Chính sách thuế xanh tại Nhật Bản

Kể từ sau khi xảy ra trận động đất - sóng thần hồi tháng 3/2011 và sau thảm họa môi trường của Nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1, Chính phủ Nhật Bản đã nghiên cứu, điều chỉnh và hoàn thiện hệ thống chính sách thuế liên quan môi trường và các ngành năng lượng.

Nhật Bản khuyến khích sử dụng xe tiết kiệm nhiên liệu. Ảnh: ASAHI SHIMBUN
Nhật Bản khuyến khích sử dụng xe tiết kiệm nhiên liệu. Ảnh: ASAHI SHIMBUN

Trước đó, chiến lược phát triển kinh tế xanh của Nhật Bản lần đầu được thông qua vào tháng 12/2009 và sửa đổi vào tháng 6/2010. Chiến lược này đề ra mục tiêu thúc đẩy phát triển kinh tế Nhật Bản trong mối quan hệ với môi trường và các ngành năng lượng để hướng tới một nền kinh tế carbon thấp. Để thực hiện mô hình kinh tế xanh, Chính phủ Nhật Bản đã ban hành nhiều chính sách trong đó có hệ thống chính sách thuế liên quan môi trường nhằm giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó với tình trạng biến đổi khí hậu (BĐKH).

Theo Asahi Shimbun, hiện nay, tại Nhật Bản có hai loại thuế liên quan môi trường rõ rệt, đó là thuế với phương tiện giao thông vận tải và thuế năng lượng. Thuế xe cộ được thiết kế để khuyến khích sử dụng xe tiết kiệm nhiên liệu, giảm khí thải, bảo đảm các phương tiện được bảo trì tốt. Hệ thống này bao gồm nhiều loại thuế khác nhau, như thuế ô-tô là thuế hằng năm áp dụng cho các phương tiện được đăng ký tại Nhật Bản, dựa trên dung tích động cơ và loại xe. Thuế áp dụng cho tất cả các loại xe cá nhân, xe tải và xe bus.

Ngoài ra, thuế trọng lượng xe được thu trong quá trình kiểm định xe bắt buộc, dựa trên trọng lượng và loại xe, xe càng nặng thì mức thuế càng cao, phản ánh tác động lên hạ tầng đường bộ. Một số loại xe thân thiện môi trường có thể được giảm hoặc miễn thuế trọng lượng tùy thuộc vào mức phát thải. Bên cạnh đó, “đất nước mặt trời mọc” cũng đang áp dụng thuế hiệu suất môi trường khi mua xe mới hoặc xe cũ. Các xe có mức phát thải thấp và tiết kiệm nhiên liệu cao sẽ được áp dụng mức thuế thấp hơn.

Để hạn chế sử dụng năng lượng hóa thạch và thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo, ngày 1/7/2012, Nhật Bản đã đưa ra dự án thuế mang tên "Feedin-taiffs", cắt giảm mạnh khí nhà kính, tập trung kiểm soát lượng phát thải CO2 trong trung và dài hạn. Đặc biệt, các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa có hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) công nghệ xanh ở Nhật Bản đang được giảm nghĩa vụ thuế là 12% trên tổng chi phí R&D.