“Xin hãy qua đây, tôi rất cần nói chuyện”, người gọi yêu cầu. Đó là Mamta Kumari, một phụ nữ mà Jha từng giúp vượt qua chứng trầm cảm trong lần mang thai đầu vào năm 2018. Khi tới nhà Mamta, Jha được giới thiệu với Anjali Kumari, người đang mang thai đứa con đầu lòng. “Chị dâu tôi đang mang thai được bốn tháng, nhưng đã không ăn uống điều độ trong nhiều ngày, liên tục nhốt mình trong phòng, khóc lóc và kích động”, Mamta cho biết. Ngay cả trước khi Mamta trình bày, thông qua các dấu hiệu ban đầu, Jha nhận ra căn bệnh trầm cảm trong khi mang thai của Anjali.
Jha từng làm việc cho “đường dây nóng” nhằm hỗ trợ các phụ nữ trầm cảm trong khi mang thai và sau sinh tại Bihar. Đường dây này do tổ chức phi lợi nhuận Ấn Độ Innovator in Health (IIH), phối hợp Quỹ Nghiên cứu Schizophrenic (SCARF Ấn Độ) thành lập năm 2018. Những người gọi đến đường dây nóng đều được cung cấp hai lựa chọn: nghe các tin nhắn, tiểu phẩm hoặc bài hát được ghi âm sẵn về tình trạng tinh thần của những người mẹ hoặc nói chuyện với chuyên gia tư vấn. Tất cả những dịch vụ này đều được miễn phí.
Theo CNN, trầm cảm khi mang thai hoặc trong năm đầu tiên sau khi sinh là một trong những chứng rối loạn tâm thần phổ biến nhất ảnh hưởng đến phụ nữ trên toàn thế giới. Một báo cáo của Bộ Y tế Ấn Độ cho thấy, tại bang Bihar rộng lớn của Ấn Độ, cứ bốn phụ nữ thì có một người bị ảnh hưởng bởi tình trạng này. Tuy nhiên, ước tính tỷ lệ bác sĩ tâm lý trên con số 100.000 dân chỉ là 0,75 trên cả nước.
Ông Homam A.Khan, Giám đốc IIH, người phụ trách dự án “đường dây nóng” cho biết, nguyên nhân bang Bihar ghi nhận số lượng lớn phụ nữ trầm cảm trong lúc mang thai và sau sinh một phần là do áp lực khi lấy chồng quá sớm. Các cô gái tại Bihar lấy chồng khi chỉ mới 15, 16 tuổi và phải chuyển đến ở với chồng, thường là ở một ngôi làng khác, đồng nghĩa với việc gần như cắt đứt mối quan hệ với gia đình của mình. Không chỉ vậy, nghèo đói cũng khiến sức khỏe thể chất người mẹ kém trong khi mang thai và sau sinh. Phần lớn người dân ở đây bị suy dinh dưỡng và sống trong tình cảnh “nghèo cùng cực”. Ước tính, có tới gần hai phần ba phụ nữ, chiếm hơn 63% dân số ở Bihar bị thiếu máu khi mang thai.
Dịch vụ đường dây nóng đã giúp những người phụ nữ cảm thấy nhẹ nhàng hơn và muốn giải quyết các vấn đề của họ. Không chỉ vậy, những người gọi điện đến đường dây nóng cho biết, họ đã lắng nghe và làm theo các liệu pháp mà các nhân viên tại dự án tư vấn, chẳng hạn như các bài tập thở. Một số bệnh nhân thậm chí còn nghe các tin nhắn tư vấn trong khi làm việc nhà.
TS Prabha Chandra, Trưởng bộ phận sức khỏe tâm thần trong khi mang thai và sau sinh tại Viện Khoa học thần kinh và sức khỏe tâm thần quốc gia Ấn Độ tin rằng, các chương trình như thế này có giá trị rất lớn trong việc giải quyết gánh nặng về sức khỏe tâm thần trong khu vực. Bởi người dân địa phương được đào tạo để tự giúp đỡ chính cộng đồng của họ. Điều này “rất cần thiết ở một đất nước như Ấn Độ, nơi không có đủ lượng bác sĩ tâm lý”.
Dù vậy, đường dây nóng nói trên chỉ hoạt động trong bảy tháng do thiếu các nguồn kinh phí. Các nỗ lực để khởi động lại đường dây thông qua nguồn tài trợ mới đã bị trì hoãn khi mọi sự chú ý và nguồn lực phải tập trung cho đại dịch Covid-19 sau đó. Song mới đây, khi trình bày về vấn đề ngân sách tại Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Ấn Độ Nirmala Sitharaman cho biết, chính phủ sẽ tái khởi động một chương trình chăm sóc sức khỏe tâm thần qua điện thoại quy mô quốc gia để cung cấp dịch vụ tư vấn và chăm sóc miễn phí 24/7 cho người dân trên khắp đất nước trong thời gian sớm nhất.
