Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)
Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Năm 2025 chứng kiến sự thay đổi đáng kể cục diện cuộc xung đột kéo dài gần 4 năm ở Ukraine, chủ yếu do những điều chỉnh chính sách của Mỹ sau khi Tổng thống Donald Trump quay lại Nhà trắng. Từ đầu năm 2026 đến nay, các nỗ lực ngoại giao vẫn diễn ra dồn dập giữa Mỹ, Ukraine và châu Âu. Tuy vậy, thực tế giao tranh gia tăng trên chiến trường, cùng những toan tính lợi ích chiến lược, sự nghi kỵ và thiếu vắng lòng tin giữa các bên đang ngăn cản nỗ lực hòa giải. Ukraine phải chống chọi với một mùa đông khắc nghiệt, buộc phải ban bố tình trạng khẩn cấp trong lĩnh vực năng lượng do ảnh hưởng của các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở năng lượng. Từ tháng 10/2025 đến nay, tình trạng mất điện trên diện rộng đã diễn ra liên tục trên khắp đất nước bên bờ Biển Đen.

Giữa lúc các tuyên bố ngừng bắn rời rạc được đưa ra và các cuộc giao tranh tiếp diễn khốc liệt tại một số khu vực, những nỗ lực đối thoại vẫn được thúc đẩy trên mặt trận ngoại giao nhưng chưa thể vượt qua được bất đồng lớn nhất và cũng là “giới hạn đỏ” của cả Nga lẫn Ukraine: Vấn đề lãnh thổ. Tổng thống Nga Vladimir Putin yêu cầu Kiev rút quân khỏi các vùng đất ở miền đông và miền nam Ukraine như một điều kiện tiên quyết cho mọi cuộc thảo luận ngừng bắn. Trái lại, phía Ukraine bác bỏ bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào bị áp đặt bằng vũ lực; đồng thời nhiều lần nêu rõ, việc nhượng lại lãnh thổ là điều không thể thương lượng.

Những lập trường đối lập hoàn toàn này khiến việc đạt được một thỏa thuận làm hài lòng cả hai bên là điều rất khó khăn. Đây cũng là lý do mà kế hoạch hòa bình gồm 28 điểm Mỹ từng đề xuất hồi tháng 11/2025, hiện đã được rút gọn còn 20 điểm, vẫn chưa được các bên thông qua. Đó là chưa kể, các nhà lãnh đạo Nga và Ukraine cũng chịu nhiều sức ép chính trị nội bộ và sẽ đối mặt rủi ro chính trị nếu nhượng bộ quá nhiều trong vấn đề chủ quyền lãnh thổ.

Tiến trình hòa bình không chỉ phụ thuộc vào quyết định của Nga và Ukraine, mà còn bị chi phối bởi lợi ích chiến lược phức tạp của các bên liên quan, cụ thể là Mỹ và Liên minh châu Âu (EU). Có thể thấy rõ điều này qua những tranh cãi chung quanh kế hoạch hòa bình gồm 28 điểm mà Washington đề xuất. Lo ngại rằng kế hoạch chứa đựng những yếu tố có lợi cho Nga, EU đã khẩn trương xúc tiến các nỗ lực ngoại giao với Ukraine và cùng đưa ra các chỉnh sửa đối với kế hoạch. Tuy nhiên, Nga phản đối kế hoạch được chỉnh sửa này; cho rằng chưa đáp ứng được các quan ngại của Moskva và còn nhiều điểm khác biệt so với lập trường của Moskva. EU lo ngại tình hình an ninh châu Âu sẽ bị tác động nghiêm trọng bởi cục diện cuộc xung đột ở Ukraine, còn Mỹ thì muốn nhanh chóng tiến tới kết thúc xung đột để tiết kiệm nguồn lực hỗ trợ Kiev, ưu tiên lợi ích của Xứ Cờ hoa. Với sức ảnh hưởng lớn đối với cấu trúc an ninh châu Âu và trật tự quốc tế, cuộc chiến ở Ukraine rõ ràng không phải là câu chuyện của riêng Moskva và Kiev.

Dù duy trì quan điểm cứng rắn, Nga mới đây vẫn để ngỏ cánh cửa đối thoại để giải quyết xung đột. Điện Kremlin nêu rõ, dư địa để đạt thỏa thuận đang thu hẹp và đã đến lúc Ukraine cần đưa ra những quyết định chính trị phù hợp nhằm thúc đẩy tiến trình giải quyết xung đột.

Nhiều kịch bản được đưa ra về tình hình Ukraine năm 2026, trong đó có kịch bản cho rằng, Mỹ sẽ gia tăng sức ép buộc hai bên nhanh chóng “xuống thang” căng thẳng và có thể xuất hiện một lệnh ngừng bắn tạm thời. Điều này cũng dễ xảy ra trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ đang đến gần và những tổn thất của các bên trên chiến trường liên tục gia tăng. Khe cửa cho các cuộc thương lượng vẫn đang hé mở, dấy lên hy vọng về tìm lối thoát cho cuộc chiến dai dẳng và tốn người, tốn của này.

Có thể bạn quan tâm

Cá thể chà vá chân xám tại rừng phòng hộ Ba Tơ (Quảng Ngãi). (Ảnh: Trung tâm GreenViet)

Cam kết và hành động về đa dạng sinh học đến năm 2030

Theo đánh giá của Liên hợp quốc, gần như toàn bộ 23 mục tiêu về đa dạng sinh học đến năm 2030 đang phải đối diện những thách thức lớn. Thực tế cho thấy, thế giới không thiếu những mục tiêu hay cam kết về bảo vệ hành tinh xanh, nhưng lại thiếu hành động đủ quyết liệt để thu hẹp khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng.

Khói bốc lên sau các cuộc không kích xuống Sanaa, Yemen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hướng tiếp cận cần thiết cho xung đột tại Yemen

Xung đột tại Yemen đang diễn biến ngày càng phức tạp. Cuộc đối đầu giữa lực lượng nổi dậy Houthi và Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận, cũng chính là điểm nóng có nguy cơ gây bất ổn cho các tuyến vận tải biển chiến lược, làm gia tăng cạnh tranh giữa các cường quốc và đẩy an ninh Trung Đông vào vòng xoáy đối đầu mới. 

Một nhân viên y tế mặc bộ đồ bảo hộ tại trung tâm điều trị Ebola ở Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri, CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Dịch Ebola: Phép thử tinh thần đoàn kết

Sau đại dịch Covid-19, một lần nữa thế giới đứng trước phép thử về tinh thần đoàn kết, hợp tác để ứng phó thách thức y tế, khi dịch Ebola diễn biến ngày càng nghiêm trọng.

Công an tỉnh Đắk Lắk bàn giao nhà cho gia đình bà Rơ Âu H'Hra, xã Ea H'leo. (Ảnh: NGUYỄN HOÀI BÃO)

Nền tảng của cuộc chiến chống đói nghèo

Ngày Quốc tế xóa đói giảm nghèo (17/10) năm nay được Liên hợp quốc lấy chủ đề “Nhà ở an toàn cho tất cả mọi người” (Safe homes for all) nhằm gửi đi thông điệp sâu sắc rằng một mái nhà không chỉ là điều kiện sinh hoạt cơ bản, mà còn là nền tảng để con người thoát nghèo và cải thiện chất lượng cuộc sống. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: un.org)

Cuộc đua tìm người đứng đầu Liên hợp quốc nhiệm kỳ tới

Cuộc đua vào vị trí Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhiệm kỳ tiếp theo đang trong giai đoạn quyết liệt. Cộng đồng quốc tế kỳ vọng sẽ tìm ra một “vị thuyền trưởng” có khả năng tập hợp sự đồng thuận, xây dựng lòng tin giữa các nước đang có lợi ích chiến lược khác biệt...

Khách hàng trải nghiệm kính thông minh ở một cửa hàng tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Những nguy cơ tiềm ẩn về "bong bóng AI"

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới bị bủa vây bởi hàng loạt thách thức, sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành “điểm sáng” hiếm hoi, tạo cú huých mạnh mẽ cho thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, khi “cơn sốt” AI ngày càng tăng nhiệt, các nền kinh tế cũng đứng trước nhiều câu hỏi lớn.

Ảnh minh họa. (nguồn: TÂN HOA XÃ)

Mở rộng EU - “Khoản đầu tư địa chiến lược”

Mở rộng Liên minh châu Âu (EU) là vấn đề gắn với lợi ích chiến lược của khối, giúp EU có vị thế và mức độ ảnh hưởng lớn hơn trên trường quốc tế. Tuy nhiên, hành trình này còn nhiều trắc trở do sự khác biệt quan điểm và chênh lệch về mức độ phát triển giữa các nước.

Ảnh minh họa: Một góc vịnh Kola trên biển Barents. (Ảnh: TTXVN)

EU với chiến lược mới về Bắc Cực

Ủy ban châu Âu (EC) chuẩn bị công bố chiến lược mới về Bắc Cực, đánh dấu nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm tăng cường sự hiện diện tại khu vực có vị thế quan trọng đối với kinh tế, an ninh và năng lượng của Lục địa già.

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.