Thẩm lậu qua biên giới
Ðể đối phó với lực lượng chức năng, thủ đoạn của dân buôn hàng lậu ở Móng Cái (Quảng Ninh) ngày càng ranh ma hơn, cách thức tổ chức chặt chẽ, thường xuyên thay đổi địa bàn hoạt động. Trước kia, hàng lậu từ bên kia biên giới được cửu vạn "cõng" theo đường mòn đến một số điểm tập kết, bốc lên ô-tô và thẳng tiến vào sâu nội địa. Nay, các đối tượng buôn lậu xé lẻ hàng, dùng đò vận chuyển qua sông, thuê cửu vạn vác qua các đường mòn biên giới. Sau đó, lợi dụng đêm tối, "đầu nậu" dùng xe mô-tô chở hàng đến các chợ, bến xe, nhà dân sát đường biên hoặc thuê xe ôm chở hàng thẳng lên khu vực dọc hai bên đường quốc lộ 18 từ km 16 (TP Móng Cái) đến khu vực thị trấn thuộc huyện Hải Hà nhằm né sự kiểm soát của Trạm kiểm soát liên hợp Km 15 - Bến tàu Dân Tiến.
Tùy từng mặt hàng sẽ có cách cất giấu khác nhau. Dân buôn hàng lậu thường giả làm khách du lịch, mang theo hàng lậu trong va-li, túi hành lý, xách tay qua các trạm kiểm soát. Ðối với hàng có giá trị lớn như ma túy, chíp điện tử, điện thoại di động, đồ chơi bạo lực... được cất giấu kỹ ở các vách ngăn, hầm hàng tự tạo trên xe tải, xe khách, công-ten-nơ, rất khó phát hiện; hoặc sử dụng nhiều ô-tô có cùng một biển kiểm soát, xe máy không đeo biển, đeo biển số giả vận chuyển pháo, rượu ngoại. Thượng tá Trần Thanh Ngân, Chính trị viên Ðồn biên phòng cửa khẩu Móng Cái cho biết, địa bàn quản lý khá rộng, phức tạp vì có nhiều tuyến đường mòn nên công tác chống buôn lậu gặp nhiều khó khăn. Theo Trạm kiểm soát liên hợp Km 15-Bến tàu Dân Tiến (Móng Cái), trong năm 2011 đã bắt giữ 138 vụ với tổng trị giá vi phạm gần năm tỷ đồng, trong đó thu giữ 864 viên ma túy tổng hợp, hơn 54 nghìn bao thuốc lá giả các loại, gần 13 tấn gà Trung Quốc nhập lậu, hơn 37 nghìn đồ chơi bạo lực.
Dân buôn lậu ở Lào Cai cũng xảo quyệt không kém, hoạt động mạnh ở các điểm nóng dọc sông Nậm Thi; sông Hồng và khu vực cửa khẩu phụ Bản Vược - Bát Xát. Hàng lậu luôn đầy ắp ở các kho chứa, nhà dân sát biên giới chỉ chờ đêm tối, sơ hở của lực lượng chống buôn lậu để tuồn qua. Các "đầu nậu" áp dụng phương thức "khoán gọn" tiền công, bắt đặt cọc tiền hàng nên cửu vạn phải tìm mọi cách vận chuyển an toàn, tránh bị bắt giữ. Nhiều kẻ có tiền án, tiền sự, nghiện ma túy, nhiễm HIV vận chuyển thuê hàng lậu rất liều lĩnh, sẵn sàng chống đối, đe dọa, khống chế lực lượng truy bắt để cướp lại hàng khi bị phát hiện, thu giữ.
Dân buôn lậu còn sử dụng nhiều cách thức trốn thuế như khai báo sai khối lượng, chủng loại, trị giá, mã số, thuế suất hàng hóa để trốn, gian lận thuế nhập khẩu khi làm thủ tục hải quan; lợi dụng chính sách ưu đãi đối với cư dân biên giới để vận chuyển hàng hóa nhiều lần qua cửa khẩu vào nội địa, hợp thức hóa bằng bảng kê mua hàng và phát hành hóa đơn trên khâu lưu thông...
Do đó, để "bắt tận tay, day tận mặt" bọn buôn bán, vận chuyển hàng lậu, quả không dễ chút nào. Dịp giáp Tết, Trạm kiểm soát liên hợp Km 15-Bến tàu Dân Tiến tăng cường nắm tình hình, xây dựng mạng lưới cộng tác viên, huy động tối đa, lực lượng mới bắt giữ, bóc gỡ được nhiều ổ nhóm, đường dây buôn lậu lớn, mang tính chuyên nghiệp, có tổ chức. Các lực lượng chức năng tỉnh Lào Cai nắm bắt các đầu mối thu gom, tập kết hàng lậu, chủ động phối hợp chặt chẽ kiểm tra, kiểm soát chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại, nhất là khu vực giáp biên giới; kiểm soát chặt chẽ khâu lưu thông, xác định các điểm đầu mối tập trung, trung chuyển, phát luồng hàng hóa. Trong số hàng lậu bị bắt giữ, nóng nhất vẫn là pháo nổ. Khác với quy luật trước đây là cận Tết mới rộ lên nạn buôn bán pháo nhập lậu, từ giữa năm, nhiều đối tượng chuyên nghiệp đã vận chuyển pháo nổ, điển hình là vụ Bùi Văn Ðoán ở xã Vạn Ninh, TP Móng Cái vận chuyển bốn thùng pháo giàn với 96 hộp, có trọng lượng hơn 150 kg.
...rồi tràn về các đô thị
Năm qua, kinh tế khó khăn, sản xuất một số mặt hàng trong nước bị đình trệ cũng tạo điều kiện thuận lợi để buôn lậu phát triển. Hà Nội là địa bàn có sức tiêu thụ lớn nhất miền bắc và cũng là địa bàn lý tưởng của hàng lậu. Hai tụ điểm phát luồng hàng lậu, hàng giả rất lớn và đã tồn tại từ lâu hiện vẫn chưa có giải pháp kiểm soát hiệu quả là chợ Ðồng Xuân và chợ Ninh Hiệp. Hàng lậu về Hà Nội theo mọi ngả đường, ngóc ngách, bằng đủ loại phương tiện, theo đường bộ, đường sắt, đường hàng không và cả đường thủy sẽ được tiêu thụ ngay tại địa bàn và tỏa đi khắp các tỉnh, thành. Liên tiếp các vụ bắt giữ thời gian qua cho thấy, hàng lậu từ biên giới vẫn không ngừng đổ về Thủ đô và số lượng bắt giữ so với thực tế tình hình vẫn chỉ là "muối bỏ bể". Ðêm 2-12, Cục Ðiều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan), An ninh kinh tế và QLTT Hà Nội phát hiện và bắt giữ sáu xe tải chở hơn 100 tấn hàng lậu ước tính hơn 10 tỷ đồng. Sáng cùng ngày, lực lượng liên ngành bắt quả tang Trần Văn Hải và Nguyễn Thị Thu Thủy vận chuyển 26 kg vàng trên chuyến tàu SP4 từ Lào Cai về ga Hà Nội. Cục trưởng Hải quan TP Hà Nội Nguyễn Văn Trường cho biết, năm 2011, Chi cục Hải quan sân bay quốc tế Nội Bài phát hiện nhiều vụ vận chuyển ma túy, vũ khí, ngoại tệ, sừng tê giác... với số lượng lớn, được ngụy trang tinh vi. Dân buôn lậu qua đường hàng không rất tinh vi, thường đóng vai hành khách có hành lý xách tay gọn nhẹ, nếu không có nguồn tin và biện pháp nghiệp vụ rất khó phát hiện, bắt quả tang.
Theo Ðại tá Nguyễn Văn Nông, Trưởng phòng CSKT Công an TP Hà Nội, hàng lậu về Thủ đô quá nhiều, bắt không xuể. Nếu "thượng nguồn" làm không chặt thì lực lượng chức năng của thành phố có căng sức cũng không thể chặn bắt hết. Mặt khác, tâm lý người dân thích dùng hàng lậu, hàng kém chất lượng vì giá rẻ cũng vô tình kích "cầu" tăng. Thậm chí có đối tượng buôn lậu trong nước còn đặt hàng các loại hàng nhái, hàng rởm để các cơ sở của người Trung Quốc sản xuất rồi tuồn về Việt Nam kiếm lời. Theo Thông tư số 60, liên bộ công thương, tài chính, công an, từ 1-7 về chế độ hóa đơn chứng từ đối với hàng hóa nhập khẩu, kinh doanh hàng hóa nhập khẩu, đối với hàng hóa đang bày bán tại cửa hàng, kho, bến bãi... được phép xuất trình hóa đơn chứng từ trong vòng 72 giờ (trước đây chỉ được 24 giờ) nên các đối tượng có thêm thời gian để hợp thức giấy tờ. Nhiều vụ bắt giữ thực phẩm mất an toàn vệ sinh cho thấy, nguy cơ mua phải đồ ăn bẩn của người dân luôn nhãn tiền. Sáng 9-12, CSKT và QLTT Hà Nội phát hiện xe ô-tô BKS 34L - 8157 và xe ô-tô BKS 33M-2827 vận chuyển từ Móng Cái (Quảng Ninh) về chợ đầu mối Hạ Vĩ (Thường Tín - Hà Nội) hơn 7,7 tấn gà lậu, ước tính trị giá khoảng 600 triệu đồng. Chiều 29-12, lực lượng chức năng kiểm tra kho hàng của Công ty CP xuất nhập khẩu thực phẩm Bách Hợp (kho 10B Nhà máy xe lửa Gia Lâm, 551 Nguyễn Văn Cừ, phường Gia Thụy, quận Long Biên) phát hiện một loạt mặt hàng thực phẩm cận date (hạn sử dụng), hết date cả năm trời như mì, thịt hun khói, xúc xích... đang được "phù phép" thành hàng trong hạn sử dụng, thay đổi nhãn mác xuất xứ để tung ra thị trường.
Mặc dù bị đánh mạnh, song do lợi nhuận, nên trong tháng cận Tết, bọn buôn lậu sẽ hoạt động tinh vi hơn. Ðể ngăn chặn hiệu quả hơn "dòng" hàng lậu, phải triển khai đồng bộ các biện pháp như đẩy mạnh tuyên truyền để người dân không tiếp tay, tham gia buôn lậu; lực lượng chức năng huy động lực lượng, phương tiện trấn áp, bắt giữ hiệu quả hơn nữa, tập trung ở các địa bàn trọng điểm; chặn đứng hàng lậu ngay từ biên giới, cửa khẩu; kiểm tra giám sát hàng hóa nhập khẩu nhằm ngăn chặn hành vi lợi dụng chính sách thông thoáng để gian lận thương mại...; tăng cường nắm tình hình để phát hiện các tổng kho chứa hàng lậu, hàng nhái...
