Lương duyên bình dân
Trong gia đình vị bác sĩ người gốc bình dân Pa-le-xtin đã nhiều năm sinh sống tại Cô-oet, Ra-ni-a Phai-xan an Ya-xin cất tiếng chào đời ngày 31-8-1970 và lớn lên trong điều kiện thông thường. Cô có bạn ở nhiều tầng lớp khác nhau trong xã hội và được bố mẹ hướng theo lẽ sống “lao động là chìa khóa của thành công” nên rất chăm học. Hồi nhỏ theo học trường Anh ở Cô-oet, lớn lên vào trường Mỹ ở Cairô (Ai Cập) học ngành quản trị kinh doanh, đến đầu thập niên 1990, khi dân Pa-le-xtin bị người sở tại bài xích, cô theo gia đình chuyển sang định cư tại Gioóc-đa-ni.
Sau khi thất vọng vì hãng Apple không đánh giá đúng năng lực của mình, Ra-ni-a thi tuyển vào ngân hàng Citibank - thuộc sở hữu của vợ chồng công chúa Ai-sa, và để lại ấn tượng tốt đẹp. Tối 1-2-1993, trong một bữa tiệc, gái thuyền quyên đã gặp trai anh hùng. Thời điểm đó, hoàng tử Ap-đu-la bin an Hu-xê-in 31 tuổi đưa tiểu đoàn tăng thiết giáp ra sa mạc huấn luyện cũng tranh thủ về nhà thăm chị. Nhan sắc “chim sa cá lặn” với tiếng Anh lưu loát và tính nết đoan trang lập tức gieo tiếng sét vào trái tim chàng hoàng tử mang quân phục. Chỉ hai tháng sau buổi gặp đầu tiên, hoàng tử thỉnh cầu vua cha thân chinh đến tận nhà, nâng tay vị bác sĩ Pa-le-xtin và… mở đầu câu chuyện. Sau đó, ngày 10-6-1993, quốc vương đứng chủ hôn trong lễ cưới của đôi uyên ương. Trang phục cô dâu được cách điệu theo mẫu trang phục dân tộc Xi-ry cổ xưa, nên lộng lẫy và nặng… trịch: phải có năm phù dâu hỗ trợ, nàng dâu mới ngồi được vào xe rước. Mức hoành tráng chỉ thua đám cưới của người kế ngôi vị quốc vương thanh thế ở Trung Đông. Mặt khác, Ra-ni-a cũng không chuẩn bị tinh thần để làm hoàng hậu, vì chồng mình chỉ là con trai của hữu cung hoàng hậu Mu-na.
Nào ngờ…
Vua cha Hu-xê-in băng hà. Sau ba tháng chịu quốc tang, ngày 7-2-1999, Ap-đu-la tuy là con thứ vẫn được lên ngôi và ngày 22-3-1999 tuyên bố Ra-ni-a an Ap-đu-la là hoàng hậu Liên bang vương quốc Gioóc-đa-ni.
Khi hoàng hậu vào thăm trường học.
Gánh vác việc nước
Mới 29 tuổi, Ra-ni-a là hoàng hậu trẻ nhất trong các vương triều thời hiện đại. Bà biết, phải để cho người đời nhớ đến vì không chỉ nhan sắc tươi trẻ, mà cả những việc làm tốt đẹp chín chắn của mình, cho nên dành toàn tâm toàn ý vào các sứ mệnh xã hội và nhân văn. Và bà xắn tay lo liệu cải cách giáo dục, y tế, đẩy mạnh quảng bá du lịch ở Gioóc-đa-ni, triển khai đối thoại giữa phương Tây với thế giới A-rập. Bà đóng vai trò lớn trong hoạt động từ thiện. Ngay từ khi chưa thành hoàng hậu (1995), bà đã sáng lập quỹ Sông Gioóc-đan, cam kết biến thế giới này thành nơi tốt đẹp hơn cho phụ nữ và trẻ em. Bà đi khắp nước gặp gỡ dân chúng, khi đó, không ít trẻ con còn tỏ ra thất vọng thấy người hỏi chuyện mình chưa mang vương miện. Bà thành lập trung tâm cứu hộ đầu tiên cho phụ nữ, trẻ em bị bạo hành, tạo sự phối hợp nhịp nhàng giữa cơ quan nhà nước với tổ chức địa phương để bảo vệ hạnh phúc gia đình, lo tiêm chủng và trang bị máy tính cho tất cả các trường học để nối mạng in-tơ-net. Công lao trong sự nghiệp nâng cao vai trò của phụ nữ trong thế giới hiện đại và cống hiến vào sự phát triển mối quan hệ giữa các nước A-rập với châu Âu đã đưa hoàng hậu Gioóc-đa-ni đến diễn đàn kinh tế thế giới tại Đa-vôt (2008), diễn đàn Sáng kiến lãnh đạo toàn cầu của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF, 2000) và danh hiệu tiến sĩ luật danh dự của Đại học Ơc-xtơ (Anh, 2001). Khi tổ chức cực đoan Nhà nước Hồi giáo (IS) thiêu sống phi công Gioóc-đa-ni Moa an-Kasat-bê, đầu tháng 2-2015, bà đến tận nhà an ủi người vợ góa và cùng ngàn vạn người dân tuần hành lên án hành động man rợ của IS. Chính quốc vương Ap-đu-la II đã ôm chặt tang chủ và tuyên bố “truy đuổi IS đến viên đạn cuối cùng”. Ngày 17-9-2015, đến Đức để nhận giải thưởng Van-tơ Ra-tê-nau vì những nỗ lực xuất sắc nhằm thúc đẩy hòa bình và sự thấu hiểu giữa phương Đông và phương Tây, bà kêu gọi châu Âu rộng tay đón người tị nạn từ Trung Đông để tránh tạo ra một thế hệ đổ vỡ.
Hòa nhịp thời đại
Ra-ni-a là hoàng hậu đầu tiên trong thế giới A-rập sử dụng mạng xã hội. Năm 2008, bà mở kênh riêng trên YouTube để rộng đường quan sát cách tiếp nhận thế giới A-rập của người phương Tây, và clip đầu tiên của bà chỉ trong vài ngày đã có hơn 1,4 triệu lượt người xem. Bà còn lên sóng trò chuyện trực tiếp với “nữ hoàng truyền hình Mỹ” Ô-pra Uyn-phrây. Năm 2013, bà mở Instagram và bắt đầu chia sẻ những hình ảnh sinh hoạt đời thường của hoàng gia. Là người thích chu du - hoặc cùng quốc vương, hoặc đi riêng rẽ - bà đã đến hầu khắp các nước trên thế giới. Tuy thế, địa điểm ưa thích nhất của hoàng hậu Ra-ni-a là bãi biển A-ka-ba ở nước mình, nơi bà kéo cả gia đình lui tới thường xuyên để cùng đàn con chạy nhảy tung tăng và đắp những lâu đài bằng cát.
Bà sinh hạ cho hoàng gia Gioóc-đa-ni bốn người con: thái tử Hu-xê-in (sinh năm 1994), hai công chúa I-man (1996), Xan-ma (2000) và hoàng tử Ha-sim (2005). Mỗi tối bà dành chí ít hai giờ chơi với con, hướng dẫn con chớ xa rời đời sống thực tế và tạo cho chúng hình mẫu cuộc sống bình dị. Bà không viện đến đội ngũ cô hầu, chỉ để nữ gia sư duy nhất trong nhà kèm lũ trẻ học. Đội ngũ vệ sĩ riêng cũng được tinh giản tối đa để hoàng hậu dễ dàng tiếp cận dân chúng. Bà gây ấn tượng đặc biệt trong cách ăn mặc của mình: cung cách vẫn giữ nếp Hồi giáo, nhưng phong cách không thua siêu mẫu Âu Mỹ, vừa kiêu sa vừa gần gũi: nhiều khi đi tìm hiểu cuộc sống của thần dân, bà mặc quần gin cho gọn.
Hoàng hậu Ra-ni-a được dân chúng tin yêu vì là con người thân thiện, hảo tâm và giàu thẩm mỹ. Bà đã được các tạp chí Harpers and Queenbình chọn là “đệ nhất Phu nhân đẹp nhất 2011”, Vanity Fair- “đệ nhất Phu nhân mặc đẹp nhất thế giới 2013”. Bà thường nghe nhạc và chia sẻ sở thích với cậu trưởng Hu-xê-in. Bà mê đọc bộ truyện viết cho trẻ con Ha-ry Pot-tơ, và cũng tự mình viết bốn cuốn sách, trong đó có The Sandwich Swap, được đánh giá là bán rất chạy.
