà sản xuất âm nhạc thể nghiệm Nguyễn Hồng Giang sinh năm 1991 tại TP Hồ Chí Minh, hoàn tất khóa học piano 11 năm tại Nhạc viện TP Hồ Chí Minh. Bắt đầu sáng tác, nghiên cứu, trình diễn nhạc thể nghiệm từ 2009, Giang sử dụng tiếng ồn kết hợp với những âm thanh số từ phần mềm vi tính để tạo ra âm nhạc của mình - không giới hạn trong những quy tắc phát triển âm nhạc thông thường. |
