Chiến dịch “Mạng lưới tài năng” của chính quyền Mỹ

Chính quyền Mỹ, dưới sự chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump, đã phát động chiến dịch quy mô mang tên “Mạng lưới tài năng” vào cuối tháng 3/2026 nhằm thu hút thế hệ Gen Z (những người sinh từ khoảng năm 1997 đến 2012) vào bộ máy liên bang. 

Trụ sở Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington D.C. Ảnh: ABC News
Trụ sở Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington D.C. Ảnh: ABC News

Sáng kiến này được thực hiện thông qua Văn phòng Quản lý nhân sự Liên bang (OPM) phối hợp Nhà Trắng nhằm mục tiêu “Làm cho chính phủ hấp dẫn trở lại”.

Bộ máy chính quyền Mỹ đối mặt “lỗ hổng thế hệ”

Theo Fox News, bộ máy hành chính Mỹ đang trải qua cuộc chuyển dịch sâu sắc, nơi vấn đề nhân sự không còn là chuyện thiếu hụt tạm thời mà là thách thức tồn vong lâu dài. OPM cho hay, chỉ 7% lực lượng lao động dân sự liên bang (hai triệu người) dưới 30 tuổi, trong khi tỷ lệ này ở khu vực tư nhân là 22%. Tỷ lệ chênh lệch 3:1 này tạo nên “lỗ hổng thế hệ” nghiêm trọng, đe dọa khả năng sẵn sàng và sức mạnh thể chế của chính phủ trong tương lai.

Gần một nửa lực lượng lao động hiện tại sẽ đủ điều kiện nghỉ hưu hoặc sắp nghỉ hưu trong vòng 10 năm tới. Nếu không bổ sung kịp thời thế hệ kế cận, chính quyền sẽ thiếu nguồn nhân lực trẻ để duy trì hoạt động hằng ngày cũng như thực hiện các sứ mệnh hiện đại hóa. Ông Scott Kupor, Giám đốc OPM, nhấn mạnh trong cuộc phỏng vấn với CNN: “Chúng ta có gần một nửa dân số trong vòng 10 năm tới sẽ nghỉ hưu. Nếu không làm gì, chúng ta sẽ đối mặt thách thức nhân khẩu học lớn mà không có đường ống dẫn nhân tài trẻ vào”.

Tình hình càng cấp bách hơn sau đợt cắt giảm quy mô lớn năm 2025 dưới sự dẫn dắt của Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE). Khoảng 386.000 nhân viên liên bang đã rời đi (bao gồm nghỉ việc, nghỉ hưu và cắt giảm lực lượng), dẫn đến lực lượng thu hẹp 10% chỉ trong năm đầu tiên của chính quyền Tổng thống Donald Trump trở lại. Mặc dù một số đợt cắt giảm tập trung vào vị trí dư thừa hoặc không hiệu quả, nhưng chúng cũng ảnh hưởng đến nhân viên trẻ hơn ở giai đoạn “thử việc”, làm giảm tỷ lệ dưới 30 tuổi từ 9% năm 2024 xuống còn 8%. Đồng thời, số lượng tuyển dụng mới giảm mạnh 55% so năm 2024, chỉ khoảng 122.000 người gia nhập.

Chuyên gia nhân sự quốc tế nhận định đây không chỉ là vấn đề số lượng mà còn là chất lượng và khả năng thích ứng. Thế hệ Gen Z (sinh từ năm 1997-2012) lớn lên trong môi trường số hóa, đại dịch Covid-19 và biến đổi khí hậu, mang theo giá trị khác biệt: Họ ưu tiên mục đích công việc, linh hoạt làm việc, phát triển kỹ năng nhanh chóng và môi trường ít quan liêu. Tuy nhiên, bộ máy chính quyền truyền thống với quy trình tuyển dụng phức tạp, lương khởi điểm cạnh tranh kém với tư nhân và văn hóa “chờ đợi thăng tiến” đã khiến Gen Z ít hứng thú.

Giới quan chức hành chính Mỹ nhấn mạnh, việc thiếu nhân tài trẻ không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành mà còn cản trở các ưu tiên chiến lược như hiện đại hóa công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số. Khu vực tài chính, nhân sự, kỹ thuật, quản lý dự án và mua sắm đang thiếu hụt nghiêm trọng kỹ năng hiện đại. Nếu không hành động, chính quyền sẽ mất khả năng cạnh tranh với tư nhân trong việc thu hút những tài năng trẻ tốt nhất.

Chiến lược đột phá thu hút Gen Z

Để khắc phục khoảng trống này, chính quyền Donald Trump đã khởi động chiến dịch tuyển dụng quy mô lớn nhắm trực tiếp vào Gen Z và nhân tài đầu sự nghiệp. Ngày 31/3/2026, OPM phối hợp Nhà Trắng chính thức ra mắt Chương trình “Early Career Talent Network” (Tạm dịch: “Mạng lưới nhân tài đầu sự nghiệp”). Đây là bước mở rộng từ chương trình U.S. Tech Force ra mắt tháng 12/2025, nhằm tuyển 1.000 kỹ sư và chuyên gia công nghệ làm việc hai năm với doanh nghiệp tư nhân để xây dựng hạ tầng AI cho chính phủ.

Mạng lưới mới cho phép ứng viên trẻ đăng ký quan tâm đến các vị trí toàn thời gian ở 5 lĩnh vực then chốt, bao gồm tài chính, nhân sự, kỹ thuật, quản lý dự án và mua sắm. Không yêu cầu kinh nghiệm dài hay bằng cấp cao nhất, chương trình nhấn mạnh “dựa trên tài năng” và tạo cơ hội “thử nghiệm” công việc chính phủ mà không cam kết cả đời. Ứng viên có thể nhận thông báo việc làm, sự kiện tuyển dụng từ nhiều cơ quan cùng lúc, thay vì nộp đơn riêng lẻ như trước. Ông Kupor mô tả mô hình này là “mạng lưới” thay vì “đơn lẻ”, giúp cơ quan dễ dàng tiếp cận ứng viên sớm hơn trong quy trình tuyển dụng.

Chiến dịch không dừng ở nền tảng trực tuyến. Các quan chức cho biết, sẽ tổ chức các chuyến thăm trường đại học và cao đẳng vào mùa thu 2026 để “làm cho chính phủ trở nên hấp dẫn hơn”. Mục tiêu của chương trình là rất rõ ràng: Cạnh tranh trực tiếp với khu vực tư nhân bằng cách nhấn mạnh cơ hội làm việc trên các dự án quan trọng quốc gia, học kỹ năng thị trường và đóng góp ý nghĩa. Ông Kupor khẳng định: “Xây dựng đường ống nhân tài đầu sự nghiệp là yếu tố thiết yếu cho tương lai lực lượng lao động liên bang. Chúng tôi đang làm cho cá nhân tài năng dễ dàng kết nối với sự nghiệp ý nghĩa trong phục vụ công cộng”.

Đây là nỗ lực nhằm hiện đại hóa quy trình tuyển dụng liên bang, rút ngắn thời gian từ nhiều tháng xuống vài tuần, sử dụng công nghệ và dữ liệu để khớp cung - cầu nhanh hơn. Chương trình U.S Tech Force trước đó đã nhận được sự quan tâm mạnh từ giới trẻ, chứng tỏ Gen Z sẵn sàng tham gia nếu chính phủ tạo ra lối vào dễ dàng và tập trung vào công nghệ - lĩnh vực mà họ am hiểu. Các lĩnh vực mục tiêu đều là nơi chính phủ thiếu hụt kỹ năng lâu năm, đặc biệt công nghệ, AI và khoa học dữ liệu.

Các chuyên gia quốc tế đánh giá cao tinh thần chủ động của chiến dịch tuyển dụng nhân tài Gen Z vào bộ máy liên bang, nhưng cũng chỉ ra những rào cản thực tế cần vượt qua để thành công lâu dài. Ông Kupor, với tư cách lãnh đạo OPM, khẳng định mục tiêu không chỉ bổ sung số lượng mà còn xây dựng văn hóa hiệu suất, nơi nhân viên trẻ được công nhận qua học hỏi và đóng góp. Ông lưu ý Gen Z tìm kiếm xây dựng sự nghiệp, học hỏi và sự công nhận hơn là chỉ nhằm ổn định công việc.

Từ góc nhìn tư vấn quản lý, các chuyên gia quốc tế nhấn mạnh rằng Gen Z mong đợi quy trình ứng tuyển đơn giản, minh bạch và linh hoạt, điều mà chính phủ Mỹ cần cải thiện mạnh mẽ so thủ tục giấy tờ phức tạp trước đây. Giới quan sát cho rằng Gen Z mang “khả năng thay đổi cao”, giúp chính phủ thích ứng với môi trường số và AI nếu được trao quyền đúng cách.

Tuy nhiên, thách thức trong vấn đề này vẫn tồn tại. Sau đợt cắt giảm lớn năm 2025, khảo sát “Những công việc tốt nhất trong Chính phủ liên bang” ghi nhận sự sụt giảm hài lòng công việc và lòng tin. Một số nhân viên giấu tên lo ngại về áp lực giám sát và khối lượng công việc tăng ở những cơ quan thiếu người. Thị trường lao động Gen Z cũng cạnh tranh khốc liệt với tư nhân, nơi lương khởi điểm và phúc lợi linh hoạt thường hấp dẫn hơn.

Các chuyên gia quốc tế, qua các nghiên cứu như của McKinsey (2025) về thu hút Gen Z vào dịch vụ công, đề xuất nhóm giải pháp bao gồm tăng cường truyền thông mục đích sứ mệnh, cải thiện trải nghiệm ứng tuyển kỹ thuật số, cung cấp lộ trình phát triển rõ ràng, linh hoạt làm việc và xây dựng văn hóa công nhận nhanh chóng. Chính quyền Mỹ đang áp dụng một số yếu tố này qua mạng lưới mới và các chương trình như U.S Tech Force, nhưng cần duy trì lâu dài để giữ chân nhân tài.

Triển vọng đối với chính quyền Mỹ sẽ tích cực nếu chiến dịch trên được triển khai thành công. Theo đó, lực lượng lao động liên bang sẽ trẻ trung hơn, đa dạng hơn, giàu kỹ năng số và sáng tạo - yếu tố then chốt để Chính phủ Mỹ đối phó thách thức tương lai như AI, an ninh mạng và chuyển đổi xanh. Ngược lại, nếu chỉ là chiến dịch ngắn hạn mà không kèm “cải tổ sâu” (giảm quan liêu, nâng lương cạnh tranh, cải thiện văn hóa), Gen Z có thể chỉ “thử nghiệm” rồi rời đi, làm lãng phí nguồn lực.

Nhìn chung, chiến dịch tuyển dụng Gen Z của chính quyền Mỹ năm 2026 không chỉ là phản ứng trước cuộc khủng hoảng nhân khẩu học của nước này, mà còn là nỗ lực chiến lược nhằm tái thiết bộ máy hành chính cho kỷ nguyên mới. Với sự dẫn dắt của OPM và cam kết từ cấp cao nhất, đây có thể là bước ngoặt lịch sử nhưng thành bại cuối cùng phụ thuộc vào khả năng biến lời hứa “làm cho chính phủ trở nên hấp dẫn” thành hiện thực cụ thể, bền vững.