Dấu ấn và biến động trong năm đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump

Nhìn lại một năm kể từ khi ông Donald Trump bước vào nhiệm kỳ tổng thống Mỹ thứ hai, Nhà trắng nhận định, 365 ngày qua là thời kỳ “mang tính chuyển đổi”, đánh dấu kỷ nguyên mới thịnh vượng của nước Mỹ. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một lần phát biểu tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)
Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một lần phát biểu tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Một năm ghi nhiều dấu ấn về thành tựu nhập cư, đối ngoại của ông Trump, nhưng cũng chứng kiến không ít quyết sách gây tranh cãi, ảnh hưởng lớn đến nước Mỹ và thế giới.

Đúng với những gì từng tuyên bố trong chiến dịch tranh cử, ông Donald Trump bước vào nhiệm kỳ tổng thống thứ hai với hàng loạt quyết sách xoay quanh phương châm “nước Mỹ trước hết”.

Một năm qua, những quyết sách bất ngờ, táo bạo đã không ít lần khiến thế giới phải vội vã xoay theo những điều kiện mà ông chủ Nhà trắng đặt ra: Từ mạnh tay trục xuất người nhập cư trái phép, tái cấu trúc mạnh mẽ bộ máy chính phủ, cho đến rút Mỹ khỏi hàng loạt hiệp ước toàn cầu, áp đặt các mức thuế quan trên diện rộng…

Hầu như mỗi quyết định đều dấy lên tranh cãi ở trong và ngoài nước. Có thể dễ dàng nhận thấy sự chia rẽ sâu sắc trong xã hội Xứ Cờ hoa thông qua tỷ lệ ủng hộ của người dân.

Tỷ lệ ủng hộ dành cho ông Trump hiện đạt hơn 40%, thấp hơn đáng kể so với mức khi ông bắt đầu nhiệm kỳ vào một năm trước. Dù vấp phải nhiều tranh cãi, không thể phủ nhận, các biện pháp cứng rắn đã mang đến những “trái ngọt” trong an ninh, kinh tế của nước Mỹ.

Lần đầu sau 50 năm, Xứ Cờ hoa đạt “di cư ròng âm”, loại bỏ hơn 2,6 triệu người nhập cư bất hợp pháp. Nền kinh tế Mỹ cũng cho thấy sức chống chịu tốt trước những bất ổn của tình hình quốc tế. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng 4,3% trong quý III/2025. Tăng trưởng tiền lương cho công nhân lao động phổ thông đạt mức cao nhất trong gần 60 năm.

Nhà trắng mới đây thông báo 365 thành tựu mà chính quyền Tổng thống Donald Trump đạt được trong một năm qua. Lần đầu sau 50 năm, Xứ Cờ hoa đạt “di cư ròng âm”, loại bỏ hơn 2,6 triệu người nhập cư bất hợp pháp. Nền kinh tế Mỹ cũng cho thấy sức chống chịu tốt trước những bất ổn của tình hình quốc tế. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng 4,3% trong quý III/2025. Tăng trưởng tiền lương cho công nhân lao động phổ thông đạt mức cao nhất trong gần 60 năm.

Với 229 sắc lệnh hành pháp được ông Donald Trump ký trong vòng 365 ngày - nhiều hơn đáng kể so với số sắc lệnh trong năm đầu của nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, dư luận cho rằng đây là biện pháp hướng đến ghi đậm dấu ấn cá nhân hơn là tìm kiếm sự đồng thuận, nhất trí cao trong xã hội.

Chính bởi vậy, các chương trình nghị sự trong nước tạo ra những “va đập” trong lòng nước Mỹ là điều khó tránh khỏi. Có ý kiến cho rằng, các chính sách này làm suy yếu nền tảng nhân đạo và gây chia rẽ xã hội.

Trên bình diện quốc tế, sự thay đổi chính sách của Washington cũng gây ra không ít chấn động. Việc đề cao tính thực dụng trong chính sách đối ngoại, ưu tiên lợi ích quốc gia theo nguyên tắc “nước Mỹ trước hết” đã gây ra cú sốc cho các đối tác, đồng minh của Mỹ.

Trên mặt trận kinh tế, những xáo trộn đã được ghi nhận sau các biện pháp áp thuế quan sâu rộng trên toàn cầu. Chính cách tiếp cận này từng khơi mào cho cuộc đối đầu thương mại căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc, trong khi các nước khác gấp rút tìm kiếm các hiệp định thương mại, mở rộng liên kết kinh tế nhằm đối phó “cơn bão” từ chủ nghĩa bảo hộ thương mại.

Mỹ rút khỏi hàng loạt cơ chế quản trị toàn cầu, trong đó có Tổ chức Y tế thế giới, dù không xa rời chủ trương của Tổng thống Donald Trump nhưng làm dấy lên nhiều tranh cãi.

Một số động thái khác của Washington như tiến hành không kích Iran, công khai ý định kiểm soát đảo Greenland - lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch… cũng làm bùng phát căng thẳng.

Tuy vậy, những dấu ấn đối ngoại của ông Trump trong thúc đẩy giải quyết các cuộc xung đột dai dẳng ở Ukraine hay Trung Đông lại được thể hiện rõ nét trong năm qua.

Trước một số ý kiến cho rằng ông Trump đang dồn nhiều sự chú ý cho các hoạt động gây ảnh hưởng ở nước ngoài, Nhà trắng nêu rõ, hoạt động đối ngoại của nhà lãnh đạo Xứ Cờ hoa không tách rời lợi ích trong nước.

Sau năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai với những dấu ấn xen lẫn biến động, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ trong năm 2026 sẽ là một bài kiểm tra quan trọng về sự ủng hộ của cử tri đối với các quyết sách táo bạo của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Lợi ích chiến lược ở Bắc Cực

Các nước Bắc Âu và Canada đã nhất trí tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xanh, khả năng chống chịu của nền kinh tế và xã hội trước các “cú sốc” khủng hoảng, trong bối cảnh thế giới đang đối mặt nhiều thách thức. 

Phương tiện bị phá hủy sau một cuộc không kích tại Nangarhar, Afghanistan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rủi ro ở Trung Á

Căng thẳng quân sự leo thang nhanh chóng giữa Afghanistan và Pakistan từ cuối tháng 2 vừa qua ngoài các vấn đề song phương, còn đặt khu vực Trung Á trước những rủi ro mới. Không chỉ ảnh hưởng an ninh khu vực, cuộc xung đột nguy cơ gây ra những biến động lớn về chính trị, kinh tế và an ninh quốc tế.

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện.