Đưa “đại dương” vào lớp học

Malaysia có đường bờ biển dài khoảng 4.800km, với nền kinh tế phụ thuộc chặt chẽ vào tài nguyên biển, từ du lịch, dịch vụ tới hậu cần, ngoại thương. Quốc gia Đông Nam Á đang nỗ lực đưa những kiến thức và kỹ năng bảo tồn biển vào hệ thống giáo dục phổ thông, qua những chương trình trải nghiệm thực tế để thu hút học sinh.

Học sinh thực hành bảo vệ môi trường bên bờ biển. Ảnh: GETTYIMAGES
Học sinh thực hành bảo vệ môi trường bên bờ biển. Ảnh: GETTYIMAGES

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, các nhà giáo dục Malaysia đã xác định yêu cầu đặt ra đối với chương trình giáo dục phổ thông là giúp trẻ em hiểu rõ mối liên hệ giữa con người và đại dương. Hiện nay, đây không còn là môn học tự chọn, mà trở thành một phần trong chương trình phổ thông nhằm xây dựng “thế hệ công dân có trách nhiệm với hành tinh xanh” của Malaysia.

GogoKids là một trong những nền tảng học tập dành cho trẻ em đang cung cấp gói công cụ hỗ trợ việc học và tìm hiểu về sinh vật biển và khoa học đại dương, đưa những giờ học trở nên thú vị hơn với lứa tuổi học sinh. Nhà sáng lập và Tổng Giám đốc điều hành (CEO) nền tảng GogoKids, bà Yan Lin cho biết: “Chúng tôi giúp việc học trở nên thú vị và dễ dàng, cung cấp giải pháp cho phụ huynh và nhà trường. Chương trình trải nghiệm biển của GogoKids thường được tổ chức tại các địa điểm như khu vui chơi Wonderland Explorers - đối tác chiến lược của GogoKids - nơi trẻ em được thực hành trực tiếp các thí nghiệm về đại dương”.

Trước khi rẽ hướng sang giáo dục, bà Yan Lin vốn là một kỹ sư. Với xuất phát từ ngành kỹ thuật, bà đã kết nối với các nhà giáo dục để đưa những trải nghiệm học tập trở nên vui vẻ và thực tế hơn. “Đây chính là lý do GogoKids không chỉ là một nền tảng tìm kiếm khóa học thông thường mà tập trung sâu vào các chương trình trải nghiệm như "Nhà sinh học biển", hay các trại hè khoa học”, bà cho hay.

Ngoài học tập về đại dương, khóa phát triển kỹ năng mềm thông qua hoạt động thực địa của GogoKids còn bao gồm chương trình “Kiểm lâm nhí” hay “Nhà sinh học biển”. “Chúng em đã có một buổi học rất vui vẻ và học được rất nhiều điều. Em thích tất cả mọi thứ về cá. Sau trải nghiệm ở khu bảo tồn biển, em còn giữ lại tất cả các dụng cụ thí nghiệm”, Seow Peh - học sinh lớp 5, cho biết.

Bà Yan Lin nhấn mạnh: “Tôi luôn tin tưởng vào việc tạo ra tác động tích cực đến cuộc sống của mọi người. Chúng ta, thế hệ hiện tại, có trách nhiệm định hình thế hệ tương lai mà chúng ta mong muốn. Thông qua các hoạt động trải nghiệm về sinh vật biển và khoa học đại dương, trẻ em sẽ học được về vai trò và sự quan trọng của biển theo phương pháp giáo dục tích cực và giải quyết vấn đề”. Mô hình “học tập qua trải nghiệm” cũng đang được triển khai tại các cơ sở giáo dục của Malaysia, cho phép trẻ em không chỉ ngồi sau bàn học mà thật sự hóa thân thành những nhà sinh học biển tương lai.

Trường SMK Sultan Ismail tại Johor Bahru, một thành phố cảng lớn của Malaysia, trẻ em được trang bị các thiết bị quan sát chuyên dụng, tham gia vào các buổi khảo sát thực địa ở rừng ngập mặn. Giáo viên hướng dẫn học sinh trực tiếp đo đạc chỉ số môi trường và tìm hiểu về hệ sinh thái biển một cách trực quan sinh động nhất. Ông Chan Soon Seng, CEO của chương trình Teach for Malaysia (tạm dịch là “Dạy học vì Malaysia”) nhận định rằng, việc cho trẻ tiếp xúc với khoa học đại dương từ sớm giúp kích thích sự tò mò tự nhiên và xây dựng tư duy phản biện, bởi khi trẻ đối mặt các vấn đề thực tế như ô nhiễm nhựa hay tẩy trắng san hô, các em sẽ tự động hình thành cơ chế giải quyết vấn đề bằng kiến thức STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học).

Theo ông Chan Soon Seng, sự thành công của Gogo Kids chứng minh rằng việc tích hợp liên môn và kiến thức môi trường vào các chủ đề đại dương sẽ giúp chương trình phổ thông bớt khô khan, tạo ra sự kết nối cảm xúc giữa học sinh và thiên nhiên, từ đó nuôi dưỡng tình yêu biển đảo một cách bền vững.

Với một quốc gia có diện tích mặt nước lớn hơn cả diện tích đất liền như Malaysia, việc đưa khoa học đại dương vào giáo dục phổ thông được xem là thiết yếu để bảo vệ “không gian sinh tồn” này trong tương lai. Tiến sĩ ngành giáo dục Wong Theen Yoong cho biết, giáo dục khoa học biển trong chương trình phổ thông được xem là “chìa khóa” bảo vệ tương lai kinh tế của Malaysia, bởi một khi trẻ em hiểu được giá trị sinh thái của biển, các em sẽ trở thành những "đại sứ" bảo tồn, giúp ngăn chặn sự suy thoái tài nguyên biển và đại dương.