Từ một doanh nghiệp đóng tàu hàng đầu…
Báo India Today dẫn thông tin từ CBI cho biết, công ty đóng tàu ABG Shipyard bị điều tra khi cố tình giấu giếm, gian lận thông tin tài chính để ngụy tạo các khoản vay và kêu gọi đầu tư từ các ngân hàng. Ban điều hành của công ty này đã lợi dụng sổ sách kế toán để tạo ra hàng loạt hoạt động gian lận phức tạp nhằm rút tiền với giá trị lên tới 3 tỷ USD, gây thiệt hại cho cả ngân hàng và nhà đầu tư.
ABG Shipyard thành lập ngày 15/3/1985, có trụ sở văn phòng đăng ký tại Ahmedabad, Gujarat (Ấn Độ). Đây là công ty hàng đầu của Tập đoàn ABG, hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh đóng tàu và sửa chữa tàu biển. Tập đoàn ABG của tỷ phú Ấn Độ Rishi Agarwal cũng là doanh nghiệp lớn trong ngành công nghiệp đóng tàu của Ấn Độ, sở hữu nhiều bãi đóng tàu đặt tại các cảng biển lớn ở Gujarat. Trong vòng chưa đầy 20 năm, ABG Shipyard đã nhận được nhiều đơn hàng lớn, trong đó có cả đặt hàng về đóng tàu chiến và các loại tàu khác.
Tờ Business Insider cho biết, năm 2004, giới chức Ấn Độ đã ký hợp đồng với ABG Shipyard Ltd đóng các tàu kiểm soát ô nhiễm cho Lực lượng Bảo vệ bờ biển. Sau đó, nhờ uy tín nên năm 2005, ABG Shipyard phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng, được định giá rất cao và hấp dẫn với các nhà đầu tư. Trong vài năm tiếp theo, công ty này liên tiếp nhận được các hợp đồng từ khắp nơi trên thế giới trị giá hàng triệu USD. Báo cáo tài chính cho thấy, chỉ riêng trong năm 2009, các hợp đồng có nguồn vốn đầu tư công của doanh nghiệp này đã đạt giá trị tới 2,7 tỷ USD. Nhờ vậy, ABG Shipyard thậm chí còn mua lại nhiều công ty và đầu tư vào nhiều doanh nghiệp khác trên toàn cầu.
… tới tài chính thua lỗ
Tuy nhiên, sau năm 2012, tình hình tài chính của công ty bắt đầu xấu đi. Theo báo cáo kiểm toán do hãng Ernst & Young thực hiện, từ tháng 4/2012 đến tháng 7/2017, “các bị cáo đã cấu kết với nhau và thực hiện nhiều hoạt động bất hợp pháp bao gồm chuyển ngân quỹ, chiếm dụng và lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản vì các mục đích khác nằm ngoài cam kết tài chính với các ngân hàng”. Điều tra cho thấy một lượng lớn tiền mà ABG Shipyard vay từ các ngân hàng đã được chuyển sang các công ty con khác. CBI ghi nhận ABG Shipyard đăng ký mua số cổ phần ưu đãi của ABG Singapore lên đến 43,5 triệu USD, trong khi theo điều khoản cho vay số tiền này phải được dùng để đầu tư vào sản xuất và phục vụ các đơn hàng đóng tàu khác.
Năm 2013, ABG Shipyard lần đầu bị công bố vỡ nợ do không đủ khả năng chi trả các khoản vay ngân hàng. Trong bối cảnh công ty rơi vào khủng hoảng tài chính và các khoản nợ hàng triệu USD, việc bị hủy hợp đồng đóng một số tàu dẫn đến hàng tồn kho chất đống, vốn lưu động của công ty bị giảm sút, làm trầm trọng thêm vấn đề thanh khoản và tài chính khác. Đồng thời, ngành đóng tàu Ấn Độ đã trải qua thời kỳ suy thoái từ năm 2015 do sụt giảm nhu cầu về tàu thương mại. Chuỗi sự kiện bất lợi liên tiếp cùng với sự quản lý yếu kém của ban lãnh đạo ABG Shipyard khiến công ty không thể vượt qua những lực cản tài chính lớn, trong khi các khoản trả lãi và trả góp liên tục phải lùi thời hạn.
Sau đó công ty này đã được liệt vào danh sách một trong 12 công ty vỡ nợ lớn nhất của Ấn Độ khi nước này ban hành Luật Phá sản đầu tiên vào năm 2016. Theo điều tra, ngay trong lúc các ngân hàng cho vay đang nỗ lực giải cứu công ty thoát khỏi nguy cơ phải thanh lý tài sản thì ABG Shipyard đã chuyển hướng hoạt động và biển thủ các khoản quỹ đầu tư trong khoảng thời gian từ năm 2012 đến 2017. Báo cáo điều tra vào tháng 4/2019 đã chỉ ra rằng, các bị cáo đã vi phạm Luật Phá sản như lợi dụng tín dụng ưu đãi, định giá thấp và gian lận kê khai tài sản... Rốt cuộc, khi không có khả năng trả nợ, năm 2019 công ty này vẫn buộc phải tiến hành thanh lý tài sản. Tuy nhiên, sau bốn cuộc bán đấu giá vẫn không thể tìm được người mua, hai năm qua ban lãnh đạo và điều hành của ABG Shipyard đã tìm cách thanh lý “chui” tài sản.
Hệ lụy với các ngân hàng
Từ một doanh nghiệp đóng tàu tư nhân lớn nhất, ABG Shipyard đã trở thành con nợ của các ngân hàng. Nguyên nhân chính dẫn đến sự sa sút của ABG Shipyard được cho là do ban lãnh đạo đã chuyển hướng nguồn vốn sang các công ty con của chính nó, song những giao dịch này hoặc mập mờ không rõ lời lãi, hoặc cố ý sai phạm để “rút ruột” nguồn vốn, trở thành các khoản đầu tư xấu hoặc nhằm ý đồ trục lợi.
Các ngân hàng đã phát hiện những dấu hiệu sai phạm và tố cáo với cảnh sát về hành vi lừa đảo của ABG Shipyard cùng các chi nhánh của công ty này tại nước ngoài. Theo báo cáo, Ngân hàng Trung ương Ấn Độ (SBI) đã cáo buộc đích danh 5 lãnh đạo cấp cao của ABG Shipyard, gồm tỷ phú Rishi Kamlesh Agarwal, Giám đốc điều hành Santhanam Muthaswamy, 3 Giám đốc tài chính Sushil Kumar Agarwal, Ashwini Kuma và Ravi Vimal Nevetia (Pune), cùng một số quan chức và nhiều vị trí điều hành cốt cán của các công ty con đang bị điều tra với cáo buộc giả mạo hồ sơ tài chính, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản…
India Times cho biết, SBI chỉ là một trong số 28 ngân hàng, quỹ tín dụng, quỹ ủy thác đã bị liên lụy trong vụ lừa đảo này, với tổng số tiền lừa đảo lên tới hơn 3 tỷ USD. Theo kết quả kiểm toán do Ernst & Young thực hiện, ICICI Bank là nạn nhân lớn nhất của ABG Shipyard khi bị mất hơn 900 triệu USD. Tiếp theo là công ty bảo hiểm LIC (500 triệu USD), SBI (gần 400 triệu USD).
Ngày 12/2, lực lượng an ninh đã tiến hành lục soát 13 địa điểm, trong đó có các văn phòng công ty và nhà riêng của ban lãnh đạo ABG Shipyard, thu thập chứng cứ về hành vi lừa đảo. Theo khiếu nại của SBI, các quan chức của ABG Shipyard đã thông đồng với nhau trong việc thực hiện các hành vi phạm tội, song trong quá trình điều tra vụ án, cơ quan an ninh cũng đang tiếp tục mở rộng điều tra sự tham gia của những người có liên quan, không loại trừ một số nhân viên ngân hàng. Các nhà quan sát nhận định, trong vụ gian lận này, ngoài sai phạm của doanh nghiệp, còn có khả năng liên quan nghiệp vụ bảo lãnh ngân hàng.
Vụ việc đã vượt qua cả vụ lừa đảo khét tiếng tại Ngân hàng Quốc gia Punjab hồi năm 2018, khi ngân hàng này bị lừa đảo hơn 2 tỷ USD trong một thương vụ với tỷ phú kinh doanh kim hoàn Nirav Modi, trở thành vụ án lừa đảo lớn nhất tại Ấn Độ. Sau đó, vào năm 2019, cũng tại chính ngân hàng lớn thứ hai ở quốc gia Nam Á này, công ty thép Bhushan Power & Steel Ltd bị kiểm toán phát hiện đã gian lận hồ sơ làm tổn thất hơn 500 triệu USD.
