Hành trình tìm kiếm “ngọc thô”
Bước sang mùa giải thứ 11, Giải bóng rổ chuyên nghiệp Việt Nam (VBA) tiếp tục sứ mệnh nâng tầm bóng rổ Việt Nam. Với mục tiêu thực hiện vai trò cầu nối, truyền cảm hứng và phát hiện các tài năng trẻ trên khắp cả nước, chuỗi sự kiện tuyển chọn có quy mô lớn nhất từ trước đến nay mang tên Draft Combine Series 2026 đã được tổ chức với bốn giai đoạn khắt khe, nhằm tìm ra những cá nhân ưu tú nhất.
Giai đoạn 1, VBA Scouting Tour đã nhận được hơn 200 đơn đăng ký trên cả nước. Trong gần một tuần, 36 vận động viên trẻ triển vọng đã vượt qua các vòng tuyển chọn diễn ra tại Đại học Kinh tế quốc dân, Đại học Hà Nội (từ ngày 29-30/3) và Trường đại học Văn Lang (vào ngày 3/4 tại Thành phố Hồ Chí Minh).
Ở giai đoạn 2, các vận động viên đã tham dự VBA Rising Camp từ ngày 6-8/4, với mục tiêu trang bị các kỹ năng chuyên sâu theo một lộ trình huấn luyện. Mỗi cá nhân sẽ được rèn luyện ở sáu nhóm nội dung, từ hoàn thiện kỹ năng cá nhân và nền tảng thi đấu, đến nâng cao tư duy phòng ngự, ra quyết định tấn công, chơi chuyển trạng thái, phối hợp chiến thuật tập thể và chiến thuật 5x5. Đồng thời, chương trình cũng đánh giá toàn diện về Basketball IQ, thể lực, giao tiếp và khả năng tiếp thu, qua đó giúp các vận động viên sẵn sàng hơn cho hành trình chinh phục môi trường chuyên nghiệp.
Tới giai đoạn 3, VBA Combine Challenges đã diễn ra ngay trong khuôn viên Trung tâm thương mại AEON Mall Tân Phú từ ngày 9-11/4. Các tay ném trẻ đã tham dự các thử thách kỹ năng cá nhân và thi đấu 3x3, để rồi 24 vận động viên xuất sắc nhất đã được lựa chọn cho Giai đoạn 4 - Rookie Draft.
Xây “phễu” đầu vào cho bóng rổ
Điểm đặc biệt nhất, đồng thời cũng mang đến giá trị cốt lõi cho kỳ tuyển quân này chính là sự xuất hiện của mô hình "phễu đào tạo". Đây là lần đầu tiên trong lịch sử bóng rổ Việt Nam, VBA thực nghiệm một hệ thống sàng lọc vận động viên mang tính tầng nấc và khoa học đến như vậy.
Chiếc phễu này hoạt động theo nguyên lý giảm dần số lượng nhưng tăng dần chất lượng qua từng giai đoạn. Từ hàng trăm hồ sơ ban đầu, qua các vòng Scouting, Rising Camp và Combine Challenges, các cầu thủ trẻ được đặt vào một môi trường áp lực tăng dần.
Như với sự kiện VBA Combine Challenges, các cầu thủ sẽ thực hiện liên tiếp chuỗi thử thách dẫn bóng, chuyền bóng, ném bóng, và vòng 1 đấu 1. Tiếp đó, 31 vận động viên vượt qua vòng thử thách kỹ năng cá nhân đã tiếp tục chia thành tám đội để thi đấu vòng tròn một lượt theo luật bóng rổ FIBA 3x3. Những cuộc đọ sức liên tiếp giúp ban chuyên môn không chỉ đánh giá được kỹ thuật cá nhân mà còn kiểm tra được tư duy chiến thuật, khả năng thích nghi và bản lĩnh tâm lý của vận động viên dưới cường độ thi đấu cao.
Khép lại ba ngày VBA Combine Challenges 2026, danh tính 24 vận động viên xuất sắc nhất tham dự VBA Rookie Draft 2026 đã được xác định, như Thế Đăng, Bảo Khang, Đại Hiệp, Hà Huấn, Trung Hiếu, Quang Anh hay Lâm Bình Duy... Dự kiến, vào ngày 17/4, các câu lạc bộ VBA tuyển chọn tối thiểu một tân binh từ lứa tài năng trẻ này, để hoàn thành bốn giai đoạn của VBA Draft Combine Series 2026.
Chặng đường dài phía trước
Dù VBA Draft Combine Series 2026 chính là điểm mới mang tính bước ngoặt, giúp nâng tầm vị thế của Giải bóng rổ chuyên nghiệp Việt Nam, đây cũng chỉ được xem như tín hiệu đáng mừng với bộ môn thể thao này. Với bóng đá, phễu đào tạo đã tồn tại và phát triển từ hàng chục năm nay với thực tế khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.
Để có được một lứa cầu thủ như Công Phượng, Quang Hải hay Hoàng Đức, các học viện bóng đá đã phải sàng lọc từ hàng vạn thiếu niên trên khắp cả nước. Phần lớn các cầu thủ nhí sẽ phải rời xa gia đình từ nhỏ, ăn tập trong môi trường kỷ luật và liên tục phải đối mặt với khả năng bị thải loại mỗi năm. Trung bình, khoảng 1.000 em "ăn tập", chỉ có một người trụ lại được môi trường đỉnh cao.
Rõ ràng, Draft Combine Series 2026 chính là bước tiến lớn đáng kỳ vọng cho thấy VBA và bóng rổ nước nhà đang đi đúng hướng. Song, nếu so với bóng đá, bóng rổ muốn bứt phá hay tạo nên sức hút mang tính quốc dân, cũng đồng nghĩa phải xây dựng những chiếc "phễu" sâu hơn, rộng hơn và khắc nghiệt hơn. Chúng ta cần thêm nhiều học viện đào tạo chuyên nghiệp hơn nữa, để bổ sung cả về số lượng lẫn chất lượng vận động viên đầu vào ■
VBA xem Combine Challenges là một bước thử nghiệm quan trọng trong việc chuẩn hóa quy trình tuyển chọn vận động viên. Từ nền tảng này, giải đấu kỳ vọng sẽ tiếp tục hoàn thiện mô hình để hướng tới một hoạt động tuyển chọn định kỳ hằng năm trong thời gian tới”.
CEO VBA Trần Chu Sa
