Nền kinh tế thế giới: Bức tranh tươi sáng

Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) đánh giá nền kinh tế thế giới năm nay vẫn duy trì được sức bền và khả năng chống chịu với các cú sốc. Chỉ số tích cực của các nền kinh tế lớn, nhất là Mỹ và châu Âu, đã tô điểm các gam màu tươi sáng cho bức tranh kinh tế thế giới.

Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)
Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Báo cáo triển vọng kinh tế thế giới do OECD mới công bố đã phác họa bức tranh kinh tế toàn cầu đậm gam màu tươi sáng, trong đó nổi bật tới từ nhu cầu tiêu dùng. OECD chỉ rõ kết quả tích cực này là nhờ chính phủ nhiều nước nới lỏng chính sách tài chính. Ngoài ra, không ít quốc gia đã ban hành chính sách kinh tế vĩ mô vững chắc giúp thúc đẩy tăng trưởng, tăng thu nhập cho người lao động, cùng với các khoản đầu tư khổng lồ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

OECD đã thay đổi dự báo về “sức khỏe” của các nền kinh tế chủ chốt, trong đó phần lớn là kỳ vọng tích cực. Góp một phần không nhỏ vào bức tranh tươi sáng của kinh tế thế giới, nền kinh tế Mỹ năm 2025 ước đạt tốc độ 2% GDP, cao hơn 0,2 điểm phần trăm so với dự báo OECD công bố hồi tháng 9. Đối với Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone), OECD dự báo đạt mức tăng trưởng 1,3% trong năm nay, cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo trước đó.

OECD cũng điều chỉnh mức dự báo đối với tăng trưởng của Xứ Cờ hoa và Eurozone năm 2026 lần lượt là 1,7% và 1%, đều ở mức cao hơn các dự báo trước đó. Kinh tế thế giới được OECD dự báo tăng trưởng 3,2% năm 2025, giảm nhẹ so với 3,3% của năm 2024, trước khi chậm lại còn 2,9% trong năm 2026 và “ngược dòng” lên mức 3,1% năm 2027. OECD tuyên bố cần “trao bằng khen” cho nền kinh tế thế giới vì khả năng chống chịu mạnh mẽ trong năm 2025. Một điểm sáng kinh tế thế giới tới từ các nền kinh tế mới nổi ở châu Á với những đóng góp tích cực vào tăng trưởng toàn cầu.

Trong tổng thể bức tranh kinh tế tươi sáng, vẫn điểm xuyết một vài gam màu trầm lắng. Với Đức, Liên đoàn Công nghiệp Đức (BDI) cảnh báo nền kinh tế đầu tàu Eurozone đang trải qua cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai. BDI cảnh báo sản lượng công nghiệp năm 2025 của Đức sẽ giảm năm thứ tư liên tiếp, với nhận định không phải là suy giảm kinh tế tạm thời mà mang tính cấu trúc.

Nguyên nhân sa sút của nền kinh tế lớn nhất châu Âu là do chi phí năng lượng cao gây áp lực cho doanh nghiệp, nhu cầu xuất khẩu yếu tại các thị trường chủ chốt, sự cạnh tranh của Trung Quốc trong lĩnh vực công nghiệp và mức thuế quan cao của Mỹ. Sau hai năm suy thoái, nền kinh tế Đức chỉ được dự báo tăng trưởng ở mức khiêm tốn trong năm 2025. Chủ tịch BDI Peter Leibinger kêu gọi Chính phủ của Thủ tướng Friedrich Merz hành động quyết liệt hơn, tập trung vào ưu tiên cạnh tranh và tăng trưởng, đồng thời cho rằng các biện pháp hiện nay, dù đã là khá mạnh mẽ, nhưng vẫn chưa đủ hiệu quả.

Bên kia bờ Đại Tây Dương, “sức khỏe” của nền kinh tế Mỹ cũng nảy sinh mối quan ngại, dù không phải quá nghiêm trọng. Các công ty Mỹ đã cắt giảm 32.000 việc làm trong tháng 11, trái ngược hoàn toàn với dự báo về việc có 20.000 việc làm mới được tạo ra.

Theo chuyên gia kinh tế Nela Richardson, việc tuyển dụng gần đây gặp khó khăn khi môi trường kinh tế vĩ mô không vững chắc và người sử dụng lao động phải đối mặt tâm lý thận trọng của người tiêu dùng. Nữ chuyên gia này lưu ý động thái cắt giảm việc làm trong tháng 11 chủ yếu diễn ra ở các doanh nghiệp nhỏ, vốn là nhóm bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi các chính sách thuế quan đối ứng của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Nhà kinh tế trưởng Heather Long của tổ chức tín dụng Navy Federal Credit Union cảnh báo đây không phải hiện tượng mất việc theo mùa vụ, mà đánh dấu làn sóng sa thải hàng loạt.

Giới phân tích cho rằng, không thể chủ quan trong một thế giới đầy rẫy bất ổn và khó đoán định, mỗi quốc gia, từng nền kinh tế cần sẵn sàng chuẩn bị cho các tình huống bất ngờ.

Có thể bạn quan tâm

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Thủ tướng Australia Anthony Albanese. (Ảnh: europa.eu)

Thông điệp về hợp tác và niềm tin

Liên minh châu Âu (EU) và Australia vừa thông báo hoàn tất đàm phán và ký kết Hiệp định Thương mại tự do (FTA) song phương. Tuyên bố khá bất ngờ này được người dân châu Âu và châu Đại Dương hồ hởi đón nhận, bởi họ đã chờ đợi cái bắt tay thật chặt giữa hai châu lục trong lĩnh vực thương mại từ gần 10 năm qua.

Các đại biểu tới tham dự Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30) tại Belem, Brazil, ngày 10/11/2025. (Ảnh: Xinhua)

Trước khi quá muộn: COP31 và yêu cầu cấp bách cứu các quốc đảo trước tình trạng nước biển dâng cao

Trong bối cảnh khí hậu diễn biến cực đoan, các vấn đề nghị sự của Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) đang tiếp tục thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng quốc tế. Nổi bật là yêu cầu cấp bách, tìm kiếm giải pháp hiệu quả cứu các quốc đảo trước nguy cơ bị xóa sổ.

Ngôi nhà bị phá hủy sau cuộc không kích của Israel xuống Jbaa, miền Nam Lebanon ngày 4/12/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Điểm nóng” tiếp tục tăng nhiệt

Tổng thống Lebanon Joseph Aoun tiếp tục kêu gọi ngừng bắn và khởi động đàm phán với Israel nhằm chấm dứt xung đột với lực lượng Hezbollah, trong bối cảnh Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Noel Barrot thăm Beirut để thúc đẩy các nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng.

Cờ của Liên minh châu Âu (EU). (Ảnh: Tân Hoa xã)

Phép thử tinh thần đoàn kết

Hội nghị thượng đỉnh của Liên minh châu Âu (EU) được tổ chức giữa lúc các nguy cơ an ninh và thách thức kinh tế đan xen. Sự không đồng thuận trong một số vấn đề gai góc tại hội nghị đã bộc lộ những khó khăn ngày càng lớn đối với tinh thần đoàn kết, năng lực ứng phó và tầm nhìn chiến lược của EU.

Chính phủ Anh nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một nền kinh tế vững mạnh, an toàn hơn trong bối cảnh thế giới nhiều biến động. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Giai đoạn thách thức của nền kinh tế Anh

Chính phủ Anh vừa công bố giai đoạn tiếp theo của chiến lược kinh tế, trong đó nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một nền kinh tế vững mạnh, an toàn hơn trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Lợi ích chiến lược ở Bắc Cực

Các nước Bắc Âu và Canada đã nhất trí tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xanh, khả năng chống chịu của nền kinh tế và xã hội trước các “cú sốc” khủng hoảng, trong bối cảnh thế giới đang đối mặt nhiều thách thức. 

Phương tiện bị phá hủy sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rủi ro ở Trung Á

Căng thẳng quân sự leo thang nhanh chóng giữa Afghanistan và Pakistan từ cuối tháng 2 vừa qua ngoài các vấn đề song phương, còn đặt khu vực Trung Á trước những rủi ro mới. Không chỉ ảnh hưởng an ninh khu vực, cuộc xung đột nguy cơ gây ra những biến động lớn về chính trị, kinh tế và an ninh quốc tế.

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.