Nhiếp ảnh gia Nguyễn Xuân Khánh :

"Đừng nghĩ, cứ chụp thôi"

Nguyễn Xuân Khánh sinh ra và lớn lên ở Nha Trang, bắt đầu chụp ảnh nhiều từ sau năm 2010. Chỉ trong một thời gian ngắn, anh đã trở thành một nhiếp ảnh gia được nhiều người biết đến không chỉ ở Việt Nam bởi sự khác biệt trong cách tìm tòi, phát triển các đề tài và chụp ảnh.

Thành nội Huế - xưa (1968) và nay.
Thành nội Huế - xưa (1968) và nay.

Nổi tiếng với "Việt Nam xưa và nay"

- Đã hơn hai năm kể từ khi độc giả biết đến anh với bộ ảnh "Việt Nam xưa và nay - nhìn về quá khứ" (Looking into the past), đã có sự thay đổi nào trong công việc và cách anh chụp ảnh?

- Công việc có phần bận rộn hơn trước nên thời gian dành cho nhiếp ảnh cũng đã giảm bớt, mặc dù vậy tình yêu dành cho nhiếp ảnh trong tôi vẫn không thay đổi. Hiện tại, tôi vẫn chụp những gì mình thích. Nếu có thay đổi thì đó là góc chụp có thể tốt hơn vì mình đã rút kinh nghiệm từ những lần chụp trước.

- Tổng cộng bộ "Looking into the past" cho đến nay đã có bao nhiêu tấm?Anh còn giữ ý định sẽ đi thật nhiều tỉnh, thành khắp Việt Nam để chụp "Việt Nam xưa và nay"?

- Cho đến nay, bộ ảnh nhìn về quá khứ "Looking into the Past" đã có khoảng 100 tấm hình. Đây là một dự án ảnh dài hơi nên tôi vẫn sưu tầm hình ảnh và tư liệu để khi có điều kiện mình vẫn thực hiện. Mục tiêu của tôi không chỉ là những tấm hình "xưa - nay" đang thực hiện mà về sau còn là những tấm hình lịch sử lồng vào hiện tại.

- Business Insider, Daily Mail, The Times... đã từng đăng bài phỏng vấn việc anh thực hiện bộ ảnh này. Họ thường quan tâm đến điều gì trong cách anh chụp hình?

- Họ chú ý đến sự thú vị, ý nghĩa của những bức hình, những thông điệp mà tôi muốn nói với người xem. Đó là sự thay đổi ở Việt Nam, và sự khác lạ về văn hóa trong mỗi bức hình, từ đường phố, đời thường cho đến kiến trúc...

Chụp phim: Bài học từ "tai nạn"

- Từ máy số đến máy phim và trở nên đặc biệt yêu thích việc chụp chồng phim, những sự thay đổi này đã diễn ra trong cảm xúc của anh về ảnh như thế nào?

- Tôi rất thích những chiếc máy ảnh cơ vì vẻ hoài cổ và vì những thiết kế của nó. Lên phim và bấm máy ở những nơi mình thích có một cảm giác thú vị mà không thể diễn tả được bằng lời. Những kết quả bất ngờ từ việc chụp chồng phim luôn mang lại cảm giác thú vị, đa số những bức ảnh bạn không thể đoán trước được kết quả của nó như thế nào mà chỉ có thể mường tượng một cách tương đối. Đây cũng là một trong những điều thú vị thu hút người chụp phim. Một chút kinh nghiệm cùng "máu liều" sẽ giúp bạn có những bức hình chồng phim thú vị hơn; ngược lại nếu bạn sợ hình hỏng hay hình xấu thì chẳng bao giờ bạn chụp được những bức chồng phim thú vị.

- Nghe nói chụp phim rất tốn kém, cầu kỳ và khó mua phim nữa?

- So với máy số, khởi đầu với máy phim ít tốn kém hơn vì đầu tư về máy móc, thiết bị không cao. Về lâu dài có thể tốn kém nhưng nó còn phụ thuộc vào người chụp nhiều hay ít, chụp phim tốt đắt tiền hay không. Về kỹ thuật, chụp phim hay chụp số cũng tương tự nhau như lấy nét, đo sáng, khẩu/tốc... Ngày nay chụp phim không còn cầu kỳ như trước vì người chụp không phải vào phòng tối để xử lý phim mà đã có các lab ảnh làm thay bằng máy móc về việc tráng/scan ảnh. Nhiều loại phim ngày nay đã không còn được sản xuất, và phim cũng được sản xuất ít đi vì người chụp thưa dần do sự phát triển về công nghệ của máy kỹ thuật số. Có thể nói việc mua phim ngày càng khó hơn trước, đặc biệt là đối với người chơi phim ở những tỉnh thành khác ngoài Sài Gòn và Hà Nội. Đây cũng là một trong những lý do cản trở người chơi mới, hoặc những người muốn tìm hiểu về ảnh phim ở Việt Nam.

- Anh có thể kể lại một số "tai nạn nghề nghiệp" khi rửa phim và chụp phim, đặc biệt là với việc chụp ảnh chồng phim?

- Những "tai nạn" trong chụp phim là khó tránh khỏi cả về chủ quan như tuột phim, lắp sai phim hoặc chỉnh sai ISO... và khách quan do trong quá trình tráng/scan phim ở lab hoặc bị thất lạc phim. Nhưng cũng chính những "tai nạn" này lại làm ảnh phim càng cuốn hút người chơi; vô hình trung những "tai nạn" trong khi chụp phim lại tạo cho người chơi có thêm tính kiên nhẫn, học được cách kiềm chế bản thân... Những cảm giác bực bội, hay sự quyết tâm phải quay lại nơi bị "tai nạn" để chụp lại cho bằng được bức ảnh là những cảm giác chỉ có ở ảnh phim mà ảnh số không có được, nó làm cho cuộc sống thêm thú vị và đỡ nhàm chán hơn.

- Anh không còn là một nhiếp ảnh gia tay ngang nữa - dù như anh nói, nhiếp ảnh ở Việt Nam vẫn chủ yếu là tự học. Anh đã tự học như thế nào?

- Ngoài việc đọc các bài viết và tài liệu trên mạng, với tôi cách học tốt nhất là xem ảnh của người khác càng nhiều càng tốt, đặc biệt là ảnh của những nhiếp ảnh gia mình yêu thích, hoặc có phong cách chụp mình thích.

"Don't think, just shoot" (Đừng nghĩ, cứ chụp thôi)

- Trang http://www.shootingịlm.net/ do anh thành lập hiện đã thu hút được nhiều độc giả quốc tế chứ không phải Việt Nam. Điều này có lạ lùng không?

- Thật sự không, vì bản thân nội dung trang web được trình bày với 100% tiếng Anh. Có thể nói Shooting Film hiện là một trong những trang web/blog hiếm hoi trên thế giới chỉ nói về ảnh phim. Người chụp phim ngày nay đã ít, ở Việt Nam càng ít hơn nên đối tượng tôi muốn nhắm đến và chia sẻ là tất cả người chụp phim trên thế giới chứ không chỉ riêng Việt Nam. Đây cũng là nơi họ có thể chia sẻ hình ảnh, những lý do họ thích chụp phim... với những người yêu phim khác.

- Anh lựa chọn các tác giả đưa lên giới thiệu như thế nào? Anh thấy có sự khác biệt giữa cách chụp/lựa chọn chụp của người chụp ảnh tại Việt Nam và người chụp các nước khác?

- Tôi không lựa chọn tác giả để giới thiệu trên Shooting Film mà để mọi người gửi đến để chia sẻ. Shooting Filmnhư là chiếc cầu nối giữa những người chụp ảnh phim. Như đã nói ở trên, Shooting Film là một sân chơi dành cho mọi người, là nơi giới thiệu hình ảnh của những người yêu thích ảnh phim, từ người mới tham gia cho tới những nhiếp ảnh gia nổi tiếng. Về ảnh phim, tôi cảm nhận hình ảnh của người chụp trên thế giới phóng khoáng, sáng tạo và họ chịu khó "phá phim" hơn người chụp tại Việt Nam.

- Sau "Việt Nam xưa và nay", chồng phim, cảm hứng chụp ảnh hiện nay của anh là đề tài gì và với phong cách chụp như thế nào?

- Phong cách chụp của tôi vẫn vậy, vẫn thích chụp lại phong cảnh, đời thường những nơi mình đã qua nhằm lưu trữ và chia sẻ với bạn bè. Ngoài ra tôi cũng thích chụp chân dung cho người thân, bạn bè mỗi khi có thời gian rỗi hoặc có những ý tưởng mới...

- Anh có mơ ước gì trong việc chụp ảnh không?

- Tôi chỉ muốn chụp bức ảnh tốt nhất trong khả năng của mình nhằm chia sẻ với mọi người. Cảm giác được bấm máy những nơi mình đã qua đối với tôi là vui rồi.

- Một trong những slogan của anh về chụp ảnh là "Don't think, just shoot". Anh vẫn thường làm theo nó à? Chụp ảnh mà không nghĩ?

- "Don't think, just shoot"là một slogan xuất phát từ Lomography với phong cách chụp phóng khoáng. Nói chụp mà không nghĩ cũng không chính xác nhưng với tôi, mọi thứ phải tự nhiên mà không sắp đặt. Don't think, just shoot" - Chụp mà không nghĩ, nhưng thật ra trong đầu người chụp đã mường tượng ra được những gì cần chụp, những gì sẽ diễn ra tiếp theo. Nó diễn ra trong một thời gian rất ngắn, đây là bản năng của những người "chụp mà không nghĩ", đặc biệt với những người thích chụp ảnh đời thường.

- Xin cảm ơn anh với cuộc trò chuyện thú vị này!

Có thể bạn quan tâm