Kẻ mang nhiều mặt nạ
Những năm 70 của thế kỷ trước, Luiz Carlos da Rocha được xem là ông trùm của “đế chế” ma túy cực lớn ở Brazil. Rocha từng bị bắt ba lần và bị tòa kết án 5 năm tù giam. Thế nhưng, trên thực tế, y chưa bao giờ phải ngồi “bóc lịch” một ngày nào do có sự trợ giúp của đàn em.
Trốn khỏi nhà tù, nhưng cuộc đời của ông trùm ma túy cũng gắn liền với những ngày tháng sống chui lủi khắp nơi, cuối cùng phải “dạt” về thành phố Sorriso, bang Mato Grosso, phía tây Brazil. Để “qua mắt” cảnh sát, Luiz Carlos da Rocha đã đổi tên thành Vitor Luiz de Moraes và tiến hành nhiều cuộc phẫu thuật thẩm mỹ để thay đổi diện mạo. Từ một người tóc bạc trắng, sau khi phẫu thuật, Rocha đã trở thành người có mái tóc hung, mũi nhỏ, trẻ hơn tuổi thật. Đó là lý do vì sao suốt 30 năm qua, dù băng đảng do Rocha cầm đầu tiếp tục hoạt động mạnh ở Mato Grosso mà cảnh sát không thể tìm ra dấu vết của ông trùm.
Dưới sự điều hành của Rocha, các đàn em của y đã tổ chức mạng lưới sản xuất cocaine trong những khu rừng rậm ở Bolivia, Colombia và Peru, sau đó phân phối tới khắp các châu lục, bao gồm cả châu Âu. Nguồn tin của cảnh sát tiết lộ, ma túy được tay chân của Rocha vận chuyển bằng máy bay cỡ nhỏ từ các địa điểm sản xuất đi qua không phận Venezuela rồi tới các trang trại hẻo lánh ở phía tây Brazil. Sau khi được đưa xuống máy bay, ma túy được chất lên xe tải và xe bò rồi chuyển cho các băng đảng ở São Paulo và Rio de Janeiro, hoặc tới cảng Santos rồi xuất đi Mỹ hoặc châu Âu.
Theo cảnh sát Brazil, Luiz Carlos da Rocha được cho là đối tượng đặc biệt nguy hiểm và luôn có lực lượng cận vệ đông đảo bảo vệ với vũ khí hạng nặng. Luiz Carlos da Rocha đang sở hữu khoảng 100 triệu USD với các phương tiện hạng sang và tài sản, tiền gửi tại các ngân hàng ngoài Brazil.
Tuy nhiên, “lưới trời lồng lộng, thưa mà khó thoát”. Cách đây hơn một năm, cảnh sát Brazil đã phát động chiến dịch truy quét ma túy mang tên “Spectrum”, với sự tham gia của 150 cảnh sát và đã mở rộng phạm vi hoạt động tại sáu thành phố lớn của Brazil và ba bang, trong đó có Mato Grosso và São Paulo. Thông qua các nguồn tin mật, cảnh sát phát hiện Rocha đang có mặt tại Mato Grosso. So sánh các đặc điểm trên gương mặt Rocha ở các bức ảnh cũ lúc y chưa phẫu thuật thẩm mỹ với hình ảnh cập nhật, cảnh sát kết luận Luiz Carlos da Rocha và Vitor Luiz de Moraes chỉ là một. “Cho dù ai đó có cố tình thay đổi hình dạng thì ánh mắt, điệu cười không thể thay đổi”, Cảnh sát trưởng Elvis Secco, người đứng đầu chiến dịch Spectrum cho hay.
Ngày 1-7, cảnh sát đã quyết định “cất mẻ lưới”. Theo Le Monde, khi bị bắt, Rocha đang ở cùng với vợ và con trai. “Mặc dù tên này cầm trong tay khẩu súng tự động 9 mm song y không hề có động thái chống cự”, ông Elvis Secco tiết lộ. Ngoài trùm ma túy Rocha, cảnh sát còn bắt giữ một trợ thủ đắc lực của y, thu giữ một loạt xe hơi hạng sang, máy bay, cùng nhiều tài sản khác, ước tính trị giá 10 triệu USD. Nhà chức trách Brazil cho hay sẽ tiến hành điều tra nguồn gốc toàn bộ số tài sản của y và đây sẽ là giai đoạn hai của chiến dịch Spectrum.
Trường hợp phẫu thuật thẩm mỹ để che mắt nhà chức trách của Rocha không phải là trường hợp đầu tiên. Trước đó, năm 2015, cảnh sát Brazil đã bắt giữ trùm ma túy Francisco de Castro Visconti, có tên thật là Pasquale Scotti, một thủ lĩnh khét tiếng của tập đoàn tội phạm Camorra ở thành phố Naples (Italia) hồi thập niên 70-80 của thế kỷ trước. Ở tuổi đôi mươi, hắn đã bị cáo buộc các tội danh từ sở hữu vũ khí trái phép, tống tiền cho đến giết người và từng bị giam trong nhà tù Cutolo ở đảo Asinara. Scotti đã trốn khỏi bệnh viện khi đang điều trị vì bị thương sau một vụ đấu súng với cảnh sát và mất tích kể từ đó.
Các nhân dạng của Luiz Carlos da Rocha (trái sang) tới khi bị bắt giữ. Ảnh: THE NEW YORK POST
Dù tổ chức nhiều cuộc đột kích và truy quét nhưng cảnh sát Italia vẫn không thể tìm thấy Scotti. Thực chất, Visconti đã đến Brazil, thay tên đổi họ, trải qua nhiều đợt phẫu thuật thẩm mỹ thay đổi khuôn mặt để không còn ai có thể nhận ra mình. Tuy nhiên, dù đóng vai hiền lành, giỏi giang, chăm chỉ, hết mực yêu thương vợ con và quan tâm mọi người, nhưng Visconti vẫn không thoát khỏi lưới pháp luật. Y bị bắt giữ năm 2015, và bị dẫn độ về Italia ngay sau đó.
Gian nan cuộc chiến chống ma túy
Brazil đã thông qua Luật Chống ma túy năm 2006 nhằm thắt chặt hoạt động truy quét tội phạm ma túy. Từ đó tới nay, số đối tượng bị bắt do liên quan các hoạt động bất hợp pháp này đã lên tới hàng trăm nghìn người. Mặc dù vậy, số lượng các tổ chức tội phạm ma túy xuyên quốc gia vẫn không có dấu hiệu suy giảm. Sự tràn ngập của ma túy đã biến Brazil thành một vùng đất đầy bất ổn về an ninh do tình trạng tranh giành lãnh thổ của các băng đảng buôn lậu ma túy, tương tự như ở Colombia và ở Mexico.
Nhằm thắt chặt hoạt động truy quét tội phạm ma túy, giới chức Brazil phải đưa ra giải pháp kiểm soát chặt các khu vực biên giới. Tháng 12-2011, Tổng thống Brazil khi đó là bà Dilma Rousseff đã công bố một chương trình phòng, chống ma túy mới với ngân sách lên đến 1,9 tỷ USD, trong đó bao gồm chiến lược quản lý, giám sát biên giới mới nhằm phục vụ mục tiêu phòng, chống ma túy. Bên cạnh đó, Brazil còn nhận được sự giúp đỡ từ Mỹ thông qua việc chia sẻ thông tin tình báo nhằm phối hợp chống buôn bán ma túy hiệu quả hơn. Tuy nhiên, chính sách cứng rắn mà Brazil theo mô hình của Mỹ đã không phát huy tác dụng, thậm chí còn làm cho các nhà tù Brazil trở nên chật chội hơn và tình trạng bạo lực nhà tù gia tăng.
Trở lại vụ bắt giữ trùm ma túy Rocha, cảnh sát liên bang Brazil cho biết Luiz Carlos da Rocha sẽ phải đối mặt các cáo buộc dính líu nhiều hoạt động buôn ma túy bằng máy bay và chứa chấp tại các nhà kho trong rừng rậm. Danh sách các tội mà đối tượng này mắc phải rất dài, gồm cả buôn thuốc phiện, rửa tiền, lẫn buôn vũ khí... Nếu bị kết tội, Luiz Carlos da Rocha có thể chịu bản án tới 50 năm tù.
Nguồn tin của cảnh sát cũng cho biết, trong năm qua, cảnh sát Brazil đã tiến hành 121 chiến dịch chống buôn bán ma túy, thu giữ 250 triệu real (khoảng 66,17 triệu euro) từ các hoạt động mua bán ma túy cùng với hơn 41 tấn cocaine. Với thành công của chiến dịch mang mật danh Spectrum, giới chức Brazil hy vọng tình trạng tội phạm ma túy ở quốc gia Nam Mỹ này sẽ suy giảm.
