Liên tục chiêu sinh
Nắm bắt được nhu cầu của nhiều gia đình nhỏ, các trung tâm đào tạo kỹ năng sống mỗi dịp hè về lại rầm rộ khai giảng các khóa học mới. Trên nhiều nẻo đường, trước cổng trường học các cấp, các trung tâm ngoại ngữ, tin học... đều dễ dàng nhìn thấy thông tin về chiêu sinh, khai giảng các lớp học kỹ năng sống ở nhiều độ tuổi. Ðáp ứng đối tượng đa dạng, nhưng các khóa đào tạo ưu tiên hơn cả với lứa tuổi vị thành niên. Chương trình học mỗi trung tâm một kiểu, thường được chia thành nhiều mảng nhỏ như kỹ năng thuyết trình, kỹ năng giao tiếp và ứng xử, tư duy hiệu quả, kỹ năng khám phá và thay đổi bản thân, làm việc nhóm... Tâm Việt, Thiện Việt, SmartFastKids, Sunny Smiles, Cung thiếu nhi Hà Nội... là những nơi các bậc phụ huynh thường lựa chọn để gửi con em theo học.
Mức chi phí cho một khóa học kỹ năng sống rất đa dạng, có thể chưa đến một triệu đồng, nhưng cũng có thể gấp mười lần như thế. Một khóa học kỹ năng sống đang được Trung tâm đào tạo kỹ năng sống TGM (TGM Corporation) chiêu sinh liên tục, sắp sửa khai giảng khóa học mới dành cho lứa tuổi từ 9 đến 12 với thời lượng 41 giờ với tên Thiếu niên siêu đẳng. Khóa học này có mức học phí là 7.800.000 đồng. Ðược biết, mức đầu tư thông thường cho một khóa học ở trung tâm này thấp nhất là 4.000.000 đồng. Trung tâm đào tạo SmartFastKids với thế mạnh nằm ở ngay trung tâm Hà Nội cũng thu hút sự quan tâm của nhiều bậc phụ huynh. Hiện tại ở đây đang triển khai các lớp đào tạo kỹ năng sống, tư duy sáng tạo, kỹ năng thuyết trình, Các môn năng khiếu hát, múa, vẽ, ảo thuật cho trẻ từ độ tuổi mẫu giáo, mầm non tiểu học, trung học cơ sở... với mức học phí khoảng 2.400.000 cho một khóa học 14 buổi. Chi phí này khiến không ít gia đình có mức sống bình thường ở phố đắn đo.
Có là chìa khóa vạn năng?
Hầu hết trong buổi làm quen đầu tiên khi tham gia các khóa học của TGM Corporation, người thuyết trình đều thẳng thắn thừa nhận, họ không bảo đảm 100% học viên sẽ thay đổi hay sẽ thành công hơn sau khóa học.
Chị Lê Thu Thủy, giảng viên Trường đại học Khoa học tự nhiên, Trường đại học Quốc gia Hà nội, sau mấy năm cho con tham gia các chương trình học ngoại khóa đã tự đúc rút, hơn ai hết, cha mẹ là người hiểu con mình nhất. Hiểu để nắm rõ con đang cần gì, đang thiếu gì để bổ sung và bổ sung cách nào cho hiệu quả. Không nhất thiết khi trẻ con yếu về giao tiếp ứng xử, đi học kỹ năng sống là cải thiện được. Ðiều này được chị đúc rút từ chính bản thân chị. Hai năm trước, khi con gái chị hơn mười tuổi, thấy con rụt rè, thiếu tự tin khi giao tiếp với người lạ, chị phân vân mãi không biết nên làm thế nào để giúp con khắc phục. Rồi chị quyết định cho con tham gia lớp ảo thuật ở Cung văn hóa thiếu nhi Hà Nội. Thế rồi cứ mỗi dịp nhà trường tổ chức hoạt động ngoại khóa, tiết mục ảo thuật của bé thường được chọn biểu diễn. Sự khéo léo, tỉ mỉ vốn có của bé được tận dụng cùng với lời khen của thầy cô, của các bạn khiến bé vui và tự tin hẳn lên. Bé hào hứng chỉ bảo cho các bạn... Nhờ thế mà trong giao tiếp con gái chị tiến bộ rất nhiều.
Mỗi một khóa học đều có điểm mạnh, điểm yếu. Những người làm cha mẹ nên cân nhắc xem con em mình có thật sự phù hợp với khóa học, tránh tình trạng tiền mất tật mang. Bên cạnh sự tiến bộ, cũng có không ít phản hồi trái chiều từ phụ huynh sau khi cho con em theo học các khóa đào tạo kỹ năng sống, trong đó nhiều người phàn nàn, con em họ sau khóa học có xu hướng tự tin thái quá vào bản thân. Có trẻ còn tuyên bố xanh rờn, không cần học giỏi, chỉ cần có kỹ năng sống là đủ! Ðang giai đoạn hình thành nhân cách, trẻ nhìn nhận vấn đề lệch lạc như trên quả là nguy hiểm.
Phụ huynh Hoàng Ðào Hải Yến, kế toán trưởng một công ty về du lịch ở Cầu Giấy, Hà Nội cho biết: Con trai chị năm nay hơn mười tuổi, học lực bình thường nhưng tính nhút nhát, không tự tin khi ra ngoài. Năm ngoái, chị cho con học một khóa học hơn 20 buổi tại một trung tâm khá tên tuổi gần nhà ở quận Hai Bà Trưng, học phí mất hơn hai triệu. Thời gian đầu theo học, cháu có sự thay đổi, nói nhiều hơn và cũng tự tin hơn trước. Tuy nhiên vào năm học, bận rộn với các môn học chính khóa, chị cũng không chú tâm đến uốn nắn thêm cho con, đến nay thì đâu lại đóng đấy.
Trong cuốn sách Mười cách thức rèn luyện kỹ năng sống cho tuổi vị thành niên (Nhà xuất bản Trẻ), của cố tác giả Nguyễn Thị Oanh, bà đã chỉ ra, người ta hay nhầm lẫn giữa kỹ năng và khả năng. Khả năng là những kỹ năng sống phát triển phù hợp nhất đối với từng loại nghề nghiệp, môi trường hoặc giai đoạn sống nhất định của con người. Còn kỹ năng sống là năng lực của mỗi người giúp giải quyết những nhu cầu và thách thức của cuộc sống một cách có hiệu quả. Trong quá trình bồi dưỡng kỹ năng sống cho trẻ ở tuổi vị thành niên, người lớn không nên áp đặt ý kiến của mình mà cần khơi dậy tiềm năng của trẻ, hỗ trợ sự phát triển tiềm năng này bằng thái độ thông cảm và tôn trọng. Lòng tự tin của trẻ sẽ lớn rất nhanh nếu người lớn nhìn nhận bằng con mắt mới và sáng tạo, và kiên trì... Vậy cho nên, các bậc phụ huynh cũng đừng quá kỳ vọng, chỉ với một vài tháng, năm bảy tháng, đầu tư cả đến chục triệu đồng, cho con theo học một vài khóa kỹ năng sống, mà lại khiến con trẻ lột xác thành người hoàn hảo...