Người chết vẫn khám, chữa bệnh!
Bộ Y tế đã nhận được phản ánh của BHXH Việt Nam (ngày 30-9-2019) về việc kiểm tra dữ liệu hưởng BHXH, dữ liệu thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh (KCB) BHYT năm 2018 và tám tháng năm 2019. Qua kiểm tra, đã phát hiện tại 59 tỉnh, thành phố, có 826 trường hợp đã chết vẫn phát sinh 1.780 lượt KCB bằng BHYT với số tiền lên đến 7,58 tỷ đồng.
Ngày 28-10-2019, Bộ Y tế tiếp tục nhận được công văn của BHXH Việt Nam báo cáo tình trạng lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT. Sau khi kiểm tra, xác minh, có 58 trường hợp vi phạm, phát sinh 67 lượt KCB sau khi tử vong với tổng chi phí từ BHYT hơn 59 triệu đồng. Nhận được công văn, Bộ Y tế đã có văn bản yêu cầu Sở Y tế các tỉnh, thành phố, các cơ sở KCB trực thuộc và y tế các bộ, ngành kiểm tra, xác minh.
Đến nay, Bộ Y tế đã nhận được báo cáo kết quả kiểm tra, xác minh của 53/59 Sở Y tế, 12 cơ sở y tế trực thuộc các bộ, ngành. Kết quả xác minh cho thấy có 650/826 trường hợp đúng thông tin như phản ánh của BHXH Việt Nam, 176 trường hợp còn lại chưa có thông tin.
Cũng theo Bộ Y tế, tổng hợp kết quả kiểm tra, xác minh thông tin của 650 trường hợp có phát sinh chi phí KCB BHYT sau khi chết cho thấy lỗi của nhân viên cơ quan BHXH hoặc bưu điện (đại lý của BHXH) là 575/650 trường hợp, chiếm 88,4%. Cụ thể, nhân viên nhập sai dữ liệu thông tin hoặc phần mềm tự động “nhảy” về ngày đầu tiên (ngày 1) của tháng về ngày chết của bệnh nhân. Thực tế này dẫn đến khi thống kê trên phần mềm đã phát sinh chi phí KCB BHYT cả người đã chết, hoặc lỗi do cơ quan BHXH đồng bộ sai mã số BHXH của người còn sống với người đã chết.
“Cá biệt là trường hợp tại tỉnh Vĩnh Phúc, bệnh nhân Hà Thị Th có 18 lần phát sinh chi phí KCB với tổng chi phí tới hơn 155 triệu đồng. Ngày mất của bệnh nhân này trên cơ sở dữ liệu của cơ quan BHXH là năm 2007, tuy nhiên ngày mất thực tế theo trích lục khai tử tại địa phương là 7-6-2019”, Bộ Y tế dẫn chứng.
Theo Bộ Y tế, lỗi thứ hai dẫn đến hàng trăm người đã chết vẫn phát sinh chi phí KCB BHYT là do người nhà sử dụng thẻ của người đã chết. Khi xác minh có 13/650 trường hợp xảy ra lỗi này, chiếm 2%. Lỗi thứ ba là do nhân viên y tế sử dụng thẻ BHYT (hoặc dữ liệu thẻ) của người bệnh để gian lận, trục lợi quỹ BHYT. Lỗi này xảy ra với 13/650 trường hợp, chiếm 2%.
Lỗi thứ tư là lỗi do nhân viên y tế thao tác sai trên phần mềm hoặc lỗi trong quá trình trích chuyển dữ liệu dẫn đến sai thông tin KCB của bệnh nhân (chiếm 2,46%). Lỗi thứ năm là do người nhà bệnh nhân cung cấp sai thông tin ngày mất của bệnh nhân (chiếm 2,62%). Lỗi thứ sáu được Bộ Y tế chỉ ra là do cơ sở KCB không kiểm soát thủ tục chặt chẽ (lỗi quy trình), lỗi này chiếm tỷ lệ 0,62%... Ngoài ra, Bộ Y tế cũng cho biết cơ quan BHXH đã thống kê nhầm dữ liệu BHXH của tỉnh khác (11/650 trường hợp).
Vẫn vượt chi
Theo báo cáo của BHXH Việt Nam, nhiều tỉnh, thành phố có số chi KCB BHYT tăng cao so với dự toán Thủ tướng giao, trong đó một số nhóm chi phí KCB bình quân/lượt KCB tăng mạnh so năm 2018 như xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, tiền ngày giường…
Đơn cử như Vĩnh Long tăng 88,24%, Ninh Thuận 71,84%, Đắk Nông 71,04%, Nghệ An 69,99%... Đặc biệt, tại một số tỉnh phía bắc trong bảy tháng năm 2019 có tỷ lệ người bệnh vào điều trị nội trú rất cao như: Phú Thọ 17,70%, Sơn La 17,61%; Vĩnh Phúc 15,95%...
Phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam Phạm Lương Sơn cho biết, tính đến hết tháng 8-2019, toàn quốc đã có 85,14 triệu người tham gia BHYT, đạt tỷ lệ bao phủ 89,7% dân số (trong khi chỉ tiêu Thủ tướng giao năm 2019 là 88,1%).
Tuy nhiên, việc sử dụng quỹ KCB BHYT vẫn rất “nóng”. Năm 2018, toàn quốc đã chi KCB BHYT 95.921 tỷ đồng, vượt 4.782 tỷ đồng so với dự toán. Nhưng số chi tám tháng năm 2019 là 68.314 tỷ đồng (bằng 75,05% so dự toán năm 2019) với 119.397.035 lượt người KCB BHYT.
Mới đây tại hội nghị tổng kết 5 năm thực hiện Luật BHYT giai đoạn 2015 - 2019 và xin ý kiến dự thảo Luật BHYT sửa đổi, đại diện Bộ Y tế thừa nhận, tình trạng lạm dụng, sử dụng quá mức cần thiết dịch vụ y tế, thậm chí là trục lợi BHYT tiếp tục diễn ra phức tạp. Về dự thảo Luật BHYT sửa đổi được Bộ Y tế xây dựng có 12 chương, 61 điều. Mục tiêu sửa đổi nhằm: khắc phục các hạn chế, bất hợp lý sau 10 năm thực hiện Luật BHXH; đổi mới chính sách, pháp luật về BHYT trên cơ sở có kế thừa chọn lọc những quy định hiện hành về chính sách BHYT, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, học tập bài học kinh nghiệm về BHYT trên thế giới; đồng bộ với những quy định tại các luật có liên quan.
