Dù là phim vẫn khó chấp nhận
Chỉ mới xem trailer bộ phim “Vợ ba” trên mạng xã hội, chị Nguyễn Thị Hồng (quận Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh) đã toát mồ hôi. Càng bức xúc hơn khi người mẹ một con này biết được nữ diễn viên nhí vào vai có nhiều cảnh nóng trong phim chỉ 13 tuổi. “Không dám bàn về nghệ thuật nhưng là người mẹ có con gái tôi không chấp nhận cách sử dụng diễn viên của đoàn phim. Sao không đóng thế hay lựa diễn viên lớn tuổi hơn để vào vai có quá nhiều cảnh táo bạo, cảnh ân ái như vậy? Việc để một đứa trẻ vào khung cảnh ân ái như vậy thì dù đạt được ý đồ nghệ thuật vẫn khó thuyết phục người xem”, chị Hồng chia sẻ.
Đồng quan điểm, Luật sư Trần Thị Ngọc Nữ, Chi hội trưởng Chi hội Luật sư, Hội Bảo vệ quyền trẻ em TP Hồ Chí Minh cho rằng, mặc dù có sự đồng ý từ phía gia đình nhưng việc đoàn phim để một bé gái dưới 15 tuổi đóng những thước phim gợi cảm là không thể chấp nhận được. Luật sư Trần Thị Ngọc Nữ lý giải: “Luật Trẻ em đặt ra rất nhiều quy định để bảo vệ trẻ, tại sao chúng ta lại đặt một bé gái vào bộ phim như vậy? Để trẻ phát huy tài năng là tốt, đóng phim càng đáng khích lệ nhưng vấn đề là phim phải phù hợp với độ tuổi, với thuần phong mỹ tục. Thậm chí trong trường hợp trẻ bị xâm hại đưa lên các phương tiện truyền thông được yêu cầu phải che mặt, giấu thông tin, đằng này để một đứa trẻ 13 tuổi đóng cảnh nhạy cảm rồi chiếu công khai. Đứng ở góc độ người bảo vệ quyền trẻ em, tôi không đồng ý với cách làm việc của đoàn phim”.
Trên phương tiện truyền thông và các diễn đàn, nhiều người vẫn thẳng thắn đưa ra ý kiến về việc nên hay không để trẻ em đóng cảnh nóng từ sự cố của “Vợ ba”. Và phần đa người chọn đáp án “Không”. Nhiều chuyên gia tâm lý, chuyên gia giáo dục cho rằng việc đóng cảnh nóng từ quá sớm có thể dẫn đến những tác động tiêu cực không đáng có đến sự phát triển tâm lý của trẻ sau này. Và nhiều quốc gia trên thế giới cũng không chọn phương án liều lĩnh này cho phim ảnh hay các loại hình nghệ thuật khác vì rất dễ dẫn đến tâm lý phản cảm, thậm chí tẩy chay từ đông đảo khán giả.
Phải có điểm dừng
TS Xã hội học Phạm Thị Thúy, giảng viên Phân viện Học viện Hành chính quốc gia tại TP Hồ Chí Minh cho rằng việc sử dụng hình ảnh trẻ em trong hoạt động truyền thông, nghệ thuật cần hết sức thận trọng, nếu không có thể tạo ra những tình huống xấu, những làn sóng phản đối sẽ ảnh hưởng đến trẻ. Sẽ không thể lường trước được những tác động tiêu cực về tâm lý khi chẳng may hình ảnh nhạy cảm của trẻ bị “ném đá” hoặc nhận về những lời bình luận quá gay gắt từ cộng đồng mạng. “Việc tạo môi trường để trẻ tham gia hoạt động nghệ thuật là tốt nhưng các bên liên quan cần biết cách sử dụng hình ảnh của các bé như thế nào để tạo được thiện cảm với người xem. Pháp luật nghiêm cấm hành vi quan hệ tình dục với trẻ vị thành niên, nên theo tôi cho dù đóng phim cũng không nên. Có nhiều cách khác nhau để việc xuất hiện của trẻ không có yếu tố gây tranh cãi như “Vợ ba”. Chúng ta phải bảo đảm sự an toàn về thân thể, tâm lý và cả danh dự của trẻ trong hiện tại lẫn tương lai. Các đơn vị truyền thông, nghệ thuật cần tính toán kỹ lưỡng vấn đề này vì hậu quả là không hề nhỏ. Tuy nhiên xét đến tận cùng, trong những tình huống như vậy, cha mẹ mới là người bảo vệ con mình tốt nhất. Chúng ta cần xác định đâu là điều nên và không nên trước khi đưa ra quyết định cuối cùng”, TS Phạm Thị Thúy cho hay.
Nhiều ý kiến cũng cho rằng việc sử dụng hình ảnh trẻ em trong nghệ thuật hoặc truyền thông cần có những chừng mực nhất định, nhất là những quy định khắt khe về cảnh nhạy cảm, trang phục hở hang… Vì khi hình ảnh xuất hiện công khai mà lệch chuẩn văn hóa có thể tạo nên những trào lưu không đáng có trong giới trẻ. Điều này về lâu về dài sẽ ảnh hưởng xấu đến thói quen văn hóa, tư duy đạo đức của một bộ phận người trẻ.
Trước làn sóng phẫn nộ của nhiều người, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có văn bản gửi Cục Điện ảnh yêu cầu kiểm tra lại quy trình cấp phép và kiểm duyệt bộ phim “Vợ ba”, tham mưu lãnh đạo Bộ phương án xử lý. Đơn vị sản xuất phim là Công ty TNHH Ba Sắc Cầu Vồng cũng thông báo đã yêu cầu các rạp ngừng chiếu bộ phim đang gây tranh cãi này. Phim ngừng chiếu nhưng bức xúc của dư luận vẫn chưa tan. Nhiều người đặt ra câu hỏi tại sao đoàn phim lại mạo hiểm đến vậy? Tất cả để bảo đảm tính chân thực trong từng thước phim về tảo hôn hay là sự bất cẩn trong khâu chọn diễn viên? Mặc dù đơn vị làm phim và gia đình diễn viên 13 tuổi đã giải thích lý do lựa chọn diễn viên cũng như cam kết bảo đảm an toàn trong suốt quá trình diễn suất của cháu bé nhưng số đông vẫn không đồng ý với cách giải thích này. Và nỗi lo là có căn cứ khi mà xã hội ngày càng nhiều vụ xâm hại tình dục như hiện nay.