Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)
Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Năm 2025 chứng kiến sự thay đổi đáng kể cục diện cuộc xung đột kéo dài gần 4 năm ở Ukraine, chủ yếu do những điều chỉnh chính sách của Mỹ sau khi Tổng thống Donald Trump quay lại Nhà trắng. Từ đầu năm 2026 đến nay, các nỗ lực ngoại giao vẫn diễn ra dồn dập giữa Mỹ, Ukraine và châu Âu. Tuy vậy, thực tế giao tranh gia tăng trên chiến trường, cùng những toan tính lợi ích chiến lược, sự nghi kỵ và thiếu vắng lòng tin giữa các bên đang ngăn cản nỗ lực hòa giải. Ukraine phải chống chọi với một mùa đông khắc nghiệt, buộc phải ban bố tình trạng khẩn cấp trong lĩnh vực năng lượng do ảnh hưởng của các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở năng lượng. Từ tháng 10/2025 đến nay, tình trạng mất điện trên diện rộng đã diễn ra liên tục trên khắp đất nước bên bờ Biển Đen.

Giữa lúc các tuyên bố ngừng bắn rời rạc được đưa ra và các cuộc giao tranh tiếp diễn khốc liệt tại một số khu vực, những nỗ lực đối thoại vẫn được thúc đẩy trên mặt trận ngoại giao nhưng chưa thể vượt qua được bất đồng lớn nhất và cũng là “giới hạn đỏ” của cả Nga lẫn Ukraine: Vấn đề lãnh thổ. Tổng thống Nga Vladimir Putin yêu cầu Kiev rút quân khỏi các vùng đất ở miền đông và miền nam Ukraine như một điều kiện tiên quyết cho mọi cuộc thảo luận ngừng bắn. Trái lại, phía Ukraine bác bỏ bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào bị áp đặt bằng vũ lực; đồng thời nhiều lần nêu rõ, việc nhượng lại lãnh thổ là điều không thể thương lượng.

Những lập trường đối lập hoàn toàn này khiến việc đạt được một thỏa thuận làm hài lòng cả hai bên là điều rất khó khăn. Đây cũng là lý do mà kế hoạch hòa bình gồm 28 điểm Mỹ từng đề xuất hồi tháng 11/2025, hiện đã được rút gọn còn 20 điểm, vẫn chưa được các bên thông qua. Đó là chưa kể, các nhà lãnh đạo Nga và Ukraine cũng chịu nhiều sức ép chính trị nội bộ và sẽ đối mặt rủi ro chính trị nếu nhượng bộ quá nhiều trong vấn đề chủ quyền lãnh thổ.

Tiến trình hòa bình không chỉ phụ thuộc vào quyết định của Nga và Ukraine, mà còn bị chi phối bởi lợi ích chiến lược phức tạp của các bên liên quan, cụ thể là Mỹ và Liên minh châu Âu (EU). Có thể thấy rõ điều này qua những tranh cãi chung quanh kế hoạch hòa bình gồm 28 điểm mà Washington đề xuất. Lo ngại rằng kế hoạch chứa đựng những yếu tố có lợi cho Nga, EU đã khẩn trương xúc tiến các nỗ lực ngoại giao với Ukraine và cùng đưa ra các chỉnh sửa đối với kế hoạch. Tuy nhiên, Nga phản đối kế hoạch được chỉnh sửa này; cho rằng chưa đáp ứng được các quan ngại của Moskva và còn nhiều điểm khác biệt so với lập trường của Moskva. EU lo ngại tình hình an ninh châu Âu sẽ bị tác động nghiêm trọng bởi cục diện cuộc xung đột ở Ukraine, còn Mỹ thì muốn nhanh chóng tiến tới kết thúc xung đột để tiết kiệm nguồn lực hỗ trợ Kiev, ưu tiên lợi ích của Xứ Cờ hoa. Với sức ảnh hưởng lớn đối với cấu trúc an ninh châu Âu và trật tự quốc tế, cuộc chiến ở Ukraine rõ ràng không phải là câu chuyện của riêng Moskva và Kiev.

Dù duy trì quan điểm cứng rắn, Nga mới đây vẫn để ngỏ cánh cửa đối thoại để giải quyết xung đột. Điện Kremlin nêu rõ, dư địa để đạt thỏa thuận đang thu hẹp và đã đến lúc Ukraine cần đưa ra những quyết định chính trị phù hợp nhằm thúc đẩy tiến trình giải quyết xung đột.

Nhiều kịch bản được đưa ra về tình hình Ukraine năm 2026, trong đó có kịch bản cho rằng, Mỹ sẽ gia tăng sức ép buộc hai bên nhanh chóng “xuống thang” căng thẳng và có thể xuất hiện một lệnh ngừng bắn tạm thời. Điều này cũng dễ xảy ra trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ đang đến gần và những tổn thất của các bên trên chiến trường liên tục gia tăng. Khe cửa cho các cuộc thương lượng vẫn đang hé mở, dấy lên hy vọng về tìm lối thoát cho cuộc chiến dai dẳng và tốn người, tốn của này.

Có thể bạn quan tâm

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc. 

Tuyến đường gom Đại lộ Thăng Long (đoạn qua khu vực gần Thiên Đường Bảo Sơn) chìm trong lớp bụi dày đặc, mịt mù. Cây cối ven đường đổi sang màu trắng đục, phủ đầy lớp bột mịn. (Ảnh: THÙY LINH)

Ô nhiễm không khí: Thách thức nghiêm trọng

Theo Báo cáo chất lượng không khí thế giới năm 2025 do tổ chức IQAir công bố, chỉ có 7 quốc gia đáp ứng ngưỡng PM2.5 theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), còn lại hơn 90% số quốc gia vượt xa mức an toàn.