Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)
Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định là nền tảng chủ đạo.

Các phe phái ở Palestine và Chính quyền Palestine (PA) dự kiến sẽ sớm gặp nhau tại thủ đô Cairo (Ai Cập) để chốt danh sách ứng cử viên cho Ủy ban hành chính độc lập điều hành Dải Gaza.

Đây được xem là một phần trọng tâm của giai đoạn 2 trong kế hoạch hòa bình Gaza. Trong khi Ai Cập đang tích cực điều phối các cuộc tham vấn giữa các phe phái Palestine, thì các phe phái Palestine cũng có sự kết nối chặt chẽ với các nhà trung gian hòa giải Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar.

Chính quyền Palestine (PA), đại diện hợp pháp của người Palestine, được đề xuất ban hành luật thành lập ủy ban và phê chuẩn các thành viên của ủy ban. Tuy nhiên, công tác nhân sự vốn đang được thương thảo một cách khẩn trương và sôi nổi đã sớm bị Israel dội gáo nước lạnh, với lý do khá mơ hồ là 4 ứng cử viên tiềm năng của ủy ban có liên quan phong trào Hồi giáo Hamas.

Dù phía Palestine đã nhượng bộ, giảm số lượng thành viên của ủy ban từ 15 xuống còn 12 người theo yêu sách của Israel, nhưng có vẻ Tel Aviv vẫn chưa hài lòng. Hamas thông báo quyết định giải thể toàn bộ các cơ quan chính quyền do phong trào này điều hành tại Gaza, đồng thời gửi danh sách 40 ứng cử viên cho phía Ai Cập, nhằm chuẩn bị chuyển giao trách nhiệm quản lý cho ủy ban độc lập.

Tuy nhiên, đề xuất nhân sự của Hamas vấp phải sự phản đối gay gắt từ cả Chính quyền Palestine lẫn phía Israel. Phong trào Giải phóng dân tộc Palestine (Fatah) tuyên bố cứng rắn rằng, bất kỳ ủy ban nào được thành lập để quản lý Gaza phải do một bộ trưởng của PA đứng đầu.

Fatah giải thích: Điều này là nhằm bảo đảm tính chính danh quốc tế và huy động nguồn lực tái thiết vùng lãnh thổ ven Địa Trung Hải. Phong trào này cũng cảnh báo việc Hamas từ chối hợp tác sẽ đào sâu hố ngăn cách giữa Gaza và khu Bờ Tây bị chiếm đóng. Tuy nhiên điều khó là trên thực tế, PA lại có vai trò và tầm ảnh hưởng khá mờ nhạt tại Gaza. Việc tìm ra một cơ chế quản trị đồng thuận và hiệu quả vẫn là một thách thức lớn đối với tiến trình ổn định khu vực. Việc thành lập một ủy ban “kỹ trị, phi chính trị”, dưới sự giám sát của Hội đồng Hòa bình quốc tế, là một phần trọng tâm của giai đoạn 2 trong kế hoạch hòa bình của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Theo các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn tháng 10/2025, Hamas buộc phải giải giáp vũ khí và không “có chân” trong bộ máy quản trị trong tương lai. Đại diện cấp cao về an ninh và chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas nhấn mạnh, mọi tiến trình an ninh hay chính trị đều phải do người Palestine lãnh đạo, đồng thời tái khẳng định sự ủng hộ của EU đối với giải pháp hai nhà nước.

Theo lộ trình, Tổng thống Trump sẽ công bố quyết định thành lập Hội đồng Hòa bình quốc tế vào cuối tuần này. Hội đồng bao gồm các nhà lãnh đạo của Ai Cập và Qatar, đại diện Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), có trụ sở tại thành phố El Arish, Ai Cập.

Ông chủ Nhà trắng cũng đang đau đầu với tiến trình thành lập Lực lượng Ổn định quốc tế (ISF), bởi tiến trình này chưa “xuôi chèo, mát mái” khi một số quốc gia còn do dự trong việc đóng góp quân.

Ngoài ra, thành phần tham gia ISF cũng trong tình trạng “trên bảo dưới không nghe” khi Israel kiên quyết không chấp nhận sự hiện diện của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ, dù Mỹ đã hết lòng thuyết phục.

Thời điểm khởi động giai đoạn 2 kế hoạch hòa bình Gaza không còn xa, cộng đồng quốc tế rất sốt ruột trước nhiều bất đồng vẫn chưa được dàn xếp ổn thỏa. Trong khi đó, dù các quốc gia trong khu vực vẫn đang tích cực viện trợ để xoa dịu cuộc khủng hoảng, lệnh ngừng bắn Israel-Hamas có hiệu lực hơn 3 tháng qua, nhưng Gaza vẫn chưa có một ngày im tiếng súng.

Liên hợp quốc xác nhận, ít nhất 100 trẻ em thiệt mạng do các cuộc không kích, gây ra bầu không khí lo âu và căng thẳng trên dải đất hẹp ven Địa Trung Hải.

Có thể bạn quan tâm

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...