Nền kinh tế thế giới: Bức tranh tươi sáng

Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) đánh giá nền kinh tế thế giới năm nay vẫn duy trì được sức bền và khả năng chống chịu với các cú sốc. Chỉ số tích cực của các nền kinh tế lớn, nhất là Mỹ và châu Âu, đã tô điểm các gam màu tươi sáng cho bức tranh kinh tế thế giới.

Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)
Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Báo cáo triển vọng kinh tế thế giới do OECD mới công bố đã phác họa bức tranh kinh tế toàn cầu đậm gam màu tươi sáng, trong đó nổi bật tới từ nhu cầu tiêu dùng. OECD chỉ rõ kết quả tích cực này là nhờ chính phủ nhiều nước nới lỏng chính sách tài chính. Ngoài ra, không ít quốc gia đã ban hành chính sách kinh tế vĩ mô vững chắc giúp thúc đẩy tăng trưởng, tăng thu nhập cho người lao động, cùng với các khoản đầu tư khổng lồ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

OECD đã thay đổi dự báo về “sức khỏe” của các nền kinh tế chủ chốt, trong đó phần lớn là kỳ vọng tích cực. Góp một phần không nhỏ vào bức tranh tươi sáng của kinh tế thế giới, nền kinh tế Mỹ năm 2025 ước đạt tốc độ 2% GDP, cao hơn 0,2 điểm phần trăm so với dự báo OECD công bố hồi tháng 9. Đối với Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone), OECD dự báo đạt mức tăng trưởng 1,3% trong năm nay, cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo trước đó.

OECD cũng điều chỉnh mức dự báo đối với tăng trưởng của Xứ Cờ hoa và Eurozone năm 2026 lần lượt là 1,7% và 1%, đều ở mức cao hơn các dự báo trước đó. Kinh tế thế giới được OECD dự báo tăng trưởng 3,2% năm 2025, giảm nhẹ so với 3,3% của năm 2024, trước khi chậm lại còn 2,9% trong năm 2026 và “ngược dòng” lên mức 3,1% năm 2027. OECD tuyên bố cần “trao bằng khen” cho nền kinh tế thế giới vì khả năng chống chịu mạnh mẽ trong năm 2025. Một điểm sáng kinh tế thế giới tới từ các nền kinh tế mới nổi ở châu Á với những đóng góp tích cực vào tăng trưởng toàn cầu.

Trong tổng thể bức tranh kinh tế tươi sáng, vẫn điểm xuyết một vài gam màu trầm lắng. Với Đức, Liên đoàn Công nghiệp Đức (BDI) cảnh báo nền kinh tế đầu tàu Eurozone đang trải qua cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai. BDI cảnh báo sản lượng công nghiệp năm 2025 của Đức sẽ giảm năm thứ tư liên tiếp, với nhận định không phải là suy giảm kinh tế tạm thời mà mang tính cấu trúc.

Nguyên nhân sa sút của nền kinh tế lớn nhất châu Âu là do chi phí năng lượng cao gây áp lực cho doanh nghiệp, nhu cầu xuất khẩu yếu tại các thị trường chủ chốt, sự cạnh tranh của Trung Quốc trong lĩnh vực công nghiệp và mức thuế quan cao của Mỹ. Sau hai năm suy thoái, nền kinh tế Đức chỉ được dự báo tăng trưởng ở mức khiêm tốn trong năm 2025. Chủ tịch BDI Peter Leibinger kêu gọi Chính phủ của Thủ tướng Friedrich Merz hành động quyết liệt hơn, tập trung vào ưu tiên cạnh tranh và tăng trưởng, đồng thời cho rằng các biện pháp hiện nay, dù đã là khá mạnh mẽ, nhưng vẫn chưa đủ hiệu quả.

Bên kia bờ Đại Tây Dương, “sức khỏe” của nền kinh tế Mỹ cũng nảy sinh mối quan ngại, dù không phải quá nghiêm trọng. Các công ty Mỹ đã cắt giảm 32.000 việc làm trong tháng 11, trái ngược hoàn toàn với dự báo về việc có 20.000 việc làm mới được tạo ra.

Theo chuyên gia kinh tế Nela Richardson, việc tuyển dụng gần đây gặp khó khăn khi môi trường kinh tế vĩ mô không vững chắc và người sử dụng lao động phải đối mặt tâm lý thận trọng của người tiêu dùng. Nữ chuyên gia này lưu ý động thái cắt giảm việc làm trong tháng 11 chủ yếu diễn ra ở các doanh nghiệp nhỏ, vốn là nhóm bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi các chính sách thuế quan đối ứng của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Nhà kinh tế trưởng Heather Long của tổ chức tín dụng Navy Federal Credit Union cảnh báo đây không phải hiện tượng mất việc theo mùa vụ, mà đánh dấu làn sóng sa thải hàng loạt.

Giới phân tích cho rằng, không thể chủ quan trong một thế giới đầy rẫy bất ổn và khó đoán định, mỗi quốc gia, từng nền kinh tế cần sẵn sàng chuẩn bị cho các tình huống bất ngờ.

Có thể bạn quan tâm

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...

Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ứng phó thách thức y tế toàn cầu

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới lần thứ 79 diễn ra ở Geneva, Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo các đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo và virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất của thế giới đang trong thời kỳ nguy hiểm và chia rẽ bởi xung đột, khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu.

Tòa nhà bị phá hủy sau các cuộc không kích của Mỹ-Israel xuống thủ đô Tehran, Iran, ngày 4/3/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Trung Đông: Chìa khóa mở cánh cửa hòa bình

Mỹ hủy kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5 theo đề nghị của 3 nước vùng Vịnh. Tehran cũng gấp rút gửi Washington kế hoạch hòa bình 14 điểm thông qua trung gian Pakistan. Những động thái được đánh giá tích cực của các bên liên quan khiến giới quan sát có quyền hy vọng về khả năng xung đột sớm chấm dứt ở Trung Đông.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: Bộ Ngoại giao)

Nhật Bản-Hàn Quốc: Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai

Hôm nay (19/5), Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae bắt đầu chuyến công du tới Hàn Quốc, tham dự hội nghị thượng đỉnh song phương với Tổng thống nước chủ nhà Lee Jae Myung. Trái với giai đoạn nguội lạnh trước đây, hai bên đang nỗ lực vượt qua những khúc mắc để chung tay giải quyết hàng loạt vấn đề mang tính chiến lược trước mắt.