Dấu ấn và biến động trong năm đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump

Nhìn lại một năm kể từ khi ông Donald Trump bước vào nhiệm kỳ tổng thống Mỹ thứ hai, Nhà trắng nhận định, 365 ngày qua là thời kỳ “mang tính chuyển đổi”, đánh dấu kỷ nguyên mới thịnh vượng của nước Mỹ. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một lần phát biểu tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)
Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một lần phát biểu tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Một năm ghi nhiều dấu ấn về thành tựu nhập cư, đối ngoại của ông Trump, nhưng cũng chứng kiến không ít quyết sách gây tranh cãi, ảnh hưởng lớn đến nước Mỹ và thế giới.

Đúng với những gì từng tuyên bố trong chiến dịch tranh cử, ông Donald Trump bước vào nhiệm kỳ tổng thống thứ hai với hàng loạt quyết sách xoay quanh phương châm “nước Mỹ trước hết”.

Một năm qua, những quyết sách bất ngờ, táo bạo đã không ít lần khiến thế giới phải vội vã xoay theo những điều kiện mà ông chủ Nhà trắng đặt ra: Từ mạnh tay trục xuất người nhập cư trái phép, tái cấu trúc mạnh mẽ bộ máy chính phủ, cho đến rút Mỹ khỏi hàng loạt hiệp ước toàn cầu, áp đặt các mức thuế quan trên diện rộng…

Hầu như mỗi quyết định đều dấy lên tranh cãi ở trong và ngoài nước. Có thể dễ dàng nhận thấy sự chia rẽ sâu sắc trong xã hội Xứ Cờ hoa thông qua tỷ lệ ủng hộ của người dân.

Tỷ lệ ủng hộ dành cho ông Trump hiện đạt hơn 40%, thấp hơn đáng kể so với mức khi ông bắt đầu nhiệm kỳ vào một năm trước. Dù vấp phải nhiều tranh cãi, không thể phủ nhận, các biện pháp cứng rắn đã mang đến những “trái ngọt” trong an ninh, kinh tế của nước Mỹ.

Lần đầu sau 50 năm, Xứ Cờ hoa đạt “di cư ròng âm”, loại bỏ hơn 2,6 triệu người nhập cư bất hợp pháp. Nền kinh tế Mỹ cũng cho thấy sức chống chịu tốt trước những bất ổn của tình hình quốc tế. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng 4,3% trong quý III/2025. Tăng trưởng tiền lương cho công nhân lao động phổ thông đạt mức cao nhất trong gần 60 năm.

Nhà trắng mới đây thông báo 365 thành tựu mà chính quyền Tổng thống Donald Trump đạt được trong một năm qua. Lần đầu sau 50 năm, Xứ Cờ hoa đạt “di cư ròng âm”, loại bỏ hơn 2,6 triệu người nhập cư bất hợp pháp. Nền kinh tế Mỹ cũng cho thấy sức chống chịu tốt trước những bất ổn của tình hình quốc tế. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng 4,3% trong quý III/2025. Tăng trưởng tiền lương cho công nhân lao động phổ thông đạt mức cao nhất trong gần 60 năm.

Với 229 sắc lệnh hành pháp được ông Donald Trump ký trong vòng 365 ngày - nhiều hơn đáng kể so với số sắc lệnh trong năm đầu của nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, dư luận cho rằng đây là biện pháp hướng đến ghi đậm dấu ấn cá nhân hơn là tìm kiếm sự đồng thuận, nhất trí cao trong xã hội.

Chính bởi vậy, các chương trình nghị sự trong nước tạo ra những “va đập” trong lòng nước Mỹ là điều khó tránh khỏi. Có ý kiến cho rằng, các chính sách này làm suy yếu nền tảng nhân đạo và gây chia rẽ xã hội.

Trên bình diện quốc tế, sự thay đổi chính sách của Washington cũng gây ra không ít chấn động. Việc đề cao tính thực dụng trong chính sách đối ngoại, ưu tiên lợi ích quốc gia theo nguyên tắc “nước Mỹ trước hết” đã gây ra cú sốc cho các đối tác, đồng minh của Mỹ.

Trên mặt trận kinh tế, những xáo trộn đã được ghi nhận sau các biện pháp áp thuế quan sâu rộng trên toàn cầu. Chính cách tiếp cận này từng khơi mào cho cuộc đối đầu thương mại căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc, trong khi các nước khác gấp rút tìm kiếm các hiệp định thương mại, mở rộng liên kết kinh tế nhằm đối phó “cơn bão” từ chủ nghĩa bảo hộ thương mại.

Mỹ rút khỏi hàng loạt cơ chế quản trị toàn cầu, trong đó có Tổ chức Y tế thế giới, dù không xa rời chủ trương của Tổng thống Donald Trump nhưng làm dấy lên nhiều tranh cãi.

Một số động thái khác của Washington như tiến hành không kích Iran, công khai ý định kiểm soát đảo Greenland - lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch… cũng làm bùng phát căng thẳng.

Tuy vậy, những dấu ấn đối ngoại của ông Trump trong thúc đẩy giải quyết các cuộc xung đột dai dẳng ở Ukraine hay Trung Đông lại được thể hiện rõ nét trong năm qua.

Trước một số ý kiến cho rằng ông Trump đang dồn nhiều sự chú ý cho các hoạt động gây ảnh hưởng ở nước ngoài, Nhà trắng nêu rõ, hoạt động đối ngoại của nhà lãnh đạo Xứ Cờ hoa không tách rời lợi ích trong nước.

Sau năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai với những dấu ấn xen lẫn biến động, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ trong năm 2026 sẽ là một bài kiểm tra quan trọng về sự ủng hộ của cử tri đối với các quyết sách táo bạo của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại cuộc họp báo ở New Delhi, ngày 27/1/2026. (Nguồn: ANI/TTXVN)

FTA giữa Ấn Độ và EU: Bước chuyển tích cực

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ vừa tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 với dấu mốc đáng nhớ khi hai bên tuyên bố hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA), mở ra cơ hội xây dựng một không gian thương mại rộng lớn với khoảng hai tỷ người tiêu dùng, chiếm gần 25% GDP toàn cầu. 

Một phương tiện quân sự gần thành phố Rawa, gần khu vực biên giới Iraq và Syria. (Ảnh: Xinhua)

Hiểm họa tiềm ẩn về an ninh ở Trung Đông

Lực lượng liên quân đã hoàn tất việc rút quân khỏi các căn cứ nằm trong lãnh thổ liên bang Iraq, đánh dấu sự kết thúc giai đoạn đầu của sứ mệnh quân sự do Mỹ đứng đầu chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc. 

Tuyến đường gom Đại lộ Thăng Long (đoạn qua khu vực gần Thiên Đường Bảo Sơn) chìm trong lớp bụi dày đặc, mịt mù. Cây cối ven đường đổi sang màu trắng đục, phủ đầy lớp bột mịn. (Ảnh: THÙY LINH)

Ô nhiễm không khí: Thách thức nghiêm trọng

Theo Báo cáo chất lượng không khí thế giới năm 2025 do tổ chức IQAir công bố, chỉ có 7 quốc gia đáp ứng ngưỡng PM2.5 theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), còn lại hơn 90% số quốc gia vượt xa mức an toàn.